Інжілдерден Исамен кездесетін жеті күн: Оның сөздері, құдіреті, мейірімі, айқышы және қайта тірілуі.
1-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Алғашқы құс сайрамай тұрып, алғашқы толқын ешбір жағаға соқпай тұрып, уақыт алғашқы demін алмай тұрып, Сөз бар еді. Жохан Інжілін туу тарихымен немесе шежіремен бастамайды. Ол бізді одан да көне жерге апарады. Ол былай деп жазады: «Бастапқыда Сөз болды, Сөз Құдаймен бірге болды, Сөз Құдай болды» (Жохан 1:1). Киелі кітапқа жаңадан келген болсаң, мұны асықпай тыңда: Жохан Исаның Бетлехемдегі жемде басталмағанын айтып тұр. Ол бәрінің негізінде бұрыннан бар болған, бар болғанның бәрі Ол арқылы пайда болған. Бұл тармақтарды жүз рет оқығандар «бірге» деген сөзде бір сәт аялдасын. Сөз Құдаймен бірге болды: грек тілінде бұл бетпе-бет, жақын қарым-қатынаста болу деген мағынаны береді. Жаратылыстан бұрын, періштелерден бұрын, біз атай алатын кез келген нәрседен бұрын болмыстың жүрегінде қарым-қатынас болған. Махаббат Құдай бізді жаратқанда ойлап тапқан нәрсе емес еді. Махаббат Құдайдың табиғаты болатын: Әке мен Ұл мәңгілік қауымдастықта. Біздің әлемге енген Ол осындай. Және Ол шынымен енді. 14-тармақ жазылған сөйлемдердің ішіндегі ең таңғаларлығының бірі: «Сөз тәнге айналып, арамызда өмір сүрді». «Өмір сүрді» деп аударылған сөздің тура мағынасы: Ол арамызда шатырын тікті. Бұл шөлдегі киелі шатырға, Құдай Өз халқының лагерінің ортасына қоныстанған жерге саналы түрде меңзеу. Мәңгілік, жаратылмаған Құдай хабар да, хабаршы да жіберген жоқ. Ол Өзі келді, терімен оранып, аштыққа, суыққа және қайғыға ұшырап, біз Оның «даңқын, Әкенің жалғыз Ұлының даңқындай, рақымы мен шындыққа толы даңқын» көру үшін. Бұл бүгінгі өміріңе не береді? Бұл кітапты ашқанда немесе дұға етіп бас июде алыс, немқұрайлы Құдаймен жұмысың жоқ деген сөз. Жұлдыздарды сөзімен жаратқан Құдай өзін табуға, ұстауға, тануға болатындай болуды таңдады. Ол сен тұрған жерге келді. Бүгін таңертең не көтеріп жүрсең де, күмән, қайғы, таңғалыс немесе жай бір тыныш сейсенбі болсын, тәнге айналған Сөз алыс емес. Ол сенімен бірге болу үшін елестетуге болатын ең ұзақ жолды бұрыннан жүріп өтті.
2-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Иордан өзенінің жағасында тұрғаныңызды елестетіңіз. Жан-жағыңызда халық жүр. Кенет сіз танитын бір адам, жабайы да ымырасыз пайғамбар, кідіріп, өзеннің арғы бетін нұсқап, сізге қарай келе жатқан басқа бір адам туралы айтады: «Міне, дүниенің күнәсін өз мойнына алатын Құдайдың Қозысы!» (Жохан 1:29). Шомылдырушы Жохан бізге осындай сәт сыйлады. Өзен жағындағы қарапайым бір күннің түсінде айтылған бұл сөздер мың жылдық тарихтың салмағын көтеріп тұр. Сол топтағы яһуди құлағына «қозы» деген сөз көп нәрсені еске салатын. Бұл өлім үй-ішінен өтіп кетсін деп құрбан етілген Құтқарылу мерекесінің қозысы еді. Бұл ғибадатханада таңертең де, кешке де үзіліссіз тапсырылатын күнделікті құрбандықтың қозысы еді. Мұның бәрінің артында жеті ғасыр бұрын жазылған Ишаяның жүрек шымырлатар жолдары тұрды: «Ол адамдардың қорлауына, жатсынуына ұшырады; қайғы-мұң шеккен, азапты білетін адам» (Ишая 53:3). Ишая біздің күнәларымыз үшін жараланатын, заңсыздықтарымыз үшін жаншылатын, бәрімizдің күнәмiз иығына жүктелетін Біреуді көрді. Исраилдің бүкіл құрбандық жүйесі осы бір Адамды нұсқап тұрған ұзақ, баяу жебе еді. Шомылдырушы Жохан түсінген нәрсені, ал шәкірттер оны тек қайта тірілуден кейін ғана толық ұғынған нәрсені айтайық: Иса бізге адамгершілікті үйрету үшін немесе мейірімді болуға жігерлендіру үшін ғана келген жоқ. Ол біздің ең терең мәселемізді шешуге келді: күнәнің ауыртпалығын және оның бізді киелі Құдайдан алшақтатуын. Қозы қойларға адасқандары үшін уағыз айтпайды. Қозы олардың орнына өледі. Бұл жолды алғаш рет оқып отырғандарға қарапайым әрі әдемі шындық мынау: не істегеніңіз болсын, ар-ұжданыңыздың тыныш бұрыштарында не көтеріп жүргеніңіз болсын, Жохан сол жүкті алып кету үшін келген Біреуді нұсқап тұр. Оны кемітпейді, маңызды емес дегенді білдірмейді, бірақ оны Өзі көтереді. Ал көптен бері сенетін адамға: Қозы сізге соншалықты таныс болып кетіп, таңдануды қойған жоқсыз ба, деп өзіңізден сұраңыз. Жохан созған саусақ бүгін сізді қайта сол жаққа бағыттасын: Оған қараңыз, шын мәнінде қараңыз, сонда таңданыс қайта оралсын.
3-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Ұзақ күн болған еді. Иса жағалауда қайықта отырып, халыққа тәмсілден тәмсілді айтып, күн еңкейгенше үйретті. Сосын шәкірттеріне: «Ол жағына өтейік» (Марк 4:35), деді де, олар Галилея көліне жүзіп шықты. Марк куәгердің ғана есінде қалатындай бір ұсақ-түйекті айтады: шәкірттер Оны «өзі қандай күйде болса, сол күйінде» алып кетті. Иса шаршаған, ілім үйретіп жүрген киімінде, сапарға ешқандай дайындықсыз еді. Сол кезде дауыл көтерілді. Галилея көлі төңірегін төбелер қоршаған ойпатта жатыр, сондықтан дауыл оған қорқынышты жылдамдықпен төніп келуі мүмкін. Шәкірттердің бірнешеуі өмір бойы осы суда балық аулаған кәсіпқой балықшылар болатын, олар оңайлықпен именетін адамдар емес еді. Бірақ Марк толқындардың қайыққа ұрып, қайықтың толып бара жатқанын айтады. Ал Иса қайықтың артқы жағында жастыққа бас қойып ұйықтап жатқан. Олар Оны ғасырлар бойы адамның азабында жаңғырып келе жатқан сұрақпен оятты: «Ұстаз, біз қырылып бара жатқанымызға қайғырмайсың ба?» (Марк 4:38). Сіз де осыған өте жақын сөзбен дұға етіп көрдіңіз бе? Іле-шала болған оқиға бүкіл Жазбадағы ең сабырлы әрі ең таңғалдырарлық сәттердің бірі. Иса «орнынан тұрып, желді тыйды да, көлге: «Тына қал, бейбіт бол!» деді. Жел басылып, төңірек тып-тыныш болды» (Марк 4:39). Ол дауылдың тоқтауы үшін дұға еткен жоқ. Шәкірттер үшін Әкеден өтінген жоқ. Жел мен суға өздері үстінен билік жүргізетін Иесі ретінде тікелей сөйледі, өйткені Ол шынымен сондай билікке ие. Дауылдан қорыққан шәкірттер енді Одан қорқып, бір-бірінен: «Бұл кім өзі?» деп сұрады. Марк біздің де дәл осы сұрақты қоюымызды қалайды. Ал жастыққа назар аудармай өтіп кетпеңіз. Иса шын мәнінде, адам ретінде шаршаған еді. Ол титықтап шаршаудың, толқын асқақтағанда қайықта болудың, қорыққан адамдардың ортасында болудың не екенін біледі. Ол адам өміріндегі дауылдарға бей-жай қарайтын алыс құдай емес. Ол сізбен бірге қайықта. Бүгін сізді батырып жібере жаздап тұрған кез келген нәрсенің үстінен Оның билігі бар. Галилея көліне «Тына қал, бейбіт бол!» деген сол үн дәл қазір сіздің жағдайыңыздың абыр-сабырына да сөйлей алады.
4-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Халық таңғажайып нәрсенің куәсі болған еді: бес нан мен екі балықтан бес мың адам тойды. Олар қатты таңғалып, Исаны күшпен патша етпекші болды. Бірақ Иса олардың білмейтін бір нәрсесін білді: олар Наншыны емес, нанды қуып жүрген еді. Сондықтан Ол оларды жұмсақ әрі тікелей түрде әлі атын атамаған терең аштыққа қарай бұрды. «Мен өмір нанымын,, деді Ол,, Маған келген адам ешқашан ашықпайды, Маған сенген адам ешқашан шөлдемейді» (Жохан 6:35). Бұл Исаның «Мен» деп басталатын ұлы сөздерінің бірі, оны асықпай, баяу татып көру керек. Ежелгі дүниеде нан қосымша тағам емес, негізгі ас болатын. Ол тіршіліктің кепілі еді. Иса осы бейнені алғанда, ол өмірдің сәнін келтіретін артық нәрсе туралы айтып тұрған жоқ. Ол: «Мен сіз онсыз өмір сүре алмайтын нәрсемін», дейді. Халық шөлдегі маннаны, Исраилді қырық жыл бойы асыраған көктен түскен керемет нанды еске алған еді. Иса оларды ақырын түзетеді: ол нанды Мұса емес, Оның Әкесі берген, ал көктен келетін шын нан бір нәрсе емес, бір Адам. «Өйткені Құдайдың наны көктен түсіп, дүниеге өмір беретін Нан» (Жохан 6:33). Бұл жерде алғаш оқып отырған адамға шақыру керемет қарапайым: Иса сіз сезінетін ең терең аштық, яғни мансап та, қарым-қатынас та, жетістік те, тамақ та тарта алмайтын аштық, Оның көмегімен тоюы үшін жаратылған дейді. Августин мұны есте қаларлықтай айтқан, бірақ ол Жазбаның сөзі емес: біздің жүрегіміз Құдайда тынышталғанша мазасыз болады. Иса дәл осыны Өзі туралы айтады. Мазасыздығыңыз іздеп жүрген тыныштық Өзі. Бұл шындықты жылдар бойы білетін иманды адамға 37-аятты ойға аламын: «Әке Маған бергендердің бәрі Маған келеді, Маған келген адамды Мен ешқашан қуып жібермеймін». Бұл «ешқашан» деген сөз толық мағынада: еш жағдайда, еш себеппен Ол келген ешкімді қайтармайды. Сіз сәтсіздіктеріңізге, күмәніңізге, алыстығыңызға байланысты өзіңізді лайықсыз сезінуіңіз мүмкін. Ол: «Бәрібір кел», дейді. Нан әлі де дастарханда тұр. Сізді мұнда әлі де күтеді.
5-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Әрбір адал өмірде көпшіліктің пікірі енді жеткіліксіз болатын сәт болады. Иса мұны білді, сондықтан шәкірттерін пұтқа табынушы ғибадатханалар мен көп құдайлардың у-шуына толы Філіп Кесариясына алып барып, әр дәуірді тесіп өтетін сұрақ қойды: «Адамдар Мені, Адам Ұлын, кім дейді?» Шәкірттердің жауабы дайын еді. Біреулер Жохан Шомылдырушы дейді, басқалары Илия дейді. Бұл пікірлер құрметті, тіпті мақтау сияқты еді. Бірақ олар қате болатын, Иса мұны білді. Сондықтан Ол сұрақты тереңдете түсті: «Ал сендер Мені кім дейсіңдер?» Петір еш бөгелместен жауап берді: «Сен Мәсіхсің, тірі Құдайдың Ұлысың». Бәрін өзгерткен қысқа ғана сөз. Иса Петірдің ұшқыр ойын мақтамағанына назар аударыңыз. Ол былай деді: «Бата алдың, Жүніс ұлы Симон, өйткені мұны саған ет пен қан емес, көктегі Әкем аян етті». Бұл мойындау Петірдің жетістігі емес, сый болатын. Исаның кім екенін білу тек айлалы дәлелден немесе діни тәрбиеден келмейді. Ол жүректің көзін Құдайдың ашуынан келеді. Бұл жолды енді бастаған оқырман үшін мынау сенімді тірек: «Мәсіх» дегеніміз Майланған, яғни бүкіл Ескі өсиет нұсқап келген уәде етілген Патша және Құтқарушы. Петір былай деп тұр: біз күткен Сен екенсің. Бұл кішкентай мәлімдеме емес. Бүкіл тарих осы есікке бұрылады. Сенімде ысылған жан үшін мына ойға тоқтаңыз: Петірдің жауабы ақылмен тапқан емес, аян етілген жауап болды. Біз сенімімізді қаншалықты жиі Құдайдың рақымымен қабылдағанымызды емес, өзіміз ой жүгіртіп жеткен көзқарасымыз ретінде қорғаймыз. Петірдің мойындауында кейде біз жоғалтатын кішіпейілділік бар. Біз Исаға ойлану арқылы жеткен жоқпыз. Ол бізге берілді. Сұрақ бүгін де сіздің қасыңызда тұр. Дүниенің өз пікірлері бар: жақсы ұстаз, имандылық үлгісі, тарихи тұлға. Бірақ Иса дүниенің не дейтінін сұрамайды. Ол сіздің не дейтініңізді сұрайды. Осы сұраққа берген жауабыңыз сіз туралы ең маңызды нәрсе.
6-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Бүгін біз төрт Інжілдегі ең ауыр әрі ең қасиетті жерге келеміз. Луқа 23-тарау бізді Голгофа деген төбеге алып келеді, мұнда асықпауымыз керек. Исаның екі жағында екі қылмыскер асулы тұр. Халық қарап тұр. Басшылар мазақтайды. Сарбаздар Оның киімі үшін жеребе тартады. Осының бәрінің ортасында Құдайдың Ұлы, теңізді тоқтатқан, өлгенді тірілткен Ол, үнсіз азап шегіп тұр. Луқа крестте айтылған алғашқы сөз ретінде жазған нәрсе үмітсіздіктің айқайы емес. Ол дұға: «Әке, оларды кешіре гөр, өйткені не істеп жатқандарын білмейді». Осы жерде тоқтаңыз. Шеге қағып жатқандар кешірім сұраған жоқ. Мазақтаған халық та сұраған жоқ. Бірақ Иса бәрібір олар үшін сұрады. Бұл әлсіздік емес, бұл дүние көрген махаббаттың ең таңғаларлық көрінісі. Үкімді шақыруға толық құқығы бар Ол оның орнына мейірімді шақырды. Сосын күтпеген жайт болады. Қасында өліп бара жатқан қылмыскердің бірі бұрылып: «Иса, Өз Патшалығыңа келгенде мені есіңе алшы», дейді. Оның шомылдыру рәсімінен өтуге уақыты болмады, адал қызмет еткен жылдары да, діни қолтаңбасы да жоқ еді. Оның тек соңғы тынысы мен үмітсіз сенімі қалған еді. Иса оған жауап берді: «Саған шын айтамын, бүгін Менімен бірге жұмақта боласың». Рақым ұзақ өмірбаянды талап етпейді. Ол тек бұрылған жүректі талап етеді. Осыны алғаш оқып отырғандарға бұл үзіндінің жүрегі мынау: Иса жағдайдың құрбаны болып өлген жоқ. Ол әдейі, сіз үшін өлді. Оның көтерген әрбір мазағы, шыдаған әрбір шегесі адамның күнәсі үшін төленіп жатқан баға еді: сіздің де, менің де күнәм үшін. Крест дегеніміз әділдік пен мейірім бір-бірін құшақтаған жер. Жылдар бойы мұны білетіндерге: сол қылмыскерге қайта қараңыз. Ол теология туралы деярлік ештеңе білмеді. Бірақ ол өзінің кінәлі екенін, Исаның кінәсіз екенін білді және Исаның Патшалығы бар екеніне сенді. Бұл жеткілікті. Бұл әрқашан жеткілікті болған. Крест бізге құтқарылу қанша біліміміз бар екеніне немесе қанша уақыт қызмет еткенімізге байланысты болмағанын еске салады. Ол біз өліп бара жатқанда қайда қарайтынымызға байланысты.
7-күн
Бүгінгі оқу
Ой-толғаныс
Олар күн шықпай тұрып, өлген адамды майлауға хош иісті заттар алып келді. Лұқа бізге осы бөлшекті айтады, және ол маңызды: бұл әйелдер ғажайыпқа куә болуға келген жоқ. Олар жерлеуді аяқтауға келген. Олар үшін үміт тастың артына бекітіліп қалған еді. Сосын тас жоқ болып шықты. Жарқыраған киім киген екі періште оларға әр ұрпақта әлі жаңғырып тұрған сұрақ қойды: «Неге тірі адамды өлілердің арасынан іздейсіңдер? Ол мұнда жоқ, қайта тірілді». Осы сөздер бүкіл адамзат тарихының бетбұрыс нүктесі. Одан бұрынғының бәрі дайындық болды. Одан кейінгінің бәрі жауап. Әйелдер жүгірді. Петір де жүгірді. Петір еңкейіп, бос қабірге қараған кезде, Лұқа айтады: ол болған оқиғаға таңғалып, қайтып кетті. Таңғалу дұрыс жауап. Ол бүгін де солай. Пауыл елуінші жылдар ішінде Қорынттықтарға жазып, куәгерлерді сот құжатындай тізіп береді: Иса Петірге көрінді, сосын он екіге, сосын бір мезгілде бес жүзден астам адамға, сосын Жақыпқа, сосын барлық елшілерге, ең соңында Пауылдың өзіне де. Бұл діни тілмен әшекейленген аңыз емес. Пауыл былай дейді: олардан сұраңдар. Көбі әлі тірі. Барып, не көргенін сұраңдар. Қайта тірілу сезім немесе нышан емес, куәгерлері бар оқиға болды. Жаңа оқырман үшін қуанышты хабар ең қарапайым түрде мынау: өлім жеңген жоқ. Қабір Оны ұстап тұра алмады. Ал Ол қайта тірілгендіктен, Өзі туралы айтқанының бәрі рас, сізге уәде еткенінің бәрі берік, және өміріңіздегі соңғы сөз өлім емес, өмір. Бұл ақиқатты жылдар бойы көтеріп келе жатқан сенуші үшін: таныстық таңғаларлықты солғындатпасын. Пауыл одан ешқашан айныған жоқ. Ол өзін «мезгілсіз туғандай» адам деп атады, қайта тірілген Мәсіхтің өзіне көрінгеніне әлі таңғалып жүрді. Қайта тірілу сенімнің фондық ақпараты емес. Ол сенімнің жүрек соғысы. Ол қайта тірілді. Шынымен қайта тірілді. Ол тірі болғандықтан, сіз де тірі боласыз.