შვიდი დღე იესოსთან შეხვედრისა სახარებებში: მისი სიტყვები, მისი ძალა, მისი თანაგრძნობა, მისი ჯვარი და მისი აღდგომა.
დღე 1
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
სანამ პირველი ჩიტი იმღერებდა, სანამ პირველი ტალღა რომელიმე ნაპირს შეეხებოდა, სანამ დრო პირველ ამოსუნთქვას გააკეთებდა, იყო სიტყვა. იოანე თავის სახარებას არც შობის ამბით იწყებს, არც გენეალოგიით. ის გვიყვანს იმაზე უძველეს ადგილას. „დასაწყისში იყო სიტყვა,“ წერს ის, „და სიტყვა იყო ღმერთთან, და ღმერთი იყო სიტყვა“ (იოანე 1:1). თუ ბიბლიას ახლა გაეცანი, ეს ნელა მოისმინე: იოანე გვეუბნება, რომ იესო ბეთლემის ბაგაში არ დაწყებულა. ის უკვე იყო ყველაფრის საფუძველთან, და ყველაფერი, რაც არსებობს, მის მიერ შეიქმნა. მათ, ვინც ეს მუხლები ასჯერ წაიკითხა, ვთხოვ, ერთი წუთით დაფიქრდნენ სიტყვა „თან“-ზე. სიტყვა იყო ღმერთთან. ბერძნულ ტექსტში ეს პირისპირ ყოფნის, ახლო თანაზიარობის აზრს გადმოსცემს. შექმნამდე, ანგელოზებამდე, ყველაფრამდე, რისი სახელდებაც შეგვიძლია, რეალობის გულში იყო ურთიერთობა. სიყვარული ისეთი არ იყო, რაც ღმერთმა ჩვენი შექმნისას გამოიგონა. სიყვარული უკვე თვით ღმერთის ბუნება იყო, მამისა და ძის საუკუნო თანაზიარობა. სწორედ ის შემოვიდა ჩვენს სამყაროში. და შემოვიდა კი. მე-14 მუხლი ყველაზე განსაცვიფრებელ წინადადებათაგანია: „და სიტყვა ხორცად იქცა და დაემკვიდრა ჩვენს შორის.“ სიტყვა „დაემკვიდრა“ სიტყვასიტყვით ნიშნავს, რომ მან კარავი გაგვიშალა შორის. ეს ცხადი გამოძახილია უდაბნოს კარვისა, სადაც ღმერთი თავისი ხალხისბანაკის შუაგულში დასახლდა. საუკუნო, შეუქმნელმა ღმერთმა არც შეტყობინება გამოგვიგზავნა, არც შიკრიკი. თვითონ მოვიდა, ტყავში გახვეული, შიმშილისა და სიცივის და მწუხარების ქვეშ, რათა დაგვენახა „მისი დიდება, დიდება, როგორც მხოლოდშობილისა მამისაგან, სავსე მადლითა და ჭეშმარიტებით.“ რას ნიშნავს ეს დღეს შენი ცხოვრებისთვის? ნიშნავს იმას, რომ როცა ამ წიგნს ხსნი ან ლოცვისთვის თავს ხრი, შორეულ, გულგრილ ღმერთთან არ გაქვს საქმე. ღმერთი, რომელმაც ვარსკვლავები სიტყვით შექმნა, აირჩია, რომ მისი პოვნა, შეხება და შეცნობა შესაძლებელი გახდეს. ის იქ მოვიდა, სადაც შენ ხარ. რასაც დღეს დილით ატარებ, ეჭვს, მწუხარებას, განცვიფრებას თუ უბრალოდ ჩვეულებრივ სამშაბათს, ხორცად ქცეული სიტყვა შორს არ არის. მან უკვე გაიარა ყველაზე გრძელი გზა, რომელიც კი წარმოგვიდგენია, მხოლოდ იმისთვის, რომ შენთან ყოფილიყო.
დღე 2
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
წარმოიდგინეთ, რომ იორდანეს ნაპირას დგახართ და ხალხის ბრბოს უყურებთ. უცებ ერთი ნაცნობი კაცი, წინასწარმეტყველი, მკაცრი და შეუვალი, ჩერდება, წყლის გაღმა მიუთითებს და თქვენკენ მომავალ სხვა კაცზე ამბობს: „აჰა, ღვთის კრავი, რომელიც იღებს ქვეყნიერების ცოდვას“ (იოანე 1:29). სწორედ ეს წუთი მოგვცა იოანე globe. ეს სიტყვები, ერთ ჩვეულებრივ შუადღეს მდინარის პირას წარმოთქმული, ათასწლოვანი ისტორიის სიმძიმეს ატარებს. ბრბოში მდგომი ებრაელისთვის სიტყვა „კრავი“ მოგონებებით იყო სავსე. ეს იყო პასექის კრავი, რომელიც იკვლებოდა, რათა სიკვდილი სახლს ასცდენოდა. ეს იყო ტაძრის ყოველდღიური მსხვერპლის კრავი, რომელსაც დილითა და საღამოთი შეუწყვეტლად სწირავდნენ. ამ ყველაფრის უკან კი შვიდი საუკუნით ადრე დაწერილი ესაიას გულისშემძვრელი პოეზია იდგა: „მოძულებული და ადამიანთაგან უკუგდებული, მწუხარების კაცი და სნეულებათა მცოდნე“ (ესაია 53:3). ესაიამ იხილა ის, ვინც „დაიჭრებოდა ჩვენი ცოდვებისთვის“ და „შემუსრვილი იქნებოდა ჩვენი ურჯულოებისთვის“, ის, ვისაც მხრებზე ყველა ჩვენგანის ცოდვა დაედებოდა. ისრაელის მთელი სამსხვერპლო წესწყობილება ერთ კაცზე მიმთითებელი გრძელი, ნელი ისარი იყო. იოანე external ნათლისმცემელმა გააცნობიერა, და მოწაფეები ამას სრულად მხოლოდ აღდგომის შემდეგ მიხვდებოდნენ, რომ იესო მხოლოდ იმისთვის არ მოსულა, რომ უკეთესი ზნეობა გვასწავლოს ან უკეთესი ადამიანობისკენ გვიბიძგოს. ის მოვიდა ჩვენი ყველაზე ღრმა პრობლემის გადასაჭრელად: ცოდვის სიმძიმისა და იმ დაშორების გამო, რომელსაც ის ჩვენსა და წმინდა ღმერთს შორის ქმნის. კრავი ცხვრებს მათი ხეტიალის გამო არ ამრიგებს. კრავი მათ ნაცვლად კვდება. პირველად მკითხველს ვეტყვი უბრალო და მშვენიერ ჭეშმარიტებას: რაც არ უნდა გქონდეთ ჩადენილი და რასაც არ უნდა ატარებდეთ სინდისის მდუმარე კუთხეებში, იოანე მიუთითებს მასზე, ვინც მოვიდა, რომ ეს თავის თავზე აიღოს. არა იმისთვის, რომ ეს დაამციროს ან თავი მოიკატუნოს, თითქოს ამას მნიშვნელობა არ აქვს, არამედ იმისთვის, რომ თვითონ ზიდოს. ხოლო დიდი ხნის მორწმუნეს ვკითხავ: ხომ არ გახდა კრავი ისე ნაცნობი, რომ გაოცება შეგწყდათ? დაე, იოანეს გაწვდილმა თითმა დღეს კვლავ იქითკენ გიჩვენოთ გზა. შეხედეთ მას, ნამდვილად შეხედეთ, და დაე, განცვიფრება დაგიბრუნდეთ.
დღე 3
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ხანგრძლივი დღე იყო. იესო ნაპირიდან, ნავში მჯდომი, ასწავლიდა ხალხს, იგავს იგავზე ამბობდა, სანამ მზე არ დაიხარა. მერე მოწაფეებს უთხრა: „გავიდეთ გაღმა“ (მარკოზი 4:35), და გალილეის ზღვაზე გაცურეს. მარკოზი გვიამბობს, იმ წვრილმანით, რომელიც მხოლოდ თვითმხილველს ახსოვს, რომ ისინი მას წაიყვანეს ისე, „როგორც იყო“: დაღლილს, სწავლების დროინდელ ტანსაცმელში, მგზავრობისთვის მომზადების გარეშე. და მერე ქარიშხალი ამოვარდა. გალილეის ზღვა გორაკებით გარშემორტყმულ ქვაბულშია და ქარიშხალი მასზე საშინელი სისწრაფით შეიძლება ჩამოვარდეს. ამ მოწაფეთაგან რამდენიმე მეთევზე იყო, რომლებმაც მთელი ცხოვრება ამ წყლებზე გაატარეს, ადამიანები, რომლებიც ადვილად არ ჩადიოდნენ პანიკაში. მაგრამ მარკოზი გვეუბნება, რომ ტალღები ნავში იჭრებოდა და ნავი ივსებოდა. იესო კი ნავის კუდში იყო და ბალიშზე ეძინა. გააღვიძეს და ისეთი კითხვა დაუსვეს, რომელიც ადამიანური ტანჯვის საუკუნეებში დღემდე გაისმის: „მოძღვარო, არ გენაღვლება, რომ ვიღუპებით?“ (მარკოზი 4:38). გილოციათ ოდესმე ამის მსგავსი? მომდევნო მოვლენა წმინდა წერილის ერთ-ერთი ყველაზე წყნარად თავშესაქცევი წუთია. იესო „წამოდგა, შეუტია ქარს და ზღვას უთხრა: დადუმდი, ჩაცხრი! და ქარი გაჩერდა და დიდი სიმშვიდე ჩამოვარდა“ (მარკოზი 4:39). მას ქარიშხლის შეჩერებისთვის არ ულოცია. მამისთვის მოწაფეების სახელით არ უთხოვია. პირდაპირ ელაპარაკა ქარსა და წყალს, როგორც ის, ვისაც მათზე ძალაუფლება აქვს, რადგან ნამდვილად აქვს. მოწაფეებს, რომლებსაც ქარიშხალის ეშინოდათ, ახლა მისი შეეშინდათ და ერთმანეთს ეკითხებოდნენ: „ვინ არის ეს კაცი?“ სწორედ ეს კითხვაა, რომელიც მარკოზს სურს, რომ ჩვენც დავისვათ. მაგრამ ბალიშს ნუ ჩაუვლით თვალდახუჭულნი. იესო ნამდვილად, ადამიანურად იყო დაქანცული. მან იცის, რას ნიშნავს გადაღლა, ნავში ყოფნა, როცა ტალღები მაღალია, და შეშინებულ ადამიანებს შორის ყოფნა. ის შორეული ღვთაება არ არის, რომელსაც ადამიანის ცხოვრების ქარიშხალი არ ანაღვლებს. ის შენთან ერთად არის ნავში. და მას ძალაუფლება აქვს ყველაფერზე, რაც დღეს შენს დაძირვას ემუქრება. იგივე ხმა, რომელმაც გალილეის ზღვას უთხრა: „დადუმდი, ჩაცხრი“, შეუძლია ახლავე ისაუბროს შენი გარემოებების ქაოსში.
დღე 4
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ხალხმა ახლახან არაჩვეულებრივი რამ იხილა: ხუთი პურითა და ორი თევზით ხუთი ათასი კაცი დაპურდა. ისე აღფრთოვანდნენ, რომ იესოს ძალით მეფედ გამოცხადება სურდათ. მაგრამ იესომ იცოდა ის, რაც მათ არ იცოდნენ: ისინი პურს დასდევდნენ და არა მას, ვინც პურს იძლევა. ამიტომ ნაზად და პირდაპირ უბიძგა უფრო ღრმა სიმშილისკენ, რომელსაც ჯერ სახელი არ დაერქმია. „მე ვარ ცხოვრების პური,“ უთხრა მათ, „ვინც ჩემთან მოდის, არ მოშივდება, და ვისაც ჩემი სწამს, არასოდეს ეწყურება“ (იოანე 6:35). ეს იესოს ერთ-ერთი დიდი „მე ვარ“ გამონათქვამია და ნელა უნდა გავასინჯოთ. ძველ ქვეყნიერებაში პური თანმხლები საჭმელი კი არა, თავად ჭამა იყო. ეს გადარჩენა იყო. როცა იესო ამ სახეს იყენებს, ის არ ლაპარაკობს ფუფუნებაზე ან ცხოვრების შემამკობელზე. ის ამბობს: მე ვარ ის, უამისოდ რისი ცხოვრებაც არ შეგიძლიათ. ხალხმა უდაბნოში მანანა მოიხსენია, საკვირველი პური, რომელიც ზეციდან ჩამოდიოდა და ორმოცი წელი უდაბნოში ისრაელს აცოცხლებდა. იესო მათ სიფრთხილით ასწორებს: ის პური მოსემ კი არა, მისმა მამამ მისცათ, და ჭეშმარიტი ზეციური პური რაღაც კი არა, ვიღაცაა. „რადგან ღმერთის პური ის არის, რომელიც ზეციდან ჩამოდის და სიცოცხლეს აძლევს ქვეყანას“ (იოანე 6:33). პირველად მკითხველისთვის მოწვევა აქ საოცრად მარტივია: იესო ამბობს, რომ ყველაზე ღრმა შიმშილი, რომელსაც გრძნობ, ის, რომელსაც კარიერა, ურთიერთობა, მიღწევა ან სადილი ვერ ეხება, იმისთვის შეიქმნა, რომ მან დააკმაყოფილოს. ავგუსტინემ დაუვიწყარად თქვა, თუმცა წმინდა წერილის სიტყვებით არა: ჩვენი გული მოუსვენარია, სანამ ღმერთში არ განისვენებს. იესო სწორედ ამას აცხადებს საკუთარ თავზე. ის არის სიმშვიდე, რომელსაც შენი მოუსვენრობა ეძებს. მორწმუნისთვის, რომელმაც ეს ჭეშმარიტება წლებია იცის, განვიხილოთ მე-37 მუხლი: „ყველა, ვისაც მომცემს მამა, ჩემთან მოვა, და ჩემთან მოსულს არ განვდევნი.“ ეს „არ განვდევნი“ აბსოლუტურია: არავითარ პირობებში, არავითარი მიზეზით არ უკუაგდებს მასთან მოსულს. შეიძლება შენი წარუმატებლობების, ეჭვებისა და დაშორების გამო უღირსად გრძნობდე თავს. ის ამბობს: მაინც მოდი. პური ისევ მაგიდაზეა. შენ აქ ისევ მოგველით.
დღე 5
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ყოველ გულწრფელ ცხოვრებაში დგება წუთი, როცა ბრბოს აზრი აღარ კმარა. იესომ ეს იცოდა, ამიტომ მოწაფეები კესარია ფილიპეს მიიყვანა, იქ, სადაც მრავლად იდგა წარმართული ტაძრები და ბევრი ღმერთის ხმაური ისმოდა, და ჰკითხა კითხვა, რომელიც ყველა თაობას გასცდა: „რას ამბობენ ადამიანები, ვინ არის კაცის ძე?“ მოწაფეებს პასუხები მზად ჰქონდათ. ზოგი ამბობდა: იოანე ნათლისმცემელი. სხვები: ელია. ეს აზრები პატივისცემით იყო თქმული, მაამებლურადაც კი. მაგრამ ისინი მცდარი იყო და იესომ ეს იცოდა. ამიტომ უფრო ახლოს მივიდა: „თქვენ კი ვინ გგონივართ მე?“ პეტრემ ყოყმანის გარეშე უპასუხა: „შენ ხარ ქრისტე, ძე ცოცხალი ღვთისა.“ ერთმა წინადადებამ ყველაფერი შეცვალა. ყურადღება მიაქციეთ, რომ იესომ პეტრეს მახვილგონივრობისთვის არ შეუქო. მან თქვა: „ნეტარი ხარ, სიმონ, იონას ძეო, რადგან ხორცმა და სისხლმა კი არ გაგიცხადა ეს, არამედ ჩემმა მამამ ზეციერმა.“ ეს აღიარება პეტრეს მიღწევა არ იყო, ის საჩუქარი იყო. ცოდნა იმისა, ვინ არის იესო სინამდვილეში, მხოლოდ ჭკვიანური მსჯელობიდან ან რელიგიური აღზრდიდან არ მოდის. ის მოდის იქიდან, რომ ღმერთი გულის თვალებს გვიხსნის. პირველად მკითხველს ვეტყვი, რა არის ამ სიტყვებში ფეხქვეშ საყრდენი: „ქრისტე“ ნიშნავს ცხებულს, დაპირებულ მეფესა და მხსნელს, რომლისკენაც მთელი ძველი აღთქმა მიგვითითებდა. პეტრე ამბობდა: ის, ვისაც ველოდით, შენ ხარ. ეს მცირე განცხადება არ არის. ეს არის ის ანჯამა, რომელზეც მთელი ისტორია ტრიალებს. გამოცდილ მორწმუნეს კი ვთხოვ, დაფიქრდეს: პეტრეს პასუხი გაცხადებული იყო და არა მოფიქრებული. რამდენად ხშირად ვიცავთ რწმენას ისე, თითქოს ის უპირველესად გონებით მიღწეული პოზიცია იყოს და არა მიღებული წყალობა? პეტრეს აღიარებაში არის თავმდაბლობა, რომელსაც ზოგჯერ ვკარგავთ. ჩვენ იესოსთან აზროვნებით არ მივსულვართ. ის ჩვენ გვებოძა. ეს კითხვა დღესაც შენთან ერთად დგას ოთახში. სამყაროს თავისი აზრები აქვს: კარგი მასწავლებელი, მორალური მაგალითი, ისტორიული პიროვნება. მაგრამ იესო არ გეკითხება, რას ამბობს სამყარო. ის გეკითხება, შენ რას ამბობ. შენი პასუხი ამ კითხვაზე ყველაზე მნიშვნელოვანია შენს შესახებ.
დღე 6
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
დღეს ყველა სახარებაში ყველაზე მძიმე და ყველაზე წმინდა ადგილას მივდივართ. ლუკას 23-ე თავი გოლგოთად წოდებულ ბორცვზე მიგვიყვანს და აქ არ უნდა ვიჩქაროთ. იესოს ორივე მხარეს ორი დამნაშავე კიდია. ხალხი უყურებს. მთავრები დასცინიან. ჯარისკაცები მის ტანსაცმელს წილს უყრიან. და ამ ყველაფრის შუაგულში ღვთის ძე, ის, ვინც ზღვა დააწყნარა და მკვდრები აღადგინა, დუმილსა და ტანჯვაში კიდია. პირველი სიტყვები, რომლებსაც ლუკა ჯვრიდან გადმოგვცემს, სასოწარკვეთის ყვირილი კი არ არის, არამედ ლოცვაა: „მამაო, მიუტევე მათ, რადგან არ იციან, რას სჩადიან.“ აქ შეჩერდით. მას, ვინც ლურსმნებს ურტყამდა, შენდობა არ უთხოვია. მასხრად მცინარ ბრბოსაც არ უთხოვია. მაგრამ იესომ მაინც ილოცა. ეს სისუსტე არ არის, ეს სიყვარულის ყველაზე გასაოცარი გამოვლენაა, რაც კი ქვეყანას უნახავს. მან, ვისაც სასჯელის გამოძახების სრული უფლება ჰქონდა, მოწყალება გამოიძახა. შემდეგ მოულოდნელი რამ ხდება. ერთი დამნაშავე, მის გვერდით მომაკვდავი, ბრუნდება და ეუბნება: „უფალო, მომიხსენე მე, როცა მოხვალ შენს სასუფეველში.“ მას ნათლობის დრო აღარ ჰქონდა, არც წლების ერთგული მსახურება ჰქონდა შესათავაზებელი, არც რაიმე რელიგიური რეგალია. მხოლოდ ერთი სუნთქვა და სასოწარკვეთილი რწმენა დარჩენოდა. და იესომ უპასუხა: „დღეს ჩემთან ერთად იქნები სამოთხეში.“ მადლს გრძელი რეზიუმე არ სჭირდება. მას მხოლოდ მოქცეული გული სჭირდება. ახალი მკითხველისთვის ამ ტექსტის გული ესაა: იესო გარემოებების მსხვერპლად არ მომკვდარა. ის განზრახ მოკვდა, შენთვის. ყოველი დაცინვა, რომელიც მან გაიძლო, და ყოველი ლურსმანი, რომელიც აიტანა, ადამიანის ცოდვის ფასი იყო, შენი და ჩემი ცოდვისა. ჯვარი ის ადგილია, სადაც სამართლიანობა და მოწყალება ერთმანეთს ეამბორნენ. ხოლო თქვენ, ვინც ეს წლების განმავლობაში იცით, კვლავ შეხედეთ იმ დამნაშავეს. ის თითქმის არაფერს იცოდა ღვთისმეტყველებაზე. მაგრამ იცოდა, რომ თავად დამნაშავე იყო, რომ იესო უდანაშაულო იყო და სწამდა, რომ იესოს სასუფეველი ჰქონდა. ეს საკმარისია. ეს ყოველთვის საკმარისი იყო. ჯვარი გვახსენებს, რომ ხსნა არასოდეს ყოფილა იმაზე დამოკიდებული, რამდენი ვიცით ან რამდენ ხანს ვემსახურეთ. ის იმაზეა დამოკიდებული, სად ვიყურებით, როცა ვკვდებით.
დღე 7
დღევანდელი საკითხავი
ჩაფიქრება
ისინი მზის ამოსვლამდე მივიდნენ და მკვდრის სცხებისთვის სურნელოვანი ნელსაცხებლები მიჰქონდათ. ეს დეტალი ლუკას მოაქვს და ის მნიშვნელოვანია: ეს ქალები სასწაულის სანახავად კი არ მიდიოდნენ, დაკრძალვის დასასრულებლად მიდიოდნენ. მათთვის იმედი ქვის უკან იყო ჩაკეტილი. და უცებ ქვა გადაგორებული დახვდათ. ორმა ანგელოზმა, მბრწყინავი სამოსით, ისეთი კითხვით დახვდათ, რომელიც დღესაც ყოველ თაობას ესმის: „რასეძებთ ცოცხალს მკვდრებში? აქ არ არის, აღდგა.“ ეს სიტყვები, აქ არ არის, აღდგა, მთელი კაცობრიობის ისტორიის გარდამტეხი წერტილია. ყველაფერი მათ წინ მომზადება იყო. ყველაფერი მათ შემდეგ პასუხია. ქალები გარბოდნენ. პეტრეც გაიქცა. და როცა პეტრე დაიხარა და ცარიელ სამარხში ჩაიხედა, ლუკა გვეუბნება, რომ ის „წავიდა და უკვირდა მომხდარი“. გაოცება სწორი პასუხია. ის დღესაც ასეა. მოციქული პავლე, ათწლეულების შემდეგ კორინთელებს წერდა და მოწმეებს სასამართლო ოქმივით ჩამოთვლიდა: იესო გამოეცხადა კეფას, შემდეგ თორმეტს, შემდეგ ხუთასზე მეტ ძმას ერთად, შემდეგ იაკობს, შემდეგ ყველა მოციქულს, და ყველაზე ბოლოს თვით პავლეს. ეს რელიგიური ენით შემოსილი მითი არ არის. პავლე ამბობს: ჰკითხეთ მათ. უმეტესობა ჯერ კიდევ ცოცხალია. წადით და ჰკითხეთ, რა ნახეს. აღდგომა გრძნობა ან სიმბოლო კი არა, მოწმეებით დადასტურებული მოვლენა იყო. ახალი მკითხველისთვის სასიხარულო ცნობა ყველაზე მარტივად ასეთია: სიკვდილმა ვერ გაიმარჯვა. სამარემ ვერ დაიმორჩილა ის. და რადგან ის აღდგა, ყველაფერი, რაც თავის თავზე თქვა, ჭეშმარიტია, ყველაფერი, რაც შენ დაგპირდა, მტკიცეა, და შენს სიცოცხლეზე უკანასკნელი სიტყვა სიკვდილი კი არა, სიცოცხლეა. მორწმუნეს, რომელიც ამ ჭეშმარიტებას წლებია ატარებს, ვეტყვი: ნუ მისცემ ჩვეულებრივობას გაოცების დაჩრდილვის უფლებას. პავლეს ეს არასდროს გადაუვლია. ის თავს „უდროოდ შობილს“ უწოდებდა და ჯერ კიდევ უკვირდა, რომ აღდგომილი ქრისტე მას გამოეცხადა. აღდგომა შენი რწმენის ფონური ცნობა არ არის. ის მისი გულისცემაა. ის აღდგა. ჭეშმარიტად აღდგა. და რადგან ის ცოცხალია, შენც იცოცხლებ.