Zeven dagen om Jezus te ontmoeten in de Evangeliën: zijn woorden, zijn kracht, zijn mededogen, zijn kruis en zijn opstanding.
Dag 1
Lezing van vandaag
Overdenking
Voordat de eerste vogel zong, voordat de eerste golf op een kust sloeg, voordat de tijd zelf haar eerste adem had gehaald, was er het Woord. Johannes leidt ons niet langzaam zijn Evangelie binnen met een geboorteverhaal of een geslachtsregister. Hij brengt ons naar iets dat veel ouder is. "In den beginne was het Woord," schrijft hij, "en het Woord was bij God, en het Woord was God" (Johannes 1:1). Als de Bijbel nieuw voor u is, luister dan langzaam: Johannes zegt ons dat Jezus niet begon in een kribbe in Bethlehem. Hij was er al bij de grondlegging van alles, en alles wat bestaat is door Hem tot stand gekomen. Wie deze verzen al honderd keer gelezen heeft, staat even stil bij het woordje "bij". Het Woord was bij God. Het Grieks draagt hier de betekenis van van aangezicht tot aangezicht, in innige gemeenschap. Vóór de schepping, vóór de engelen, vóór alles wat wij kunnen noemen, was er een relatie in het hart van de werkelijkheid. Liefde was niet iets wat God bedacht toen Hij ons maakte. Liefde was al het wezen van God zelf, de Vader en de Zoon in eeuwige gemeenschap. Dat is Degene die onze wereld binnenkwam. En binnenkomen deed Hij. Vers 14 is een van de meest overweldigende zinnen die ooit geschreven zijn: "En het Woord is vlees geworden, en heeft onder ons gewoond." Het woord dat met "gewoond" vertaald wordt, betekent letterlijk: Hij sloeg Zijn tent onder ons op. Dat is een bewuste echo van de tabernakel in de woestijn, waar God midden in het kamp van Zijn volk kwam wonen. De eeuwige, ongeschapen God stuurde geen bericht en geen bode. Hij kwam Zelf, gekleed in een menselijk lichaam, onderworpen aan honger en kou en verdriet, zodat wij "Zijn heerlijkheid" zouden aanschouwen, "een heerlijkheid als des Eniggeboren van den Vader, vol van genade en waarheid." Wat betekent dit voor uw leven vandaag? Het betekent dat u nooit met een verre, onverschillige God te maken hebt wanneer u dit Boek openslaat of uw hoofd buigt om te bidden. De God die de sterren door Zijn woord deed ontstaan, koos ervoor vindbaar te worden, aanraakbaar, kenbaar. Hij kwam naar de plaats waar u bent. Wat u vanochtend ook met u meedraagt, twijfel, verdriet, verwondering of gewoon een stille dinsdag: het vleesgeworden Woord is niet ver weg. Hij heeft al de langst denkbare reis gemaakt, alleen maar om bij u te zijn.
Dag 2
Lezing van vandaag
Overdenking
Stel je voor dat je aan de oever van de Jordaan staat en een menigte om je heen ziet rondlopen. Dan houdt een man die je kent, een profeet, wild en onverzettelijk, plotseling stil, wijst over het water en zegt van een ander die jullie kant op komt: "Ziet, het Lam Gods, Dat de zonde der wereld wegneemt!" (Johannes 1:29). Dat is het moment dat Johannes de Doper ons heeft geschonken. En die woorden, op een gewone middag bij een rivier uitgesproken, dragen het gewicht van duizend jaar geschiedenis. Voor een Joods oor in die menigte was het woord "lam" beladen met herinnering. Het was het paaslam, geslacht opdat de dood aan het huisgezin zou voorbijgaan. Het was het lam van het dagelijkse offer in de tempel, ochtend en avond zonder ophouden aangeboden. En daarachter klonk de indringende poëzie van Jesaja, zeven eeuwen eerder geschreven: "Hij was veracht en de onwaardigste onder de mannen, een man van smarten en bekend met ziekte" (Jesaja 53:3). Jesaja zag iemand die "om onze overtredingen verwond" en "om onze ongerechtigheden verbrijzeld" zou worden, iemand op wiens schouders de zonde van ons allen zou worden gelegd. Het hele offersysteem van Israël was één lange, langzame pijl die wees naar deze ene man. Wat Johannes de Doper begreep, en wat de discipelen pas na de opstanding volledig zouden vatten, is dat Jezus niet slechts kwam om ons betere normen te leren of ons te inspireren vriendelijker te zijn. Hij kwam om het diepste probleem dat wij hebben aan te pakken: het gewicht van de zonde en de scheiding die zij veroorzaakt tussen ons en een heilige God. Het lam houdt de schapen geen preek over hun dwalen. Het lam sterft in hun plaats. Voor wie voor het eerst leest, is hier de eenvoudige en prachtige waarheid: wat je ook hebt gedaan, wat je ook meedraagt in de stille hoeken van je geweten, Johannes wijst naar Degene die kwam om het weg te nemen. Niet om het te verkleinen, niet om te doen alsof het er niet toe doet, maar om het zelf te dragen. En wie al lang gelooft, mag zich afvragen of het Lam zo vertrouwd is geworden dat je niet meer verwonderd bent. Laat Johannes' uitgestrekte vinger je er vandaag opnieuw heen wijzen: aanschouw Hem, aanschouw Hem werkelijk, en laat de verwondering terugkeren.
Dag 3
Lezing van vandaag
Overdenking
Het was een lange dag geweest. Jezus had vanuit een boot aan de oever de menigten onderwezen, gelijkenis na gelijkenis, tot de zon laag stond. Toen zei hij tot zijn discipelen: "Laat ons overvaren naar de andere zijde" (Markus 4:35), en zij staken het Meer van Galilea over. Markus vertelt ons, met het soort detail dat alleen een ooggetuige onthoudt, dat zij hem meenamen "gelijk Hij was": vermoeid, nog in zijn kleren van het onderwijzen, zonder enige voorbereiding op een overtocht. En toen kwam de storm. Het Meer van Galilea ligt in een kom omringd door heuvels, en stormen kunnen er met angstaanjagende snelheid losbarsten. Verschillende van deze discipelen waren vissers die hun hele leven op deze wateren hadden gewerkt. Het waren geen mannen die snel in paniek raakten. Maar Markus vertelt ons dat de golven in het schip sloegen en dat het schip volliep. Jezus was intussen achter in het schip en sliep op een kussen. Zij wekten hem met een vraag die nog altijd weerklinkt door eeuwen van menselijk lijden: "Meester, trekt Gij U niet aan dat wij vergaan?" (Markus 4:38). Hebt u ooit iets gebeden dat daar heel dicht bij komt? Wat daarna gebeurde, is een van de meest stil overweldigende momenten in heel de Schrift. "En opgestaan zijnde, bestrafte Hij den wind, en zeide tot de zee: Zwijg, wees stil! En de wind ging liggen, en er werd een groote stilte" (Markus 4:39). Hij bad niet dat de storm zou ophouden. Hij vroeg de Vader niet om namens de discipelen in te grijpen. Hij sprak rechtstreeks tot de wind en het water, als iemand die gezag over hen heeft, want dat heeft hij. De discipelen, die bang waren geweest voor de storm, werden nu bevreesd voor hem en vroegen elkaar: "Wie is Deze toch?" Dat is precies de vraag die Markus ons wil laten stellen. Maar haast u niet voorbij het kussen. Jezus was werkelijk, menselijk uitgeput. Hij weet wat het is om afgemat te zijn, om in het schip te zitten als de golven hoog gaan, om omringd te zijn door angstige mensen. Hij is geen verre godheid die onbewogen blijft bij de stormen van het menselijk leven. Hij is met u in het schip. En hij heeft gezag over alles wat u vandaag dreigt te overspoelen. Dezelfde stem die tot het Meer van Galilea zei: "Zwijg, wees stil!", is de stem die nu kan spreken in de chaos van uw omstandigheden.
Dag 4
Lezing van vandaag
Overdenking
De menigte had zojuist iets buitengewoons gezien: vijfduizend mensen gevoed met vijf broden en twee vissen. Ze waren zo onder de indruk dat ze Jezus met geweld tot koning wilden maken. Maar Jezus wist iets wat zij niet wisten: zij joegen het brood na, niet de Bakker. Daarom drong hij zacht en rechtstreeks bij hen aan op een diepere honger, die zij nog niet bij name hadden genoemd. "Ik ben het brood des levens," zei hij tot hen, "die tot Mij komt, zal geenszins hongeren, en die in Mij gelooft, zal nimmermeer dorsten" (Johannes 6:35). Het is een van de grote "Ik ben"-uitspraken van Jezus, en het verdient het om langzaam geproefd te worden. Brood was in de oude wereld geen bijgerecht, het was de maaltijd zelf. Het was overleven. Wanneer Jezus naar dit beeld grijpt, spreekt hij niet over een luxe of een verrijking van het leven. Hij zegt: Ik ben datgene waar u niet zonder kunt leven. De menigte had gewezen op het manna in de woestijn, het wonderbaarlijke brood dat uit de hemel viel om Israël veertig jaar in de wildernis in leven te houden. Jezus verbetert hen met zorg: het was niet Mozes die dat brood gaf, maar zijn Vader. En het ware brood uit de hemel is niet iets, maar iemand. "Want het brood Gods is Hij, die uit den hemel nederdaalt, en der wereld het leven geeft" (Johannes 6:33). Voor wie dit voor het eerst leest, is de uitnodiging hier wonderlijk eenvoudig: Jezus zegt dat de diepste honger die u voelt, de honger die een loopbaan, een relatie, een prestatie of een maaltijd niet kan raken, gemaakt is om door hem gestild te worden. Augustinus heeft het onvergetelijk verwoord, al zijn het niet de woorden van de Schrift: ons hart is onrustig totdat het rust vindt in God. Jezus maakt precies die aanspraak over zichzelf. Hij is de rust waarnaar uw rusteloosheid op zoek is. Voor de gelovige die deze waarheid al jaren kent, is er vers 37: "Al wat Mij de Vader geeft, zal tot Mij komen; en die tot Mij komt, zal Ik geenszins uitwerpen." Dat woord "geenszins" is volstrekt: onder geen enkele omstandigheid, om geen enkele reden zal hij iemand die tot hem komt wegsturen. U voelt zich misschien ongeschikt door uw mislukkingen, uw twijfels, uw afstand. Hij zegt: kom toch. Het brood staat nog steeds op tafel. U bent hier nog altijd welkom.
Dag 5
Lezing van vandaag
Overdenking
In elk eerlijk leven komt er een moment waarop de mening van de menigte niet meer genoeg is. Jezus wist dit, en daarom bracht Hij Zijn discipelen naar Cesarea Filippi, een plaats vol heidense tempels en het lawaai van vele goden, en stelde hun de vraag die door alle eeuwen heen snijdt: "Wie zeggen de mensen, dat Ik ben, namelijk de Zoon des mensen?" De discipelen hadden hun antwoorden klaar. Sommigen zeiden Johannes de Doper. Anderen Elia. De meningen waren respectvol, zelfs vleiend. Maar ze waren onjuist, en Jezus wist het. Daarom drong Hij verder aan: "Maar gijlieden, wie zegt gij dat Ik ben?" Petrus antwoordde zonder aarzelen: "Gij zijt de Christus, de Zoon des levenden Gods." Een belijdenis die alles veranderde. Let erop dat Jezus Petrus niet complimenteerde met zijn scherpe verstand. Hij zei: "Zalig zijt gij, Simon, Bar-Jona; want vlees en bloed heeft u dat niet geopenbaard, maar Mijn Vader, Die in de hemelen is." Deze belijdenis was niet Petrus' verdienste, maar een gave. De kennis van wie Jezus werkelijk is, komt niet alleen uit slimme redeneringen of een godsdienstige opvoeding. Ze komt doordat God de ogen van het hart opent. Voor wie voor het eerst leest, hier is de grond onder je voeten: "de Christus" betekent de Gezalfde, de beloofde Koning en Verlosser naar wie het hele Oude Testament wees. Petrus zei eigenlijk: degene op wie wij wachtten, dat bent U. Dat is geen kleine bewering. Het is het scharnier waarom heel de geschiedenis draait. Voor de ervaren gelovige, sta hier even bij stil: Petrus' antwoord was geopenbaard, niet beredeneerd. Hoe vaak verdedigen we ons geloof alsof het vooral een intellectueel standpunt is waartoe we zijn gekomen, in plaats van een barmhartigheid die we ontvingen? Er is een nederigheid in Petrus' belijdenis die wij soms kwijtraken. Wij hebben ons niet naar Jezus toe gedacht. Hij is ons gegeven. De vraag klinkt vandaag nog steeds in de kamer waar jij zit. De wereld heeft haar meningen: een goede leraar, een moreel voorbeeld, een historische figuur. Maar Jezus vraagt niet wat de wereld zegt. Hij vraagt wat jij zegt. Jouw antwoord op die vraag is het belangrijkste wat er over jou te zeggen valt.
Dag 6
Lezing van vandaag
Overdenking
Vandaag komen we op de zwaarste en heiligste grond van alle Evangeliën. Lukas 23 brengt ons bij een heuvel die Golgota heet, en we mogen er niet haastig doorheen gaan. Twee misdadigers hangen aan weerszijden van Jezus. De menigte kijkt toe. De leiders bespotten Hem. Soldaten dobbelen om zijn kleren. En midden in dit alles hangt de Zoon van God, Hij die de zee tot bedaren bracht en doden deed opstaan, in stilte en lijden. De eerste woorden die Lukas van het kruis optekent, zijn geen kreet van wanhoop. Het is een gebed: "Vader, vergeef het hun; want zij weten niet, wat zij doen." Sta hier even stil. De mannen die de nagels insloegen, vroegen niet om vergeving. De spottende menigte vroeg er niet om. Maar Jezus bad er toch voor. Dit is geen zwakheid. Het is de meest verbijsterende openbaring van liefde die de wereld ooit heeft gezien. Hij die elk recht had om oordeel af te roepen, riep in plaats daarvan barmhartigheid af. Dan gebeurt er iets onverwachts. Een van de misdadigers, stervend naast Hem, wendt zich om en zegt: "Heere, gedenk mijner, als Gij in Uw koninkrijk zult gekomen zijn." Hij had geen tijd meer om gedoopt te worden, geen jaren van trouwe dienst om aan te bieden, geen enkel godsdienstig bewijs van goed gedrag. Hij had slechts nog een ademtocht over en een wanhopig geloof. En Jezus antwoordde hem: "Heden zult gij met Mij in het paradijs zijn." Genade vraagt geen lang cv. Ze vraagt alleen een hart dat zich keert. Voor wie nieuw is, is dit het hart van deze tekst: Jezus stierf niet als slachtoffer van de omstandigheden. Hij stierf met opzet, voor jou. Elke bespotting die Hij onderging, elke nagel die Hij verdroeg, was de prijs die voor menselijke zonde werd betaald, de jouwe en de mijne. Het kruis is de plaats waar gerechtigheid en barmhartigheid elkaar kusten. En voor wie dit al jaren weet: kijk nog eens naar die misdadiger. Hij wist bijna niets van theologie. Maar hij wist dat hij schuldig was, hij wist dat Jezus onschuldig was, en hij geloofde dat Jezus een koninkrijk had. Dat is genoeg. Dat is altijd genoeg geweest. Het kruis herinnert ons eraan dat redding nooit afhing van hoeveel we weten of hoe lang we hebben gediend. Het gaat erom waarheen we kijken als we sterven.
Dag 7
Lezing van vandaag
Overdenking
Ze kwamen voor zonsopgang, met specerijen om een dode te zalven. Dat detail geeft Lukas ons, en het is belangrijk: deze vrouwen kwamen niet om een wonder te zien. Ze kwamen om een begrafenis af te ronden. Hun hoop was achter een steen verzegeld. En toen was de steen weg. Twee engelen in schitterende kleding ontmoetten hen met een vraag die nog steeds door elke generatie klinkt: "Wat zoekt gij den levende bij de doden? Hij is hier niet, maar is opgestaan." Deze woorden, Hij is hier niet, maar is opgestaan, vormen het scharnierpunt van de hele menselijke geschiedenis. Alles ervoor was voorbereiding. Alles erna is antwoord. De vrouwen renden. Petrus rende. En toen Petrus zich bukte en in het lege graf keek, ging hij volgens Lukas heen, "zich verwonderende bij zichzelven over hetgeen geschied was." Verwondering is het juiste antwoord. Dat is het nog steeds. De apostel Paulus rangschikt tientallen jaren later, in zijn brief aan de Korinthiërs, de getuigen als in een gerechtelijk dossier: Jezus verscheen aan Petrus, daarna aan de twaalven, daarna aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk, daarna aan Jakobus, daarna aan al de apostelen, en ten laatste van allen ook aan Paulus zelf. Dit is geen mythologie in religieuze taal. Paulus zegt: vraag het hun maar. De meesten van hen leven nog. Ga hen vragen wat ze zagen. De opstanding was geen gevoel of symbool, maar een gebeurtenis met getuigen. Voor wie nieuw is, hier is het goede nieuws in zijn eenvoudigste vorm: de dood heeft niet gewonnen. Het graf kon Hem niet vasthouden. En omdat Hij opstond, is alles wat Hij over Zichzelf zei waar, is alles wat Hij je beloofde zeker, en is het laatste woord over je leven niet de dood, maar het leven. Voor de gelovige die deze waarheid al jaren draagt: laat de vertrouwdheid de verwondering niet dempen. Paulus kwam er nooit overheen. Hij noemde zichzelf "een ontijdig geborene", nog altijd verbaasd dat de opgestane Christus aan hem verschenen was. De opstanding is geen achtergrondinformatie voor je geloof. Ze is de hartslag ervan. Hij is opgestaan. Hij is waarlijk opgestaan. En omdat Hij leeft, zul ook jij leven.