هفت روز ملاقات با عیسی در اناجیل: کلام او، قدرت او، شفقت او، صلیب او و رستاخیز او.
روز 1
مطالعه امروز
تأمل
پیش از آنکه نخستین پرنده بخواند، پیش از آنکه نخستین موج بر ساحلی بشکند، پیش از آنکه زمان نخستین نفس خود را بکشد، کلمه بود. یوحنا با داستان تولد یا نسبنامه ما را وارد انجیل خود نمیکند. او ما را به جایی کهنتر از همه اینها میبرد. او مینویسد: «در ابتدا کلمه بود و کلمه نزد خدا بود و کلمه خدا بود» (یوحنا ۱:۱). اگر در کتابمقدس تازهوارد هستی، این را آهسته بشنو: یوحنا به ما میگوید عیسی از آخوری در بیتلحم آغاز نشد. او از ابتدا در بنیاد همه چیز حاضر بود، و هر آنچه هست به واسطهٔ او پدید آمد. و برای کسانی که این آیات را صدها بار خواندهاند، لحظهای بر واژهٔ «نزد» درنگ کنید. کلمه نزد خدا بود: در زبان یونانی این تعبیر حس روبهرو بودن و رفاقت صمیمی را دارد. پیش از آفرینش، پیش از فرشتگان، پیش از هر چه بتوان نامید، در قلب واقعیت یک رابطه بود. محبت چیزی نبود که خدا هنگام آفریدن ما اختراع کرده باشد. محبت از ازل ذات خدا بود، پدر و پسر در شراکتی ابدی. این است کسی که به دنیای ما قدم گذاشت. و بهراستی قدم گذاشت. آیهٔ ۱۴ یکی از شگفتانگیزترین جملههایی است که تاکنون نوشته شده: «و کلمه جسم گردید و میان ما ساکن شد.» واژهای که «ساکن شد» ترجمه شده، در اصل یعنی خیمهٔ خود را در میان ما برپا کرد، و این پژواکی عمدی است از خیمهٔ اجتماع در بیابان، جایی که خدا آمد تا در میان اردوی قوم خود ساکن شود. خدای ازلی و ناآفریده نه پیامی فرستاد و نه پیامآوری. خودش آمد، در پوست انسان، در معرض گرسنگی و سرما و اندوه، تا «جلال او را ببینیم، جلالی شایسته پسر یگانهٔ پدر، پر از فیض و راستی.» این برای زندگی امروز تو چه معنایی دارد؟ یعنی هنگامی که این کتاب را باز میکنی یا سر خود را برای دعا خم میکنی، هرگز با خدایی دور و بیتفاوت سروکار نداری. خدایی که ستارگان را با کلام خود به وجود آورد، برگزید که یافتنی، لمسکردنی و شناختنی شود. او به جایی که تو هستی آمد. هر چه امروز صبح بر دوش داری، شک، اندوه، شگفتی، یا فقط یک سهشنبهٔ آرام، کلمهای که جسم گردید دور نیست. او پیشتر درازترین سفر قابل تصور را پیموده است، فقط برای اینکه با تو باشد.
روز 2
مطالعه امروز
تأمل
تصور کنید کنار رود اردن ایستادهاید و جمعیتی را میبینید که این سو و آن سو میروند. ناگهان مردی که میشناسیدش، نبیای خشن و بیمصالحه، میایستد، به آن سوی آب اشاره میکند و درباره مرد دیگری که به سوی شما میآید میگوید: «اینک بره خدا که گناه جهان را برمیدارد» (یوحنا ۱:۲۹). این لحظهای است که یحیای تعمیددهنده به ما بخشیده است. این کلمات، که در یک بعدازظهر عادی کنار رودخانه گفته شد، وزن هزار سال تاریخ را با خود دارد. برای گوش یک یهودی در آن جمعیت، واژه «بره» پر از خاطره بود. بره فصح بود که ذبح میشد تا مرگ از خانه بگذرد. بره قربانی روزانه خانه خدا بود که صبح و عصر بیوقفه تقدیم میشد. و در پس همه اینها، شعر فراموشنشدنی اشعیا بود که هفت قرن پیش نوشته شده بود: «او خوار و مردود مردمان، مرد دردها و رنجدیده بود» (اشعیا ۵۳:۳). اشعیا کسی را دید که «به سبب تقصیرهای ما مجروح شد» و «به سبب گناهان ما کوفته گردید»، کسی که گناه همه ما بر دوش او نهاده میشد. تمام نظام قربانی در اسرائیل تیری بلند و آهسته بود که به سوی همین یک مرد نشانه رفته بود. آنچه یحیای تعمیددهنده دریافته بود، و شاگردان فقط پس از رستاخیز بهتمامی درک کردند، این است که عیسی نیامد تا تنها اخلاق بهتری به ما بیاموزد یا ما را به مهربانتر شدن برانگیزد. او آمد تا با ژرفترین مشکل ما روبهرو شود: سنگینی گناه و جداییای که میان ما و خدای قدوس پدید میآورد. بره به گوسفندان درباره آواره شدنشان موعظه نمیکند. بره به جای آنها میمیرد. برای کسی که نخستین بار این را میخواند، حقیقت ساده و زیبا این است: هر کاری که کردهاید و هر چه در گوشههای خاموش وجدانتان حمل میکنید، یحیی به کسی اشاره میکند که آمده تا آن را بردارد. نه برای اینکه آن را کوچک بشمارد و وانمود کند اهمیتی ندارد، بلکه برای اینکه خودش آن را بر دوش بکشد. و برای ایماندار قدیمی، از خود بپرسید آیا بره چنان برایتان آشنا شده که دیگر از او شگفتزده نمیشوید؟ بگذارید انگشت درازشده یحیی امروز دوباره شما را به آنجا هدایت کند: او را ببینید، واقعاً ببینید، و بگذارید شگفتی بازگردد.
روز 3
مطالعه امروز
تأمل
روزی طولانی بود. عیسی از قایقی در کنار ساحل به جمعیت تعلیم میداد، مَثَل پس از مَثَل، تا آفتاب پایین آمد. سپس به شاگردان خود گفت: «به آن کناره عبور کنیم» (مرقس ۴:۳۵)، و آنان از دریاچه جلیل به راه افتادند. مرقس با جزئیاتی که فقط یک شاهد عینی به یاد میآورد میگوید که او را «چنانکه بود» با خود بردند: خسته، همچنان با لباس تعلیم، بدون هیچ آمادگی برای سفری دریایی. و آنگاه طوفان آمد. دریاچه جلیل در گودالی میان تپهها قرار دارد و طوفانها میتوانند با سرعتی هولناک بر آن فرود آیند. چند تن از این شاگردان ماهیگیرانی بودند که تمام عمر در این آبها کار کرده بودند و کسانی نبودند که به آسانی وحشت کنند. اما مرقس میگوید موجها به درون کشتی میشکست و کشتی پر از آب میشد. در همان حال، عیسی در عقب کشتی بر بالشی خفته بود. او را با پرسشی بیدار کردند که قرنهاست در رنج انسان طنینانداز است: «ای استاد، آیا تو را باکی نیست که هلاک میشویم؟» (مرقس ۴:۳۸). آیا تا به حال دعایی بسیار نزدیک به این کردهای؟ آنچه بعد رخ داد یکی از آرامترین و در عین حال شگفتانگیزترین لحظههای تمام کتابمقدس است. عیسی «برخاسته، باد را نهیب داد و دریا را گفت: ساکت شو و خاموش باش. که ناگاه باد ساکن شده، آرامی کامل پدید آمد» (مرقس ۴:۳۹). او برای توقف طوفان دعا نکرد. از پدر به نیابت از شاگردان درخواستی نکرد. او مستقیماً با باد و آب سخن گفت، چون کسی که بر آنها اقتدار دارد، زیرا واقعاً دارد. شاگردانی که از طوفان ترسیده بودند، اکنون از او ترسیدند و به یکدیگر گفتند: «این کیست؟» و این دقیقاً همان پرسشی است که مرقس میخواهد ما بپرسیم. اما از کنار آن بالش با شتاب نگذر. عیسی واقعاً و به شیوهای انسانی خسته بود. او میداند فرسوده بودن چیست، در قایق بودن وقتی موجها بلندند، و در میان آدمهای ترسیده قرار داشتن. او خدایی دور نیست که از طوفانهای زندگی انسان بیاعتنا بماند. او در قایق با توست. و بر هر آنچه امروز تهدید میکند تو را غرق کند، اقتدار دارد. همان صدایی که به دریاچه جلیل گفت: «ساکت شو و خاموش باش»، میتواند همین اکنون به آشفتگی اوضاع تو سخن بگوید.
روز 4
مطالعه امروز
تأمل
جمعیت شاهد امری خارقالعاده شده بودند: پنج هزار نفر از پنج نان و دو ماهی سیر شده بودند. چنان تحت تأثیر قرار گرفتند که خواستند عیسی را به زور پادشاه کنند. اما عیسی چیزی میدانست که آنان نمیدانستند: آنان دنبال نان بودند، نه نانوا. پس با ملایمت و صراحت آنان را به سوی گرسنگی ژرفتری که هنوز نامش را نمیدانستند سوق داد. به آنان گفت: «من نان حیات هستم. هر که نزد من آید هرگز گرسنه نشود و هر که به من ایمان آورد هرگز تشنه نگردد» (یوحنا ۶:۳۵). این یکی از سخنان بزرگ «من هستم» عیسی است و سزاوار است آهسته مزهمزه شود. نان در جهان باستان خوراک جانبی نبود، بلکه خودِ وعده غذا بود. نان یعنی بقا. وقتی عیسی این تصویر را برمیگزیند، از تجمل یا افزودنی به زندگی سخن نمیگوید. او میگوید: من همان چیزی هستم که بدونش نمیتوانید زیست. جمعیت از منّا در بیابان یاد کرده بودند، نان معجزهآسایی که از آسمان بارید تا چهل سال اسرائیل را در صحرا نگه دارد. عیسی با مهربانی آنان را اصلاح میکند: آن نان را موسی نداد، بلکه پدر او داد، و نان حقیقی از آسمان چیزی نیست، بلکه کسی است. «زیرا که نان خدا آن است که از آسمان نازل شده، به جهان حیات میبخشد» (یوحنا ۶:۳۳). برای کسی که نخستین بار این را میخواند، دعوت اینجا بهطرزی دلانگیز ساده است: عیسی میگوید ژرفترین گرسنگیای که حس میکنی، همان که شغل، رابطه، موفقیت یا یک وعده غذا نمیتواند به آن برسد، آفریده شده است تا بهوسیله او سیر شود. اگوستین بهیادماندنی گفت، هرچند نه با کلام کتابمقدس، که دلهای ما ناآرام است تا آنگاه که در خدا آرام گیرد. عیسی دقیقاً همین ادعا را درباره خود میکند. او همان آرامشی است که ناآرامی تو در جستجویش است. و برای ایماندارِ دیرینهای که سالهاست این حقیقت را میشناسد، آیه ۳۷ را در نظر بگیر: «هر که پدر به من دهد نزد من آید و هر که نزد من آید، او را بیرون نخواهم نمود.» این «هرگز» مطلق است: در هیچ شرایطی و به هیچ دلیلی، هیچکس را که نزد او آید رد نخواهد کرد. شاید به سبب شکستها، شکها و دوریات خود را نالایق بدانی. او میگوید: با این همه بیا. نان هنوز بر سفره است. تو هنوز اینجا خوشآمدی.
روز 5
مطالعه امروز
تأمل
در هر زندگی صادقانه لحظهای میرسد که نظر جمع دیگر کافی نیست. عیسی این را میدانست، و به همین سبب شاگردانش را به قیصریهٔ فیلپس آورد، جایی پر از معبدهای بتپرستان و هیاهوی خدایان بسیار، و پرسشی را مطرح کرد که در هر عصری راهش را میگشاید: «مردم مرا که پسر انسان هستم، که میگویند؟» شاگردان پاسخهایی آماده داشتند. بعضی گفتند یحیی تعمیددهنده. بعضی دیگر گفتند الیاس. این نظرها محترمانه بود و حتی تمجیدآمیز. اما نادرست بود، و عیسی این را میدانست. پس نزدیکتر آمد: «شما مرا که میدانید؟» پطرس بیدرنگ پاسخ داد: «تو هستی مسیح، پسر خدای زنده.» این چند کلمه همه چیز را دگرگون کرد. توجه کنید که عیسی پطرس را بهخاطر تیزهوشیاش تحسین نکرد. او گفت: «خوشابحال تو ای شمعون بن یونا، زیرا که جسم و خون این را بر تو کشف نکرده، بلکه پدر من که در آسمان است.» این اعتراف دستاورد پطرس نبود، بلکه هدیه بود. شناخت اینکه عیسی واقعاً کیست، تنها از استدلال زیرکانه یا تربیت دینی حاصل نمیشود، بلکه از آن است که خدا چشمان دل را بگشاید. اگر برای نخستین بار این را میخوانید، این زمینهٔ زیر پای شماست: «مسیح» یعنی مسحشده، همان پادشاه و نجاتدهندهٔ موعودی که تمام عهد عتیق به سوی او اشاره میکرد. پطرس میگفت: آنکه در انتظارش بودیم، تو هستی. این ادعای کوچکی نیست. این لولایی است که تمام تاریخ بر آن میچرخد. اگر ایماندار کهنهکاری هستید، اینجا درنگ کنید: پاسخ پطرس مکشوف بود، نه حاصل استدلال. چقدر وقتها از ایمان خود دفاع میکنیم گویی بیش از هر چیز موضعی فکری است که خودمان به آن رسیدهایم، نه رحمتی که دریافت کردهایم. در اعتراف پطرس فروتنیای هست که گاهی از دست میدهیم. ما با اندیشهورزی به عیسی نرسیدیم. او به ما بخشیده شد. آن پرسش امروز هم در همین اتاق، کنار شما ایستاده است. دنیا نظرهای خود را دارد: معلم خوب، نمونهٔ اخلاق، شخصیتی تاریخی. اما عیسی نمیپرسد دنیا چه میگوید. او میپرسد شما چه میگویید. پاسخ شما به این پرسش، مهمترین چیز دربارهٔ شماست.
روز 6
مطالعه امروز
تأمل
امروز به سختترین و مقدسترین زمین در همه اناجیل میرسیم. لوقا ۲۳ ما را به تپهای به نام جلجتا میبرد و نباید شتابان از آن بگذریم. دو جنایتکار در دو سوی عیسی آویختهاند. جمعیت تماشا میکند. رهبران استهزا میکنند. سربازان برای جامه او قمار میکنند. و در میان همه اینها، پسر خدا، همان که دریا را آرام کرد و مردگان را برخیزانید، در سکوت و رنج آویخته است. نخستین سخنانی که لوقا از صلیب ثبت میکند فریاد ناامیدی نیست. دعاست: «ای پدر، اینها را بیامرز، زیرا که نمیدانند چه میکنند.» اینجا بایستید. مردانی که میخ میکوبیدند آمرزش نخواستند. جمعیتی که ریشخند میکرد آمرزش نخواست. اما عیسی با این حال برای آنها آمرزش طلبید. این ضعف نیست، این شگفتانگیزترین نمایش محبتی است که جهان تا کنون دیده است. کسی که هر حقی داشت که داوری را فرود آورد، رحمت را فرود آورد. آنگاه چیزی غیرمنتظره رخ میدهد. یکی از آن دو جنایتکار که در کنار او جان میدهد رو میکند و میگوید: «خداوندا، مرا یاد کن وقتی که به ملکوت خود آیی.» او وقت تعمید گرفتن نداشت، سالها خدمت امین برای تقدیم نداشت، و هیچ اعتبار دینی نداشت. فقط نفسی برایش مانده بود و ایمانی مضطرب. و عیسی به او پاسخ داد: «امروز با من در فردوس خواهی بود.» فیض رزومهای بلند نمیخواهد. فقط دلی بازگشته میخواهد. برای خواننده تازهوارد، قلب این بخش این است: عیسی قربانی اوضاع و احوال نمرد. او به قصد و برای تو مرد. هر ریشخندی که تحمل کرد و هر میخی که را سپری کرد، بهای گناه انسان بود، گناه تو و من. صلیب جایی است که عدالت و رحمت یکدیگر را بوسیدند. و برای کسی که سالهاست این را میداند، دوباره به آن جنایتکار نگاه کن. او تقریباً هیچ چیز از الهیات نمیدانست. اما میدانست که گناهکار است، میدانست که عیسی بیگناه است، و باور داشت که عیسی ملکوتی دارد. همین کافی است. همیشه همین کافی بوده است. صلیب به ما یادآوری میکند که نجات هرگز به این نبود که چقدر میدانیم یا چه مدت خدمت کردهایم. به این است که وقتی در آستانه مرگیم، به کجا نگاه میکنیم.
روز 7
مطالعه امروز
تأمل
پیش از طلوع آفتاب آمدند و حنوط همراه داشتند تا مردهای را تدهین کنند. لوقا این جزئیات را به ما میگوید و مهم است: این زنان نیامده بودند تا شاهد معجزهای باشند. آمده بودند تا کار دفن را به پایان برسانند. امید برای آنان پشت یک سنگ مهر و موم شده بود. و ناگهان سنگ دیگر آنجا نبود. دو فرشته در لباس درخشان با پرسشی به استقبالشان آمدند که هنوز در هر نسلی طنین دارد: «چرا زنده را از میان مردگان میطلبید؟ او در اینجا نیست، بلکه برخاسته است.» این سخن، «او در اینجا نیست، بلکه برخاسته است»، محور تمام تاریخ بشر است. هرچه پیش از آن بود تدارک بود. هرچه پس از آن است پاسخ است. زنان دویدند. پطرس دوید. و چون پطرس خم شد و به قبر خالی نگریست، لوقا میگوید «در خود متعجب شده، روانه گشت» از آنچه واقع شده بود. شگفتی پاسخ درست است. و هنوز هم هست. پولس رسول، دههها بعد، وقتی به قرنتیان مینوشت، شاهدان را مانند پروندهٔ دادگاه ردیف کرد: عیسی بر پطرس ظاهر شد، بعد بر آن دوازده، بعد بر بیش از پانصد برادر یکبار، بعد بر یعقوب، بعد بر همهٔ رسولان، و آخر از همه بر خود پولس. این افسانهای نیست که لباس دینی پوشیده باشد. پولس میگوید: از آنان بپرسید. بیشترشان هنوز زندهاند. بروید و بپرسید چه دیدند. قیامت احساس یا نماد نبود، رویدادی بود با شاهدان. برای خوانندهای که تازه آمده است، مژده در سادهترین شکلش این است: مرگ پیروز نشد. قبر نتوانست او را نگه دارد. و چون او برخاست، هرچه دربارهٔ خود گفت راست است، هر وعدهای که به شما داد استوار است، و آخرین سخن بر زندگی شما مرگ نیست، بلکه حیات است. و برای ایمانداری که سالهاست این حقیقت را با خود دارد: نگذارید آشنایی، شگفتی را کدر کند. پولس هرگز از آن عبور نکرد. او خود را «مانند سقطشده» نامید و همچنان در حیرت بود که مسیح برخاسته بر او ظاهر شده است. قیامت اطلاعات پسزمینهٔ ایمان شما نیست. تپش قلب آن است. او برخاسته است. به راستی برخاسته است. و چون او زنده است، شما نیز زنده خواهید بود.