სამი კვირა იოანეს სახარებაში, დღეში ერთი თავი: უჩქარი სიარული იესოსთან ერთად დასაწყისიდან აღდგომამდე.
დღე 1
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
სანამ პირველი ჩიტი იმღერებდა, სანამ პირველი ტალღა პირველ ნაპირს მიეტაკებოდა, სანამ დროს სახელი ექნებოდა, არსებობდა სიტყვა. იოანე თავის სახარებას არც ბეთლემის ბაგით იწყებს, არც სასწაულით. ის იწყებს დასაბამამდე. „პირველდასაბამიდან იყო სიტყვა, და სიტყვა იყო ღმერთთან, და ღმერთი იყო სიტყვა.“ თუ ეს სიტყვები წყნარ წყალში ჩავარდნილი ქვასავით დაგეცა გულზე, კარგია. დაე, ტალღებმა იარონ. პირველად მკითხველისთვის მთავარი ისაა, რომ იოანე იესოს „სიტყვას“ უწოდებს, ბერძნულად ლოგოსს. ეს წოდება შეაჩერებდა როგორც ებრაელ, ისე ბერძენ მკითხველს. ებრაელისთვის ღვთის სიტყვა ის ძალა იყო, რომლითაც ქმნილება არსებობაში იქნა წარმოთქმული. ბერძენი მოაზროვნისთვის ლოგოსი მთელი სინამდვილის მომწესრიგებელი საწყისი იყო. იოანე ორივე მსმენელს უყურებს და ეუბნება: ის, ვისკენაც ისწრაფოდით, ვისკენაც აზროვნებით მიდიოდით, სახელით არსებობს და ხორცად იქმნა. ეს სიტყვები: „სიტყვა ხორცად იქმნა და დაემკვიდრა ჩვენს შორის“ არის ის საკინძი, რომელზეც მთელი ადამიანური ისტორია ტრიალებს. მარადიული დროებითში შემოვიდა. უსასრულო ხორცს შეიმოსა. მან შეტყობინება კი არ გამოგზავნა, თავად იქცა შეტყობინებად. იოანე, რომელიც იესოს პირადად იცნობდა, მასთან ერთად სუფრას უჯდა და მტვრიან გზებზე მისდევდა, ამას იმ ადამიანის წყნარი რწმენით ამბობს, ვინც საკუთარი თვალით იხილა: „ვიხილეთ დიდება მისი.“ გამოცდილო მორწმუნევ, აქ კიდევ ცოტა ხანს შეჩერდი. შეამჩნიე, რომ სიტყვა მხოლოდ ღმერთთან არ იყო, ის ღმერთისკენ იყო მიქცეული, პირისპირ, სიყვარულის მარადიულ ურთიერთობაში, სანამ რამე არსებობდა. ხსნა, რომელსაც ის მოაქვს, კრიზისში გამოგონილი გარიგება არ არის. ის იმ თანაზიარობიდან მოედინება, რომელიც ყოველთვის იყო. შენ გიყვარდა, სანამ სამყაროს შენი სიყვარულის მიზეზი ექნებოდა. დღეს, სადაც არ უნდა იყო, ამ გვერდებზე ახალი თუ მათთან დაკავშირებით დამჩვევი, მოწვევა იგივეა. ნათელი კვლავ ბრწყინავს. ბნელს ის ვერ მოუცვია. და სიტყვა ისევ შენკენ იწვდის ხელს.
დღე 2
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
რაღაც საოცრად ჩვეულებრივია იმ ადგილში, რომელიც იესომ თავისი პირველი ჩაწერილი სასწაულისთვის აირჩია. არა ტაძარი. არა სამეფო დარბაზი. ქორწილი. სოფლური დღესასწაული, სადაც ღვინო გამოილია და დედამ მშვიდად მიუტანა თავისი წუხილი თავის ძეს. იოანეს მეორე თავი ყოველდღიური ცხოვრების შუაგულში იწყება, და სწორედ ეს არის აზრი. მარიამის სიტყვები მსახურებისადმი წმინდა წერილის ერთ-ერთი ყველაზე მშვიდად ძლიერი სიტყვაა: „რასაც გეტყვით, ის გააკეთეთ.“ ის ზუსტად არ იცის, რას გააკეთებს იესო. მან მხოლოდ ის იცის, ვინ არის იგი. ამიტომ ირგვლივ მყოფებს მას მიუთითებს და თავად უკან დგება. ამ ერთ წინადადებაში მთელი რწმენის თეოლოგიაა. ის იესოს არ ასწავლის, ის ენდობა მას. ის შედეგს არ მართავს, ის მსახურებს მორჩილებისთვის ამზადებს. თუ ოდესმე გიგლოვიათ და გილოციათ სასოწარკვეთილი ლოცვა იმის ცოდნის გარეშე, როგორ უპასუხებდა ღმერთი, ზუსტად იქ იდექით, სადაც მარიამი იდგა. იესო მსახურებს უბრძანებს, აავსონ ექვსი ქვის დოქი, ისეთი, რომელიც იუდეველთა განწმენდის წესისთვის გამოიყენებოდა, პირამდე წყლით. აქ ყოველი დეტალი მნიშვნელოვანია. ეს ჭურჭელი განკუთვნილი იყო სარეცხად, წესისამებრი უწმინდურების მოსაშორებლად. იესო იღებს იმას, რაც რიტუალისთვის იყო შექმნილი, და გარდაქმნის სადღესასწაულო სიხარულის წყაროდ. რეცხვისა და ცდის ძველი წესრიგი წყნარად და მადლიანად იცვლება რაღაც ახლით. როცა ნადიმის უფროსი შედეგს ისინჯავს, გაოცებულია: საუკეთესო ღვინო ბოლოსთვის შეუნახავთ. ახალი მკითხველისთვის ეს სასწაული „ნიშანია“. იოანე ამ სიტყვას შეგნებულად იყენებს. ნიშანი საკუთარ თავს სცილდება. სასწაული რეალურია, მაგრამ ის ასევე სიგნალია: ის, ვინც ამას აკეთებს, არა უბრალო რაბია. დიდი ხნის მორწმუნისთვის კი დასაფიქრებელია, რას შეიძლება განასახიერებდეს თქვენს ცხოვრებაში „ქვის დოქები“: რელიგიური რუტინა და მოვალეობის გრძნობით შესრულებული ჩვევები, რომლებიც გამშრალა. იესო არ მოსულა თქვენი ცარიელი ჭურჭლების დასასჯელად. ის მოვიდა, რომ პირამდე აავსოს და სიხარულის მომტან რამედ გარდაქმნას. მის ხელში საუკეთესო არასოდეს არის უკან დარჩენილი. ის ყოველთვის მზადდება.
დღე 3
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ნიკოდიმოსი ღამით მოდის. ის ფარისეველია: იერუსალიმის ერთ-ერთი ყველაზე განათლებული, ყველაზე პატივცემული და რელიგიური თვალსაზრისით ყველაზე წარმატებული კაცი. მთელი ცხოვრება წმინდა წერილს სწავლობდა. რჯულს დიდი სიზუსტით იცავდა. და მაინც, რაღაც შინაგანად მოსვენებას არ აძლევს. ის წყვდიადში მოდის, ალბათ იმიტომ, რომ არავინ დაინახოს, ან იქნებ იმიტომ, რომ მის გულში მოგიზგიზე კითხვებს დილამდე ლოდინი აღარ შეუძლია. რაც უნდა ყოფილიყო მიზეზი, იესო მას საყვედურის ერთი სიტყვის გარეშე იღებს. კარი ღიაა, შუაღამესაც კი. იესო პირდაპირ იმას ეხება, რაც ნიკოდიმოსს ყველაზე მეტად სჭირდება: „ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეუბნები შენ, თუ ვინმე ხელახლა არ დაიბადა, ვერ იხილავს ღვთის სასუფეველს." ნიკოდიმოსი, ეს მეცნიერი კაცი, ამ მარტივ სიტყვებზე წაიფორხილებს. ხელახლა დაბადება? როგორ შეუძლია მოზრდილ კაცს დედის მუცელში მეორედ შესვლა? ის ხორციელად ფიქრობს, იესო კი სულიერად ლაპარაკობს. და ეს გაუგებრობა მხოლოდ ნიკოდიმოსისთვის არ არის დამახასიათებელი. დღეს ბევრი ადამიანი „ხელახლა დაბადებას" რელიგიურ წოდებად აღიქვამს და არა ცოცხალ სინამდვილედ. იესო რადიკალურ რამეს გულისხმობს: ღვთის სიცოცხლე შენში ზემოდან უნდა ჩაითესოს. მასში ვერ შეხვალ ლოგიკით, ვერ დაიმსახურებ და მემკვიდრეობითაც ვერ მიიღებ. შენ ახალი უნდა შეიქმნა. შემდეგ მოდის ის მუხლი, რომელსაც სახარების მინიატურას უწოდებენ: „რადგან ისე შეიყვარა ღმერთმა ქვეყნიერება, რომ თავისი მხოლოდშობილი ძე გასცა, რათა ყოველი, ვინც ირწმუნებს მას, არ დაიღუპოს, არამედ საუკუნო სიცოცხლე ჰქონდეს." წაიკითხე ნელა. მასშტაბი განსაცვიფრებელია: მთელი ქვეყნიერება. მოტივი სიყვარულია: არა ვალდებულება, არა ანგარიში, არამედ სიყვარული. გზა გაცემაა: ყველაზე ძვირფასი ძღვენი, რაც კი წარმოიდგინება. და შეთავაზება ყველასთვისაა ღია: „ყოველი, ვინც". ეს სიტყვა არავის ტოვებს გარეთ. პირველად მკითხველისთვის ეს არის იმის გულისცემა, რასაც იოანე მომდევნო თვრამეტ თავში გაჩვენებს. მორწმუნისთვის, ვინც იოანე 3:16 ათასჯერ უკვე მოუხმია, შეჩერდი სიტყვაზე „ისე": ის ღვთის სიყვარულის არა მხოლოდ ფაქტზე მეტყველებს, არამედ მის ზომაზეც. რამდენად შეიყვარა ღმერთმა ქვეყნიერება? იმდენად, რომ გასცა. ჯვარი უხალისო აუცილებლობა კი არ იყო. ეს იყო სიყვარული, ბოლო წვეთამდე გაცემული. ნიკოდიმოსი წყვდიადში მოვიდა. წავიდა ისე, რომ ხელში ნათელი ეჭირა, რომლის სრულად ახსნაც ჯერ ვერ შეეძლო. იგივე ნათელი დღეს შენც გეძლევა.
დღე 4
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
შუადღეა, ყველაზე ცხელი საათი, როცა გონიერი ადამიანი წყლის ამოსაღებად არ გამოდის. და მაინც, აი, ჭასთან ერთი ქალი მოდის. მოდის მარტო, და მისი მარტოობა შემთხვევითი არ არის. მას ისეთი წარსული აქვს, რომ საკუთარ ხალხშიც კი მიუღებელი გამხდარა. ის საუბარს არ ელის. და რა თქმა უნდა, არ ელის იმას, რაც მას ხვდება წილად. იესო უკვე ზის ჭასთან, როცა ქალი მოდის. იოანე გვეუბნება, რომ მას „მართებდა სამარიაზე გავლა“. ეს იყო გზა, რომელსაც ბევრი ჰურია მოძღვარი თავს არიდებდა, რადგან ჰურიებსა და სამარიელებს ერთმანეთის ზიზღის გარდა არაფერი აკავშირებდათ. მაგრამ იესო გრძელ გზას ირჩევს, რთულ ადგილზე გადის, რადგან იქ ერთი ქალია, რომელიც უნდა მოძებნოს. ის სასმელ წყალს სთხოვს ქალს და ამით იმდროინდელ ყველა საზღვარს კვეთს: რელიგიურს, ეთნიკურს და მორალურს. ქალი გაოცებულია: „როგორ ითხოვ ჩემგან სასმელს, როცა შენ ჰურია ხარ, მე კი სამარიელი ქალი ვარ?“ მისი პასუხი მთელ საუბარს თავდაყირა აყენებს. წყურვილით ის კი არ იტანჯება. ქალია წყურვილით შეპყრობილი. „ღვთის ძღვენი რომ იცოდე,“ ეუბნება ის, „და ვინ არის, რომელიც გეუბნება: დამალევინე, შენ სთხოვდი მას და მოგცემდა ცოცხალ წყალს.“ ქალი წყლის ამოსაღებად მოვიდა და წასასვლელად. ის კი სთავაზობს რაღაცას, რაც იმას ნიშნავს, რომ აღარასოდეს მოსწყურდება: არა ხილულ წყაროს, არამედ ცოცხალი წყლის ჭას, რომელიც საუკუნო ცხოვრებისთვის ამოდის. ის არ ლაპარაკობს წყურვილის მოკვლაზე. ის ლაპარაკობს ადამიანის სულის ღრმა, დაუცხრომელ ჟინზე, რომელიც ვერც ერთმა ურთიერთობამ, ვერც ერთმა მიღწევამ და ვერც ერთმა რელიგიამ ვერასოდეს სრულად დააკმაყოფილა. შემდეგ დგება წუთი, რომელიც ყველაფერს ცვლის. იესო ქალს მისივე ცხოვრების შესახებ ესაუბრება: ხუთი ქმარი ჰყავდა, ახლა კი, ვისთანაც არის, ის მისი ქმარი არ არის. ამას ის სისასტიკით არ ამბობს. ამბობს იმ სიმშვიდით, რომელიც აქვს ადამიანს, რომელიც მას თავად ქალზე უფრო დიდი ხანია იცნობს. ქალი სირცხვილით კი არ მიიყვანეს რწმენამდე; ის დაინახეს და ასე მივიდა რწმენამდე. ის სოფელში გარბის და ამბობს: „მოდით, ვნახოთ კაცი, რომელმაც მითხრა ყველაფერი, რაც ჩამიდენია. ნუთუ ეს არის ქრისტე?“ ახალმოსულო მკითხველო, შენიშნე: იესომ ეს ქალი, ნაკლებად მოსალოდნელი, უგულებელყოფილი, ცხოვრების განაპირას მყოფი, აირჩია პირველ ადამიანად იოანეს სახარებაში, ვისაც ის ღიად გამოეცხადა მესიად. გამოცდილო მორწმუნევ, სად იღებ წყალს არასწორი ჭებიდან? ცოცხალი წყალი ისევ გვეძლევა და მოწოდება ისევ უსასყიდლოა.
დღე 5
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
წარმოიდგინე იერუსალიმში, წყალსაცავთან გადახურული სვეტებიანი ტალავრები: ხუთი ტალავარი სავსეა ავადმყოფებით, ბრმებით, კოჭლებით, ადამიანებით, რომლებმაც კარგის მოლოდინი შეწყვიტეს. მათ სმენოდათ, რომ წყალი ხანდახან იძვროდა და ვინც პირველი ჩავიდოდა, განიკურნებოდა. ერთი კაცი იქ ოცდათვრამეტი წელი ეგდო. ოცდათვრამეტი წელი უყურებდა, როგორ მიდიოდა სხვა პირველი. ოცდათვრამეტი წელი, თითქმის. იესო პირდაპირ მასთან მიდის. არა ყველაზე თვალსაჩინო შემთხვევასთან, არა ყველაზე ხმამაღლა მოთქმელთან, არამედ ამ კონკრეტულ კაცთან, ათწლეულების მოლოდინით დაჩვრილთან. და ისეთ კითხვას სვამს, რომელიც თითქმის უცნაურად ჟღერს: „გინდა განიკურნო?“ (იოანე 5:6). რატომ ეკითხები ავადმყოფს, განკურნება სურს თუ არა? იმიტომ, რომ იესოს მხოლოდ სხეულის შეკეთება არ აინტერესებს. ის მთელ ადამიანს ხედავს, იმ ნაწილითაც, რომელმაც შეიძლება უმწეობას შეუგუა თავი და თავისი მდგომარეობით განსაზღვრა საკუთარი თავი. კაცი კითხვას პირდაპირ არც პასუხობს. ის ხსნის, რატომ არ გამოუვიდა აქამდე. ის ისევ წყალსაცავზე ფიქრობს, ისევ ძველ წესრიგს უყურებს. და იესო უბრალოდ ამბობს სიტყვას: ადექი, აიღე შენი სარეცელი და იარე. არც წყალი, არც რიტუალი, არც მოცდა. მხოლოდ ღვთის ძის სიტყვა, და ოცდათვრამეტწლიანი დამბლა ერთ წინადადებაში მთავრდება. მაგრამ თავი აქ არ წყდება. რელიგიური წინამძღოლები გაცოფებულნი არიან, არა იმიტომ, რომ კაცი განიკურნა, არამედ იმიტომ, რომ ეს შაბათს მოხდა. იესო პასუხობს საღვთო წერილში ერთ-ერთი ყველაზე თვალისმომჭრელი განცხადებით: რომ ის და მამა ერთად იღვწიან, რომ ძეს აქვს ხელმწიფება სიცოცხლის მიცემისა და რომ სწორედ ის წერილები, რომლებსაც წინამძღოლები იკვლევენ, მასზე მიუთითებს. განკურნება ნიშანი იყო; განცხადებაა არსი. დღეს მოისმინე, როგორ გიყვანს იესო იმავე მშვიდ კითხვას. არის თუ არა შენს ცხოვრებაში ადგილი, ჩვევა, მწუხარება, შიში, სადაც უხმოდ შეწყვიტე სრულყოფის მოლოდინი? ის არ ელოდება, რომ სწორ წყალსაცავს ან სწორ დროს იპოვი. ის შენს გვერდით დგას და გეკითხება, გინდა თუ არა.
დღე 6
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ამ საუბრამდე ერთი დღით ადრე იესომ ხუთი ხმიადითა და ორი თევზით ხუთი ათასი კაცი გამოკვება. ხალხი გაძღა და ახლა ზღვას გადმოლახა, რომ ისევ მოძებნოს. ეს ნაზი წუთია, რომელიც სწრაფად გამომცდელი ხდება: იესო ხალხს უყურებს და ფაქტობრივად ეუბნება, რომ აქ სასწაულის გამო კი არ მოვიდნენ, არამედ უფასო საჭმლის გამო. მათ პური უნდათ. მას კი საკუთარი თავის მიცემა უნდა. მომდევნო სიტყვები იესოს ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა და მომთხოვნი სწავლებაა. ის აცხადებს: „მე ვარ სიცოცხლის პური. ვინც ჩემთან მოდის, არ მოშივდება, და ვინც მე მწამს, არასოდეს მოსწყურდება“ (იოანე 6:35). პირველად მკითხველმა შეამჩნიოს, რას აკეთებს იესო: ის იღებს ადამიანის ყველაზე ძირითად მოთხოვნილებას, საკვებს, გადარჩენას, იმას, რის გარეშეც ვერ იცოცხლებ, და ამბობს, რომ ის ამაზე უფრო ღრმა შიმშილის პასუხია. ყველა ადამიანმა, ვინც კი ოდესმე უცხოვრია, იცის, როგორია შიმშილი ისეთი რამისთვის, რასაც ზუსტად ვერ ასახელებ. იესო აქ მას ასახელებს. ხალხი ეწინააღმდეგება. ნიშანს ითხოვენ, თანაც მას შემდეგ, რაც ათასობით ადამიანის გამოკვება იხილეს. მანანას იხსენებენ, პურს, რომელიც ღმერთმა მათ წინაპრებს უდაბნოში მისცა. იესო ნაზად ასწორებს მათ: ეს პური მოსემ კი არ მისცა, მამამ მისცა, და ის პური ყოველთვის რაღაც უკეთესისკენ მიუთითებდა. ზეციდან ჭეშმარიტი პური სიცოცხლეს აძლევს სამყაროს და ეს პური პიროვნებაა. თავის დასასრულს ბევრი მოწაფე მიდის. ამბობენ, რომ სწავლება მძიმეა. იესო თორმეტს მიუბრუნდება და ეკითხება, ისინიც ხომ არ წავლენ. პეტრეს პასუხი სახარებათა ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი პასუხია: „უფალო, ვის მივყვეთ? შენ გაქვს საუკუნო სიცოცხლის სიტყვები“ (იოანე 6:68). პეტრე არ ამბობს, რომ ყველაფერი გაიგო. ამბობს, რომ სხვაგან წასასვლელი არ არის. ეს არის ყველა სულის გულწრფელი აღიარება, ვინც ნამდვილად შეხვდა იესოს: არა ის, რომ ყველა კითხვას პასუხი აქვს, არამედ ის, რომ მხოლოდ ის ანაყრებს უღრმეს შიმშილს. რით იკვებები დღეს, რაც საღამოსთვის ისევ ცარიელს გტოვებს? სიცოცხლის პური ისევ გთავაზობს თავს.
დღე 7
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ეს კარვობის დღესასწაულის უკანასკნელი დღეა. იერუსალიმში მთელი კვირა გრძელდებოდა დღესასწაული, რომლის დროსაც ყოველდღე მღვდელი სილოამის წყალსაცავიდან წყალს მოიტანდა და სამსხვერპლოსთან დაღვრიდა, როგორც ცოცხალ მოგონებას იმ წყლისა, რომელიც ღმერთმა ისრაელს უდაბნოში მისცა. ხალხი შეკრებილია, ცერემონია თავის მწვერვალზეა და სწორედ ამ დაძაბულ წუთს იესო წამოდგება და ღაღადებს სიტყვებს, რომლებმაც, ალბათ, ყველა საუბარი შეწყვიტინა: „თუ ვინმე სწყურია, ჩემთან მოვიდეს და სვას“ (იოანე 7:37). ახალი მკითხველისთვის სასარგებლოა იმის გაგება, რას ნიშნავდა ეს დღესასწაული იმ ხალხისთვის. უწყლო მიწაზე წყალი კეთილდღეობა კი არა, თავად სიცოცხლეა. მთელი ცერემონია იყო ლოცვა, მონატრება და მოგონება იმისა, რომ ღმერთმა ოდესღაც კლდიდან წყალი გადმოანთხია. იესო ამ ლოცვის შუაგულში დგას და ამბობს: მე ვარ მისი პასუხი. ის უფრო შორსაც მიდის: ვისაც მისი სწამს, არა მხოლოდ მიიღებს ცოცხალ წყალს, არამედ თავადაც მისი წყარო გახდება. „მისი მუცლიდან ცოცხალი წყლის მდინარენი იდინებენ“ (იოანე 7:38). ადამიანში დამკვიდრებული ღვთის სული არა მხოლოდ გვაკმაყოფილებს, არამედ ვრცელდება და ავსებს სხვებსაც. თავი გაყოფითაა სავსე. ზოგი ამბობს, რომ ის წინასწარმეტყველია. ზოგი ამბობს, რომ ქრისტეა. ზოგს სურს, დაატყვევონ. თვით მცველებიც, მის შესაპყრობად რომ იყვნენ გაგზავნილნი, ხელცარიელნი ბრუნდებიან და მხოლოდ ამას ამბობენ: „არასოდეს უსაუბრია ადამიანს ისე, როგორც ამ კაცს“ (იოანე 7:46). იესოს სიტყვებში არის რაღაც, რაც ადამიანს აჩერებს, მაშინაც კი, როცა მისი შეჩერების განზრახვით მოდის. ნიკოდიმოსი, რომელსაც მესამე თავში შევხვდით, როცა იესოსთან ღამით მივიდა, საბჭოში მშვიდად იღებს ხმას და სამართლიანობას ითხოვს. ეს პატარა რამაა, მაგრამ გამბედაობაა. ის ჯერ სრულად ღიად არ დგას, მაგრამ სინათლისკენ მიდის. დღეს დაფიქრდი, სად გწყურია. არა წყალი, არამედ მშვიდობა, მიზანი, განცდა, რომ შენი ცხოვრება რაღაც მნიშვნელოვანისკენ მიდის. იესო ახლაც დგას და იმავე მოწვევას ღაღადებს. მის დაპირებულ მდინარეებს წვეთს ვერ დაარქმევ: ისინი შენგან გადმოედინება და გარშემო ყველას ცხოვრებას შეეხება. მოდი და სვი.
დღე 8
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
თავი იწყება ადრე დილით: ტაძრის ეზო ივსება ხალხით და იესო ჯდება, რომ ასწავლოს. რჯულის მეცნიერები და ფარისევლები მოათრევენ ქალს, რომელიც მრუშობაში დაუჭერიათ, და ხალხის წინ აყენებენ. ამას სიმართლის გულისთვის კი არ აკეთებენ, არამედ რომ იესო წყალობასა და რჯულს შორის გააბან მახეში. სასტიკი წუთია, და ეს ქალი მათი იარაღი ხდება. იესო იჩოქებს და მიწაზე წერს. რას წერდა, არ გვეუბნებიან. შემდეგ წამოდგება და წარმოთქვამს სიტყვებს, რომლებიც ორი ათასი წელია ცხადად ისმის: „ვინც თქვენგან უცოდველია, პირველმა იმან ესროლოს ქვა“ (იოანე 8:7). ერთმანეთის მიყოლებით, უხუცესებიდან დაწყებული, ისინი მიდიან. როცა იესო თავს ასწევს, მხოლოდ ქალი რჩება. ის მას არ განიკითხავს. ეუბნება, წავიდეს და აღარასოდეს შესცოდოს. შემდეგ, ისევ ტაძარში, იოანეს სახარებაში მეორე დიდ „მე ვარ“-ს ამბობს: „მე ვარ ნათელი ქვეყნიერებისა; ვინც მომყვება მე, არ ივლის ბნელში, არამედ ექნება ნათელი სიცოცხლისა“ (იოანე 8:12). წმინდა წერილში ნათელი მხოლოდ განათება არ არის. ის გამოცხადებაა და მიმართულებაა, ის, რაც გაჩვენებს, სად ხარ და საით მიდიხარ. ბნელში სიარული მარტო დაბნეულობა არ არის. ეს არის დაკარგვა ისე, რომ ამას ვერც კი ხვდები. იესო ამბობს, რომ ამ მდგომარეობის წამალი თავადაა. შემდეგ მოდის გრძელი, მძაფრი კამათი ფარისევლებთან იდენტობაზე, ავტორიტეტზე, ჭეშმარიტებასა და თავისუფლებაზე. იესო ეუბნება, რომ ჭეშმარიტება გაათავისუფლებთ, ისინი კი ბრაზდებიან და იმტკიცებენ, რომ არასოდეს ყოფილან მონები. ის ისეთ ბორკილებზე ლაპარაკობს, რომლებიც მათ არ უჩანთ: ცოდვის მონობაზე, იმაზე, თუ როგორ ღუნავს ბოროტება ადამიანის ცხოვრებას შიგნით, ვიდრე ის გასწორებას ვეღარ შეძლებს. ნამდვილი თავისუფლება, ამბობს იესო, ძის მეშვეობით მოდის. თავი კულმინაციას აღწევს განცხადებით, რომელმაც კინაღამ ადგილზე ჩაქოლვა დაიმსახურა: „ვიდრე აბრაამი იქნებოდა, მე ვარ“ (იოანე 8:58). არა „ვიყავი“, არამედ „მე ვარ“. მარადიული აწმყო. სახელი, რომელიც ღმერთმა თავის თავს მოსეს მაყვალში უწოდა, ახლა იერუსალიმის ეზოში მდგარი კაცის ბაგეებიდან ისმის. ახალი მორწმუნისთვის ეს ყველაფრის გული და საფუძველია, რასაც იოანე აშენებს. გამოცდილი წმინდანო, დღეს კვლავ დაფიქრდი ამის სიმძიმეზე: მარადიული მე ვარ, რომელიც დამცირებული ქალის გვერდით დახრილი მიწაზე წერდა, იგივეა, ვინც ყოველივეს თავის ხელში ინახავს.
დღე 9
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
წარმოიდგინე კაცი, რომელსაც არასოდეს უნახავს მზის ამოსვლა. ის სიბნელეში დაიბადა, არა ცუდი ღამის სიბნელეში, არამედ თავისი ცხოვრების ყოველი დღის სიბნელეში. ის გზის პირას ზის და ითხოვს მოწყალებას, მოწაფეები კი გვერდით გადიან და თეოლოგიურ კითხვას სვამენ: ვის ცოდვამ გამოიწვია ეს? იესო ამას არ იზიარებს. ერთი ამოსუნთქვით ყველაფერს სხვანაირად წარმოაჩენს: ამ კაცის სიბრმავე სასჯელი არ არის, ის ტილოა. ღმერთი მასზე რაღაც დიადის დახატვას აპირებს. იესო მიწაზე აფურთხებს, ტალახს ჰქმნის და კაცს თვალებზე ჰსცხებს. უცნაური, მიწიერი სასწაულია: ღვთის ძე მტვერსა და ნერწყვს იყენებს, შექმნის იმავე ნედლ მასალას. შემდეგ კაცს სილოამის ტბაში ბანაობას უბრძანებს, რაც, როგორც იოანე გვიხსნის, „მივლენილს“ ნიშნავს. კაცი მიდის, იბანს და მხედველი ბრუნდება. შეამჩნიე, რომ ის ემორჩილება, სანამ განმკურნებელს დაინახავდეს. რწმენა ხშირად სწორედ ასე მოქმედებს: ვიწყებთ იმისკენ სვლას, რასაც იესო ამბობს, სანამ სრულად გავიგებთ, ვინ არის ის. შემდეგ რაც ხდება, თავისი ტრაგიზმით თითქმის სასაცილოა. მეზობლებს არ სჯერათ, რომ ეს იგივე კაცია. ფარისევლები ორჯერ იბარებენ დასაკითხად, რადგან განკურნება შაბათს მოხდა. მშობლებსაც კითხავენ. იესოს ცოდვილს უწოდებენ. და ყოველი დაკითხვის შემდეგ ეს ყოფილი ბრმა მათხოვარი უფრო თამამდება. იწყებს სიტყვებით „კაცმა, რომელსაც იესო ჰქვია“ და ამთავრებს მაშინ, როცა იესო მას კვლავ პოულობს: ფეხებთან ემხობა და ამბობს: „მრწამს, უფალო“ (იოანე 9:38). ვინც ვერ ხედავდა, მთელ თავში ყველაზე ნათელი თვალის პატრონი ხდება. აი, რაზეც დღეს ღირს დაფიქრება: ფარისევლები საუკეთესოდ ხედავდნენ და სრულიად ბრმები რჩებოდნენ, მტვერში მჯდარმა მათხოვარმა კი ერთსა და იმავე შუადღეს მიიღო როგორც ხორციელი, ისე სულიერი მხედველობა. იესომ თქვა: „მე ვარ ნათელი ქვეყნიერებისა“ (იოანე 9:5). ნათელი სიბნელესთან არ მოლაპარაკებს. ის უბრალოდ მოდის და სიბნელე უკან იხევს. რაც არ უნდა გამყოფდეს სიბნელეში, ეჭვი, სირცხვილი თუ წლობით ნაზიდი ჭრილობა, იესო ჯერ ამის ახსნას არ გთხოვს. ის გთხოვს, წახვიდე და ჩაიბანო.
დღე 10
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ცხვრები მომხიბვლელი ცხოველები არ არიან. ისინი არც ლომივით მძვინვარენი არიან და არც ცხენივით სწრაფნი. ისინი ებოტებიან. ისინი პანიკაში ვარდებიან. ისინი სრულად არიან დამოკიდებულნი იმაზე, ვინც გზას იცნობს. იესომ ეს სახე შეგნებულად აირჩია, როცა თქვა: „მე ვარ მწყემსი კეთილი“ (იოანე 10:11), და თუ გულწრფელნი ვართ, ეს სახე ჩვენ უფრო გვეთანადება, ვიდრე გვსურს, ვაღიაროთ. ამ თავში იესო მკვეთრ განსხვავებას ავლებს კეთილ მწყემსსა და დაქირავებულს შორის. დაქირავებულს სამუშაო უჭირავს, ცხვრები კი არა. როცა მგელი მოდის, ის გარბის. არა იმიტომ, რომ აუცილებლად ბოროტია, არამედ იმიტომ, რომ ცხვრები ნამდვილად მისი არ არის. კეთილი მწყემსი კი ცხვრებისთვის სულს დებს. ეს იესოსთვის მხოლოდ მეტაფორა არ არის: ეს წინასწარმეტყველებაა, რომლისკენაც ის მიდის. ის ჯვარზე ასვლამდე აღწერს ჯვარს და ამბობს განსაცვიფრებელს: „არავინ მაკლებს მას, არამედ მე თვითონ ვდებ მას ჩემგან“ (იოანე 10:18). ჯვარცმა იესოს თავს კი არ დამართნია. ის მან აირჩია, შენთვის, ფასის სრული ცოდნით. ის თავისი ცხვრების ცნობაზე და მათ მიერ ცნობილ ყოფაზე ერთსა და იმავე ამოსუნთქვაში საუბრობს, როგორც მამის ცნობაზე. „მე ვიცნობ ჩემებს და მიცნობენ მე ჩემები, როგორც მიცნობს მე მამა, და მეც ვიცნობ მამას“ (იოანე 10:14, 15). ეს განსაცვიფრებელი ამაღლებაა. სიახლოვე, რომელიც მწყემსთან გაქვს, თავად სამებაში არსებული სიახლოვის ნიმუშზეა აგებული. შენ ფარაში ნომერი არ ხარ. შენ ცნობილი ხარ. და შემდეგ არის ის დაპირება, რომელმაც საუკუნეების განმავლობაში უთვალავი ათრთოლებული გული დააწყნარა: „ჩემი ცხვარი ისმენს ჩემს ხმას, მე ვიცნობ მათ და მომდევენ მე. და მე მათ ვაძლევ საუკუნო სიცოცხლეს და არასოდეს წარწყმდებიან და ვერავინ მიიტაცებს მათ ჩემი ხელიდან“ (იოანე 10:27, 28). ორი ხელია ნახსენები, ძისა და მამისა, და ცხვრები ორივეშია მოქცეული. რასაც დღეს არ უნდა აწყდებოდე, ამ თითებს შორის არ გასხლტები. დაისვენე ამაში.
დღე 11
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
იოანე 11-ში არის ერთი დეტალი, რომლის შესახებაც ღვთისმეტყველებმა მთელი ბიბლიოთეკები დაწერეს და რომელსაც ბავშვები მაშინვე ამჩნევენ: „ატირდა იესო“ (იოანე 11:35). ეს ბიბლიის ყველაზე მოკლე მუხლია და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი. ის, ვინც ახლა ლაზარეს მკვდრეთით გამოიხმობს, ჯერ საფლავთან დგას და ტირის. ის მწუხარებას არ თამაშობს. ის თანაგრძნობის ფორმალობას არ ასრულებს. ის ჭეშმარიტად შეძრულია. იოანეს მიერ გამოყენებული სიტყვა გვაგრძნობინებს, რომ იესომ გულის სიღრმიდან ამოიოხრა, როგორც ოკეანის ფსკერიდან ასული ტალღა. სამყაროს ღმერთი საფლავთან ტირის. სანამ სასწაულამდე მივალთ, უნდა დავჯდეთ დებთან ერთად. მარიამიც და მართაც ერთსა და იმავეს ეუბნებიან იესოს, როცა მას ხედავენ: „უფალო, აქ რომ ყოფილიყავი, ჩემი ძმა არ მოკვდებოდა“ (იოანე 11:21, 32). იესოს პასუხში არც ერთისთვის საყვედური არ არის. ის არ ამბობს: „უფრო მეტად უნდა გენდოთ ჩემი“. მართას ღვთისმეტყველებით ხვდება: „მე ვარ აღდგომა და სიცოცხლე“ (იოანე 11:25), მარიამს კი ცრემლებით. ის იმდენად დიდია, რომ ორივეს გაძლევს, და იმდენად ბრძენი, რომ იცის, რომელი გჭირდება ჯერ. საფლავთან გათამაშებული სცენა თითქმის აუტანელია თავისი დრამატიზმით. იესო ბრძანებს, გააგორონ ლოდი. მართა პრაქტიკულად და გულახდილად აპროტესტებს: „უფალო, უკვე აყროლდა, რადგან ოთხი დღეა, რაც მკვდარია“ (იოანე 11:39). ოთხი დღე მნიშვნელოვანია. იუდეველთა გადმოცემით, სული სამ დღეს დაჰფოფინებდა სხეულთან. ოთხი დღის შემდეგ ადამიანური გაგებით იმედი აღარ რჩებოდა. იესომ დაიცადა, სანამ იმედი არა მხოლოდ შემცირდა, არამედ სრულიად გაქრა. შემდეგ ხმამაღლა ილოცა, არა თავისთვის, ამბობს ის, არამედ ხალხისთვის, და სიბნელეს მიმართა: „ლაზარე, გამოდი გარეთ!“ და მკვდარი გამოვიდა. მიაქციეთ ყურადღება: იესო ლაზარეს მოსაყვანად სამარხში არ შედის. ის უხმობს და სიცოცხლე მის ხმას ემორჩილება. ეს იგივე ხმაა, რომელმაც დაბადებაში სამყარო შექმნა, იგივე ხმა, რომელიც ერთ დღეს ყველა საფლავს გააღებინებს. თუ დღეს ისეთ მდგომარეობაში ხართ, რომელიც ოთხი დღეა ან ოთხი წელია მკვდარია, იესო მაინც შესასვლელთან დგას და მაინც გიხმობთ.
დღე 12
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
იოანე 12 არის მოსვლებისა და გამომშვიდობებების თავი, როცა ერთი რამ უფრო მკაფიო ხდება, მეორე კი გვშორდება. პასექამდე ექვსი დღით ადრე მარიამი ბეთანიელი, იგივე ქალი, რომელიც იესოს ფერხთით იჯდა, როცა მისი და წუხდა, იღებს ერთ ლიტრა ძვირფას ნარდის ზეთს, სცხებს მას ფეხებზე და თმით უწმენდს. სახლი სურნელით ივსება. იუდა ხარჯის გამო ბუზღუნებს. იესო მას იცავს: ეს მან ჩემი დაფლვის დღისთვის გააკეთა, ამბობს ის. შესაძლოა მარიამს ბოლომდე არ ესმოდა, რას აკეთებდა, მაგრამ სიყვარულმა მას ისეთი ცოდნა მისცა, რასაც გათვლა ვერასოდეს მისცემდა. შემდეგ მოდის ზეიმით შესვლა: ხალხი პალმის რტოებს აფრიალებს, ღაღადებს „ოსანა“ და გზაზე თავის ტანსაცმელს ფენს. ეს გვირგვინის კურთხევას ჰგავს. და ასეც არის,ოღონდ არა ისეთი, როგორსაც ელოდნენ. თვით მოწაფეებს, როგორც იოანე გვეუბნება, არ ესმოდათ, რა ხდებოდა, სანამ აღდგომა არ მოხდა. ყველაზე მნიშვნელოვან წუთებს იშვიათად ვცნობთ მაშინ, როცა მათ შიგნით ვცხოვრობთ. შემდეგ რამდენიმე ბერძენი მიდის ფილიპესთან უბრალო თხოვნით: „ბატონო, გვსურს იესოს ხილვა“ (იოანე 12:21). ეს სახარების ერთ-ერთი ყველაზე წყნარად ღრმა სიტყვაა. ისინი წარმართები არიან, გარეშე ადამიანები, რომლებსაც ისრაელის აღთქმებზე მემკვიდრეობითი უფლება არ ჰქონდათ, და მაინც უნდათ იესოს ნახვა. მათი მოსვლა თითქოს რაღაცას აღძრავს მასში. ის აცხადებს: „მოვიდა ჟამი, რომ ადამიანის ძე იდიდოს“ (იოანე 12:23). ის ლაპარაკობს ხორბლის მარცვალზე, რომელიც მიწაში უნდა ჩავარდეს და მოკვდეს, რათა ნაყოფი გამოიღოს. ის საკუთარ თავზე ლაპარაკობს. ის ჩვენზე ლაპარაკობს. შემდეგ ის ხმამაღლა ლოცულობს, მამა ზეციდან ჭექა-ქუხილის მსგავსი ხმით პასუხობს, ხალხი კი იყოფა იმაზე, რა გაიგონა. ზოგი ამბობს, ანგელოზმა ილაპარაკაო, სხვებს მხოლოდ ხმაური ესმოდათ. ერთი და იგივე ხმა სხვადასხვანაირად ისმის, იმის მიხედვით, რა ყურს ხვდება. იესო ამბობს: „ახლა არის ამ ქვეყნის განკითხვა; ახლა განიდევნება ამ ქვეყნის მთავარი გარეთ. ხოლო მე, როცა ამაღლებული ვიქნები დედამიწიდან, ყველას მივიზიდავ ჩემთან“ (იოანე 12:31-32). ჯვარი არ არის მარცხი, რომელსაც გამარჯვების სამოსი აცვია. ის ნამდვილი გამარჯვებაა. დღეს ნება მიეცი ამ ამაღლებას, რომ უფრო ახლოს მიგიზიდოს.
დღე 13
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
წარმოიდგინეთ ეს სცენა: ზედა ოთახი, ჯვარცმამდე წინა ღამე. იესო კარგად იცის, რომ მამამ ყველაფერი მის ხელში მისცა, რომ ღვთისგან მოვიდა და ღმერთთან ბრუნდება. ის აღდგება სერობიდან, წელზე პირსახოცს შემოიხვევს და მოწაფეებს ფეხებს ბანს. სამყაროს შემოქმედი მუხლს იყრის საკუთარი ქმნილებების წინაშე. თუ ეს არ გაგაჩერებთ, წაიკითხეთ კიდევ ერთხელ. პირველად მკითხველისთვის აღვნიშნავ, რომ ძველ სამყაროში ფეხის დაბანა სახლის ყველაზე დაბალი მსახურის საქმე იყო. გზები მტვრიანი იყო, ხოლო სანდლებში გამოწყობილი ფეხები ჭუჭყიანი. მდგომარეობის მქონე არავინ რეცხავდა სხვის ფეხებს. სწორედ ამიტომ ეძვრება პეტრე: „უფალო, შენ მბან მე ფეხებს?“ (იოანე 13:6). იესო აკეთებს იმას, რასაც ოთახში მყოფი ყველა მისთვის შეუფერებლად თვლიდა, და აკეთებს ამას გააზრებულად, სიყვარულით, უყოყმანოდ. მაგრამ აქ უფრო მეტია, ვიდრე თავმდაბლობის გაკვეთილი, თუმცა მხოლოდ ესეც მთელი ცხოვრების საფიქრალია. იესო მოწაფეებს ეუბნება: „თუ მე, უფალმა და მოძღვარმა, დაგბანეთ თქვენ ფეხები, თქვენც უნდა ჰბანდეთ ერთმანეთს ფეხებს“ (იოანე 13:14). ის მხოლოდ მაგალითს არ გვაძლევს, ის თვით სიდიადეს განსაზღვრავს ახლებურად. სასუფეველში, რომელსაც ის აშენებს, წინამძღოლი ის არის, ვინც ემსახურება. ძალაუფლება კი არ გაყენებთ ადამიანებზე მაღლა, არამედ მათკენ გგზავნით. გამოცდილი მორწმუნისთვის კი დაფიქრების საგანია ის, რომ იოანე გვეუბნება: იესომ იუდასაც დაბანა ფეხები. მან იცოდა, რომ იუდა ღამის დასრულებამდე უღალატებდა, და მაინც დაიჩოქა მის წინაშე. ეს გულუბრყვილობა არ არის, ეს უზენაესი, გააზრებული სიყვარულია, რომელიც არ იკლებს იმის წარუმატებლობით, ვისაც ემსახურება. ეს მადლის ისეთი სურათია, რომელმაც უნდა დააჩუმოს ყველა საბაბი, რომლითაც ვამართლებთ, რომ კეთილი ვერ ვუყავით მათ, ვინც გვატკინა. დღეს თქვენი პირსახოცი შეიძლება იყოს დაგვიანებული სატელეფონო ზარი, თქვენი თანამდებობისთვის შეუფერებელი საქმე ან კეთილი სიტყვა იმისთვის, ვინც ამას არ იმსახურებს. მეფე-მსახურმა გზა გიჩვენათ. კითხვა ისაა, გააყოლებთ თუ არა მას მუხლებზე დაშვებამდე.
დღე 14
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
მოწაფეები შეშინებულნი არიან. იესომ ახლახან უთხრა მათ, რომ მიდის, რომ ერთ-ერთი მათგანი უღალატებს და რომ პეტრე, მათი კლდე, გათენებამდე უარყოფს მას. ოთახში ალბათ ისე იგრძნობოდა, თითქოს იატაკი ფეხქვეშ ინგრეოდა. სწორედ ამ ათრთოლების წუთში იესო წარმოთქვამს ყველაზე ნაზ სიტყვებს მთელ საღვთო წერილში: „ნუ შეწუხდება თქვენი გული. გწამთ ღმრთისა, მე მიწამეთ“ (იოანე 14:1). ბიბლიაში ახალმოსულისთვის ეს თავი ძღვენიც არის და რუკაც. იესო მოწაფეებს ეუბნება, რომ მიდის მათთვის ადგილის გასამზადებლად და რომ ისევ მოვა მათთვის. თომა, ჩვეულებისამებრ გულწრფელი, პირდაპირ ამბობს: არ ვიცით, საით მიდიხარ, როგორ ვიცოდეთ გზა? და იესო პასუხობს ისეთი აბსოლუტური განცხადებით, რომელიც ადამიანის სწრაფვის ორი ათასი წლის განმავლობაში ეხმიანება: „მე ვარ გზა და ჭეშმარიტება და სიცოცხლე; არავინ მოვა მამასთან, თუ არა ჩემ მიერ“ (იოანე 14:6). ის არ ამბობს, რომ გზა იცის ან რომ გზას გაჩვენებს. ის ამბობს, რომ თვითონ არის გზა. გზა და დანიშნულების ადგილი ერთი და იგივე პიროვნებაა. თქვენ, ვინც წლებია ქრისტესთან ერთად დადიხართ, ერთი წუთით შეჩერდით სიტყვა „ჭეშმარიტებასთან“. სამყაროში, რომელიც ჭეშმარიტებას უპირატესობის საკითხად აქცევს, იესო საკუთარ თავს მის თვით წყაროდ და არსებად აცხადებს. ყველაფერი ჭეშმარიტი, რაც კი ოდესმე ითქვა ან აღმოჩნდა, ჭეშმარიტია იმიტომ, რომ ასახავს, თუნდაც ბუნდოვნად, მას, ვინც თვითონ არის ჭეშმარიტება. როცა მას ენდობი, არც გრძნობას ეყრდნობი და არც ფილოსოფიას, არამედ ერთადერთ საფუძველზე დგახარ, რომელიც არასოდეს შეირყევა. და კიდევ არის სიცოცხლე: არა უბრალო არსებობა, არამედ ისეთი სიცოცხლე, რომელსაც სიკვდილი ვერ დაასრულებს. იესო არ გვთავაზობს იმის უფრო ხანგრძლივ ვერსიას, რაც უკვე გაქვს. ის გვთავაზობს თვისობრივად განსხვავებულ რამეს: სიცოცხლეს, რომელიც მამისგან მოედინება, ძის მეშვეობით, ყველასკენ, ვინც მოდის. რაც უნდა აწუხებდეს დღეს შენს გულს, და რაღაც აუცილებლად აწუხებს, იგივე მოწვევა მოგეცა, რაც მოწაფეებმა მიიღეს იმ ზედა ოთახში. იწამე. არა ბრმად, არამედ ფართოდ გახელილი თვალებით მისკენ, ვინც თქვა, რომ სახლისკენ გზა თვითონ არის.
დღე 15
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ზედა ოთახსა და გეთსიმანიის ბაღს შორის იესო ჩერდება და ქრისტიანული ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე ინტიმურ სურათს ხატავს. „მე ვარ ვაზი, თქვენ კი რტონი“, ამბობს ის (იოანე 15:5). თუ ოდესმე გინახავთ ყურძნის ვაზი, იცით, რომ რტო არ იძაბება ნაყოფის გამოსატანად. ის უბრალოდ დაკავშირებული რჩება. ვაზის სიცოცხლე მასში მიედინება და ნაყოფი ამ კავშირის ბუნებრივი შედეგია. ახალი მკითხველისთვის ეს სურათი დიდ თავისუფლებას გვაძლევს. ქრისტიანული ცხოვრება პირველ რიგში უფრო მეტად ცდაზე არ არის. ის სიახლოვეში დარჩენაზეა. იესო ამბობს: „დარჩით ჩემში, და მე თქვენში“. სიტყვა „დარჩენა“ ნიშნავს დარჩენას, საცხოვრებლად დამკვიდრებას, არ დაშორებას. რტო, რომელიც ვაზს მოსწყდება, არ იბრძვის და ვერ გამოაქვს ყურძენი; ის უბრალოდ ხმება, რადგან ვაზის გარეშე სიცოცხლე არ აქვს. იესო პირდაპირ ამბობს: „რადგან ჩემს გარეშე ვერაფერს ვერ იზამთ“ (იოანე 15:5). ეს არ არის დამთრგუნველი სიტყვა, ეს მოწვევაა, შეწყვიტო თავის ქანცგაცლა და სწორი წყაროდან დაიწყო ამოღება. თქვენ, ვინც უფალთან დიდი ხანია დადიხართ, ყურადღება მიაქციეთ, რას ამბობს იესო მამის როლზე: „ყოველ რტოს, რომელიც ნაყოფს ისხამს, წმენდს, რათა უფრო მეტი ნაყოფი გამოიღოს“ (იოანე 15:2). სიტყვა „წმენდს“ აქ გასხვლას, მოკვეთას ნიშნავს. მევენახე იღებს იმას, რაც კარგია, რომ დარჩენილი დიდებული გახდეს. თუ დანაკარგის, შემცირების ან გასხვლის პერიოდში ხარ, ეს მუხლი ტკივილს არ ხსნის, მაგრამ გეუბნება, ვის უჭირავს მაკრატელი და რატომ. მამა იმ რტოებს ასხავს, რომლებიც ყველაზე მეტად უყვარს. და ამ ყველაფერში გამოკრთის სიყვარული. იესო მთელ ამ სურათს მამასა და ძეს შორის სიყვარულზე აფუძნებს და შემდეგ ჩვენზე ავრცობს: „დარჩით ჩემს სიყვარულში“ (იოანე 15:9). ეს შესასრულებელი ხელშეკრულება კი არა, საცხოვრებელი ურთიერთობაა. ნაყოფი, სიხარული, მორჩილება, შესმენილი ლოცვა, სიყვარულიდან იზრდება და არა შრომიდან. დღეს ნუ იკითხავ, როგორ გამოიღო მეტი ნაყოფი. ჰკითხე საკუთარ თავს, რამდენად ახლოს ხარ ვაზთან.
დღე 16
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
იესო თავის დაპატიმრების ღამეს კვლავ მოწაფეებს ესაუბრება და ეუბნება იმას, რისი დაჯერებაც მათთვის თითქმის შეუძლებელი უნდა ყოფილიყო: „სასარგებლოა თქვენთვის, რომ მე წავიდე“ (იოანე 16:7). სასარგებლოა, ანუ სინამდვილეში უკეთესია, უფრო სასიკეთოა თქვენთვის. როგორ შეიძლება იესოს წასვლა მისი ყოფნისგან უკეთესი იყოს? პასუხი სულიწმიდაა, ნუგეშისმცემელი, და ეს თავი მისი დიდი წარდგენაა. ახალი მკითხველისთვის: სიტყვა „ნუგეშისმცემელი“ ბერძნული სიტყვის „პარაკლიტი“ თარგმანია და მრავალ მნიშვნელობას შეიცავს: გვერდით მოხმობილი დამხმარე, ადვოკატი, მრჩეველი, გამაძლიერებელი. როცა იესო დედამიწაზე იყო, ფიზიკურად ერთ ადგილას იმყოფებოდა. სული, რომელიც მან აღუთქვა, ყველა მორწმუნეში დაივანებს, ყველგან და მუდამ. მოწაფეები იმას კარგავდნენ, ვინც თვალით ჩანდა, და იღებდნენ ღმერთს, რომელიც მათში იცხოვრებს. ეს ნაბიჯი ქვემოთ კი არა, გასაოცრად წინ არის. იესო სულის მოქმედებას სამ მიმართულებით აღწერს. სამყაროს მიმართ სული ამხელს ცოდვას, სიმართლესა და განკითხვას, ანუ მარადისობის უხილავ სინამდვილეს ადამიანთა გულებისთვის რეალურსა და გადაუდებელს ხდის. მოწაფეების მიმართ სული მიგვიძღვის მთელ ჭეშმარიტებაში, იღებს ქრისტესას და უცხადებს მათ, ვინც მას ეკუთვნის. მომავლის მიმართ სული გვიცხადებს მომავალს, რათა ღვთის ხალხი არასოდეს დარჩეს უცნობში მეგზურის გარეშე. მორწმუნეს, რომელიც წლებია უფალთან დადის, ვთხოვ, ყურადღება მიაქციოს 22-ე მუხლის სინაზეს: „თქვენი მწუხარება სიხარულად გადაიქცევა“. იესო არ ამბობს, რომ მწუხარებას სიხარული ჩაანაცვლებს, თითქოს ტკივილი არც ყოფილიყოს. ის ამბობს, რომ გადაიქცევა: გარდაიქმნება, იგივე ნედლეული ახალ რამედ იქცევა. თავად ჯვარია მაგალითი: ისტორიის ყველაზე უარესი პარასკევი მარადიული ცხოვრების საფუძველი გახდა. თქვენი მწუხარება სულის ხელში ტყუილად არ იკარგება. დღეს მარტო არ ხართ. ნუგეშისმცემელი მოვიდა და თქვენს მომდევნო ამოსუნთქვაზე უფრო ახლოა.
დღე 17
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
სანამ იესო ბაღში შევიდოდა, სადაც იუდა უნდა გაეცა, შეჩერდა და ილოცა. ეს არ იყო აჩქარებული ლოცვა და არც ჩურჩულით თქმული ვედრება. ეს იყო ხანგრძლივი, მშვიდი საუბარი მამასთან, რომელიც იოანე 17-ში ჩვენთვის შემონახულა, როგორც მაგიდაზე დატოვებული გახსნილი წერილი. და აი, რამ უნდა შეგაჩეროს: შენი სახელი, გარკვეული გაგებით, ამ ლოცვაშია. იესო მხოლოდ იმ თერთმეტ კაცზე არ ლოცულობდა, გვერდით რომ ედგნენ. ის ლოცულობდა ყველასთვის, ვინც მათი სიტყვით ირწმუნებდა, და მათ შორის შენთვისაც, ვინც დღეს ამას კითხულობ. იესო იწყებს საკუთარი თავისთვის ლოცვით: სთხოვს მამას, განადიდოს იგი, რათა თვითონაც განადიდოს მამა. შემდეგ ლოცულობს თავის მოწაფეებზე: რომ დაცულნი იყვნენ, რომ ერთნი იყვნენ, რომ ჭეშმარიტებაში განწმედილნი იყვნენ. შემდეგ კი წრეს აფართოებს: „არა მხოლოდ ამათთვის ვლოცულობ, არამედ მათთვისაც, ვინც ირწმუნებს ჩემს მათი სიტყვით“ (იოანე 17:20). შეჩერდი აქ. ღმერთის ძემ, ჯვარცმამდე რამდენიმე საათით ადრე, როცა ჯვრის სიმძიმე უკვე აწვებოდა, თავისი ბოლო სუნთქვის ნაწილი შენთვის სალოცავად გამოიყენა. ახალი მკითხველისთვის: ამ თავს ზოგჯერ მღვდელმთავრის ლოცვას უწოდებენ, რადგან აქ იესო ჩვენი დიდი შუამდგომელია, ის, ვინც ჩვენსა და ღმერთს შორის დგას და ჩვენს საქმეს იცავს. გამოცდილი მორწმუნისთვის კი საყურადღებოა, რას ითხოვს იესო: არა იმას, რომ ჩვენ ამ ქვეყნიდან გამოგვიყვანოს, არამედ იმას, რომ სანამ მასში ვართ, ბოროტისგან დაგვიცვას. ის არ ითხოვს შენს გაქცევას. ის ითხოვს შენს დაცვას, შენს სიწმინდეს და სხვა მორწმუნეებთან შენს ერთობას. ლოცვის გული მესამე მუხლში ძგერს: საუკუნო ცხოვრება არ არის დანიშნულების ადგილი, სადაც სიკვდილის შემდეგ მივდივართ. ეს არის ღმერთის შეცნობა ახლავე, პირადად და ჭეშმარიტად. ასეთი შეცნობა ცვლის იმას, როგორ იღვიძებ დილით. შენ დავიწყებული არ ხარ. შენთვის ლოცულობს თავად ღმერთის ძე, რომლის ლოცვასაც მამა ყოველთვის ისმენს.
დღე 18
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
იოანე 18-ში არის ერთი მომენტი, რომელსაც ადვილად გადააცდები, მაგრამ ერთხელ თუ შეამჩნევ, ვეღარასოდეს დაივიწყებ. როცა ჯარისკაცები და მცველები ბაღში იესოს დასაპატიმრებლად მოდიან, ის წინ გადადგამს ნაბიჯს და არა უკან და ეკითხება მათ: „ვის ეძებთ?" ისინი პასუხობენ: „იესო ნაზარეველს." და ის ეუბნება: „ეგ ვარ მე." ამ სიტყვებზე მთელი შეიარაღებული რაზმი უკან იხევს და მიწაზე ეცემა. დამპატიმრებლები მისი ხმის ჟღერადობით დააპატიმრეს. ეს არ იყო უმწეო მსხვერპლი, რომელსაც ღამით იტაცებენ. ეს იყო მეფე, რომელმაც თავად აირჩია, რომ დაეჭირათ. იოანე 18 სწრაფად გადის ადამიანთა ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე ბნელ ღამეს: იუდა ჯარისკაცებს ლამპრებითა და ჩირაღდნებით მიუძღვება, რათა ქვეყნიერების ნათელი იპოვონ. პეტრე მახვილს იშიშვლებს და მონას ყურს აჭრის. იესოს ჯერ ანასთან მიჰყავთ, შემდეგ კაიაფასთან, შემდეგ პილატესთან. და ამ ყველაფერში, როგორც მწუხარების ძაფი, გაჭრილია პეტრეს უარყოფა: სამჯერ, ზუსტად ისე, როგორც იესომ თქვა. „და პეტრე იდგა და თბებოდა" (იოანე 18:25). ის მტრის ცეცხლთან იდგა და თბებოდა, სანამ მისი უფალი შიგნით დაკითხვას განიცდიდა. ეს პატარა დეტალი გულისგამგლეჯია. ახალი მკითხველისთვის ცოდნად ღირს, რომ პილატე რომაელი მმართველი იყო, ის, ვისაც ჯვარცმის ბრძანების კანონიერი უფლება ჰქონდა. მან იესოში ბრალი ვერ ჰპოვა, და მაინც, ბრბომ და რელიგიურმა ლიდერებმა ისე შემოუტრიალეს, რომ განაჩენი გამოიტანა, რომელსაც საკუთარი სინდისი ეწინააღმდეგებოდა. პილატეს ცნობილი კითხვა: „რა არის ჭეშმარიტება?" (იოანე 18:38), მას მიმართა, ვინც ახლახან თავის თავს ჭეშმარიტება უწოდა. და პილატე პასუხის დაუცდელად წავიდა. დღეს პეტრეს ახლოს დადექი. ჩვენს უმეტესობას რაღაც მომენტში არასწორ ცეცხლთან მოუთბია თავი: დავდუმებულვართ ჩვენს რწმენაზე, როცა ამას რაღაც ეღირებოდა, სინდისის ნაცვლად კომფორტი გვირჩევია. კარგი ამბავი ის არის, რომ პეტრეს ამბავი ცეცხლთან არ მთავრდება. შენიც არ მთავრდება.
დღე 19
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ბერძნულ დედანში ერთი სიტყვაა, tetelestai, რომელიც ქართულად ასე გადმოიცემა: „აღსრულდა!“ იოანე 19:30 გვამცნობს, რომ ეს იყო იესოს ბოლო შეგნებული სიტყვები, სანამ თავს დახრიდა და სულს განუტევებდა. ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი სიტყვაა, რაც კი ოდესმე თქმულა, და ის დამარცხების ძახილი არ იყო. ძველ სამყაროში ვაჭრები ამავე სიტყვას ბეჭდავდნენ გადახდილ ვალზე. Tetelestai. სრულად გადახდილია. ჯვრიდან იესომ არ გამოაცხადა, რომ მისი ცხოვრება დასრულდა. მან გამოაცხადა, რომ საქმე შესრულდა. იოანეს 19-ე თავი არაფერს ალბობს. ის სატანჯველს არ ამსუბუქებს. გაგვემა, እሾვის გვირგვინი, დამცინავი მოსასხამი, ქალაქში ატარებული ჯვარი, ლურსმნები, საჯარო ტანჯვის საათები: იოანე ყველაფერს მშვიდი და მწუხარე კალმით აღწერს. ის იქ იყო. ჯვართან იდგა იესოს დედა მარიამთან ერთად და ისმენდა, რას ამბობდა იესო ჯვრიდან. როცა იესომ დაინახა თავისი დედა და საყვარელი მოწაფე ერთად მდგომნი, ერთმანეთს ჩააბარა: „ქალო, აჰა, შენი ძე!“ და „აჰა, დედაშენი!“ (იოანე 19:26-27). სიკვდილის წინაც კი ზრუნავდა მათზე, ვინც უყვარდა. ახალი მკითხველისთვის სასარგებლოა იცოდეს, რომ ჯვარცმის ყოველი დეტალი ასწლეულებით ადრე დაწერილ წინასწარმეტყველებებს ასრულებდა: ჯარისკაცები მის სამოსზე წილს ყრიდნენ, მისი არც ერთი ძვალი არ დაიმსხვრა, გვერდი განუგმირეს. იოანე ამას ისევ და ისევ აღნიშნავს, არა როგორც წვრილმანს, არამედ როგორც მოწმობას: ეს შემთხვევითობა არ იყო. ეს იყო გეგმა, რომელიც ღმერთის გულში იყო სამყაროს დასაბამამდე. რწმუნებულო, ვინც ეს ამბავი არაერთხელ გაგიგია, დღეს დაჯექი და დაფიქრდი, რას ნიშნავს „აღსრულდა“. შენ აღარაფერი გაქვს დასამატებელი. არავითარი ბრძოლა, დამსახურება თუ საკუთარი თავის დამტკიცება ვერ გააუმჯობესებს იმას, რაც მან სრულად გამოაცხადა. ვალი დაბეჭდილია. საქმე შესრულებულია. შენი ერთადერთი პასუხია, რომ მიიღო ეს.
დღე 20
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
მარიამ მაგდალელი საფლავთან დილით ადრე მივიდა, როცა ჯერ კიდევ ბნელოდა. ეს დეტალი მხოლოდ დროის მითითება არ არის, ეს მწუხარების პორტრეტია. ის მზის ამოსვლამდე მივიდა, რადგან ძილი შეუძლებელი გახდა და საფლავი ბოლო ადგილი იყო, სადაც იესო ენახა. იქ ღია შესასვლელი და ცარიელი სამარხი დახვდა და მისი პირველი რეაქცია სიხარული კი არა, დაკარგვის განცდა იყო: „აიღეს უფალი სამარხიდან და არ ვიცით, სად დაადეს“ (იოანე 20:2). მწუხარებას შეუძლია ისე შეგვანელოს, რომ სასწაულს ვერ ვცნობთ, თუნდაც მის შიგნით ვიდგეთ. პეტრე და იოანე საფლავთან გაიქცნენ. იოანემ პეტრეს გაუსწრო, მაგრამ შესასვლელთან შეჩერდა. პეტრე კი, თავისი ხასიათის შესაბამისად, პირდაპირ შევიდა. მათ დაინახეს დაგდებული სუდარა და თავზე შემოხვეული ხელსახოცი, რომელიც ცალკე, მოხდენილად იყო დაკეცილი, და იოანე გვეუბნება, რომ ნახა და noწამა. დაკეცილი ქსოვილი პატარა ამბავია, მაგრამ საუკუნეების განმავლობაში მორწმუნეებს ამაღელვებს. საფლავის მძარცველი ჩქარობს და მიდის. ვინც ხელსახოცს კეცავს, გვეუბნება, რომ საკუთარი ნებით წავიდა. შემდეგ მოდის წუთი, რომელმაც ორი ათასი წელია გულები შეძრა. მარიამი გარეთ იდგა და ტიროდა, და აღმდგარმა იესომ მისი სახელი წარმოთქვა. მხოლოდ სახელი: „მარიამ“. და მან მაშინვე იცნო. „რაბუნი“, თქვა მან, რაც ნიშნავს მოძღვარს. აი, როგორია აღდგომა ახლოდან: არა თეოლოგიური არგუმენტი, არა თვალისმომჭრელი ხილვა, არამედ შენი სახელი, წარმოთქმული მის მიერ, ვისაც სამუდამოდ დაკარგულად თვლიდი. ის არც მოგონებაა, არც მეტაფორა. ის ცოცხალია და შენი სახელი იცის. ახალი მკითხველისთვის ამ თავში არის თომას ცნობილი ეჭვიც და იესოს მოთმინებით და მადლით სავსე პასუხიც, რაც ადასტურებს, რომ გულწრფელი ჭიდილი მის თანდასწრებით მისასალმებელია. გამოცდილი მორწმუნისთვის კი აღსანიშნავია, რომ აღმდგარი ქრისტეს პირველი სიტყვა მოწაფეებისადმი მშვიდობაა, ორჯერ წარმოთქმული. რაც უნდა ატარო ამ დღეში, ეს სიტყვა ახლაც შენზე ითქმის.
დღე 21
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
აღდგომა სქოლიო კი არ არის, დასაწყისია. იოანე 21 იწყება ტიბერიადის ზღვის ნაპირზე, სადაც შვიდი მოწაფე იმას დაბრუნებია, რაც კარგად იცოდა: თევზჭერას. ბადეები ცარიელია. ღამე გრძელი იყო. მერე ნაპირიდან ერთი უცნობი დაუძახებს და ეტყვის, ბადე მარჯვენა მხარეს ჩაუშვითო, და უცებ ვეღარ ამოაქვთ ბადე დაჭერილი თევზის სიმძიმით. ეს უფალია. პეტრე ამას რომ გაიგონებს, ნავს აღარ ელოდება: თავად გადაეშვება წყალში. ოცდაერთი თავის შემდეგაც იოანე კვლავ გვიჩვენებს, რომ იესო ყველა უდარდელი, მთელი გულით გადადგმული ნახტომის ღირსია. ის, რაც ამ ნაპირზე მოსდევს, ალბათ მთელ საღვთო წერილში ერთ-ერთი ყველაზე სათუთი სცენაა. იესოს ცეცხლი უკვე დაუნთია. პური და თევზიც მზადაა. მეფეთა მეფე, აღმდგარი უფალი, დაღლილ მეთევზეებს საუზმეს უმზადებს. ახალი მკითხველო, ეს გულში ჩაიბეჭდე: ასეთია ღმერთი. ჩვენს წარუმატებლობას ის ქადაგებით არ ხვდება; ჩვენს სიცარიელეს სუფრით ხვდება. გამოცდილო მორწმუნევ, დააკვირდი, რას არ ამბობს იესო. ის არ ამბობს: „ხომ გითხარი“. ის ამბობს: „მოდით, ისაუზმეთ“ (იოანე 21:12). მერე პეტრეს აღდგენა მოდის. იესო სამჯერ ეკითხება: „გიყვარვარ მე?“ ერთხელ იმ თითოეული უარყოფისთვის, რაც მღვდელმთავრის ეზოში, იმ სხვა ცეცხლთან მოხდა. ყოველი კითხვა განწმენდილი და შეხორცებული ჭრილობაა. ყოველი პასუხი, „მწყემსე ჩემი კრავები... მწყემსე ჩემი ცხვრები... მწყემსე ჩემი ცხვრები“, მონაგებია, ხელებში დაბრუნებული, რომლებსაც ის ჩავარდნოდა. პეტრე წარუმატებლობის გამო განზე არ გადადგეს; მიტევებით იგზავნება. უფალი ჩვენ უფრო დაბალ რამედ არ გვაქცევს. ის გვიბრუნებს უფრო დიდს. სამი კვირის წინ დავიწყეთ სიტყვებით: „დასაბამიდან იყო სიტყვა“. დღეს ბოლო წერტილით კი არ ვასრულებთ, არამედ ფართოდ გამოღებული კარით. იესო პეტრეს ეუბნება: „მომყევი მე“ (იოანე 21:19), და ეს ძახილი ხმიანობს ყველა წაკითხულ გვერდზე და ყოველ დღეს, რომელსაც იცხოვრებ. იოანეს სახარება არ მთავრდება, ის შენში გრძელდება. საკითხავი ის არ არის, არის თუ არა იესო უფალი. საკითხავია, გიყვარს თუ არა ის, პეტრეს მსგავსად, იმდენად, რომ დღეს მისი ცხვრები მოაწყალო.