Επτά ημέρες γνωριμίας με τον Ιησού μέσα από τα Ευαγγέλια: τα λόγια Του, τη δύναμή Του, τη συμπόνια Του, τον σταυρό Του και την ανάστασή Του.
Ημέρα 1
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Πριν τραγουδήσει το πρώτο πουλί, πριν σπάσει το πρώτο κύμα σε οποιαδήποτε ακτή, πριν ο ίδιος ο χρόνος πάρει την πρώτη του ανάσα, υπήρχε ο Λόγος. Ο Ιωάννης δεν μας οδηγεί σιγά σιγά στο Ευαγγέλιό του με μια ιστορία γέννησης ή μια γενεαλογία. Μας πάει κάπου αρχαιότερα απ' όλα αυτά. «Εν αρχή ήτο ο Λόγος», γράφει, «και ο Λόγος ήτο προς τον Θεόν, και Θεός ήτο ο Λόγος» (Ιωάννης 1:1). Αν είσαι καινούργιος στη Βίβλο, άκου αυτό αργά: ο Ιωάννης μάς λέει ότι ο Ιησούς δεν ξεκίνησε σε μια φάτνη στη Βηθλεέμ. Ήταν ήδη εκεί στα θεμέλια των πάντων, και όλα όσα υπάρχουν ήρθαν στο είναι μέσω Αυτού. Για όσους έχουν διαβάσει αυτούς τους στίχους εκατό φορές, μείνε λίγο στη λέξη «προς». Ο Λόγος ήταν προς τον Θεόν: τα ελληνικά φέρουν την έννοια του πρόσωπο με πρόσωπο, της στενής κοινωνίας. Πριν από τη δημιουργία, πριν από τους αγγέλους, πριν από οτιδήποτε μπορούμε να ονομάσουμε, υπήρχε μια σχέση στην καρδιά της πραγματικότητας. Η αγάπη δεν ήταν κάτι που ο Θεός επινόησε όταν μας έφτιαξε: η αγάπη ήταν ήδη η ίδια η φύση του Θεού, ο Πατέρας και ο Υιός σε αιώνια κοινωνία. Αυτός είναι που μπήκε στον κόσμο μας. Και μπήκε πραγματικά. Ο στίχος 14 είναι μία από τις πιο συγκλονιστικές προτάσεις που γράφτηκαν ποτέ: «Και ο Λόγος έγεινε σαρξ και κατώκησεν εν ημίν». Η λέξη που αποδίδεται «κατώκησεν» σημαίνει κυριολεκτικά ότι έστησε τη σκηνή Του ανάμεσά μας, μια σκόπιμη ηχώ της σκηνής του μαρτυρίου στην έρημο, όπου ο Θεός ήρθε να κατοικήσει στη μέση του στρατοπέδου του λαού Του. Ο αιώνιος, άκτιστος Θεός δεν έστειλε ένα μήνυμα ή έναν αγγελιοφόρο. Ήρθε ο ίδιος, ντυμένος σάρκα, υποκείμενος στην πείνα, στο κρύο και στη λύπη, ώστε να δούμε «την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά του Πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας». Τι σημαίνει αυτό για τη ζωή σου σήμερα; Σημαίνει ότι ποτέ δεν έχεις να κάνεις με έναν μακρινό, αδιάφορο Θεό όταν ανοίγεις αυτό το βιβλίο ή σκύβεις το κεφάλι για να προσευχηθείς. Ο Θεός που κάλεσε τα άστρα στην ύπαρξη διάλεξε να γίνει ευρέσιμος, απτός, γνωστός. Ήρθε εκεί που βρίσκεσαι. Ό,τι κι αν κουβαλάς σήμερα το πρωί, αμφιβολία, πένθος, θαυμασμό ή απλώς μια ήσυχη Τρίτη, ο Λόγος που έγινε σάρκα δεν είναι μακριά. Έχει ήδη κάνει το μακρύτερο δυνατό ταξίδι, μόνο και μόνο για να είναι μαζί σου.
Ημέρα 2
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Φανταστείτε να στέκεστε στην όχθη του Ιορδάνη και να παρακολουθείτε το πλήθος που κινείται ανήσυχα εδώ κι εκεί. Ξαφνικά ένας άνθρωπος που γνωρίζετε, ένας προφήτης άγριος και ασυμβίβαστος, σταματά, δείχνει πέρα από το νερό και λέει για έναν άλλον που περπατά προς το μέρος σας: «Ιδού ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου» (Ιωάννης 1:29). Αυτή τη στιγμή μάς χάρισε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. Και τα λόγια αυτά, που ειπώθηκαν ένα συνηθισμένο απόγευμα δίπλα σε ένα ποτάμι, κουβαλούν το βάρος χιλίων χρόνων ιστορίας. Για το εβραϊκό αυτί μέσα σε εκείνο το πλήθος, η λέξη «αμνός» ήταν φορτισμένη με μνήμες. Ήταν το αρνί του Πάσχα, που θυσιαζόταν ώστε ο θάνατος να προσπεράσει το σπίτι. Ήταν το αρνί της καθημερινής θυσίας στο ναό, που προσφερόταν πρωί και βράδυ χωρίς διακοπή. Και πίσω από όλα αυτά βρισκόταν η συγκλονιστική ποίηση του Ησαΐα, γραμμένη επτά αιώνες νωρίτερα: «Καταφρονημένος και απόβλητος από τους ανθρώπους, άνθρωπος θλίψεων και γνώστης ασθενείας» (Ησαΐας 53:3). Ο Ησαΐας είδε κάποιον που θα «ετραυματίσθη διά τας παραβάσεις ημών» και θα «εταλαιπωρήθη διά τας ανομίας ημών», κάποιον στους ώμους του οποίου θα τοποθετούνταν η αμαρτία όλων μας. Ολόκληρο το θυσιαστικό σύστημα του Ισραήλ ήταν ένα μακρύ, αργό βέλος που έδειχνε αυτόν τον έναν άνθρωπο. Αυτό που κατάλαβε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, και που οι μαθητές θα το συνέλαβαν πλήρως μόνο μετά την ανάσταση, είναι ότι ο Ιησούς δεν ήρθε απλώς για να μας διδάξει καλύτερα ήθη ή να μας εμπνεύσει να γίνουμε ευγενέστεροι άνθρωποι. Ήρθε για να αντιμετωπίσει το βαθύτερο πρόβλημά μας: το βάρος της αμαρτίας και τον χωρισμό που δημιουργεί ανάμεσα σε εμάς και έναν άγιο Θεό. Το αρνί δεν κάνει κήρυγμα στα πρόβατα για την πλάνη τους. Το αρνί πεθαίνει στη θέση τους. Για εκείνον που διαβάζει για πρώτη φορά, εδώ είναι η απλή και όμορφη αλήθεια: ό,τι κι αν έχετε κάνει, ό,τι κι αν κουβαλάτε στις σιωπηλές γωνιές της συνείδησής σας, ο Ιωάννης δείχνει Εκείνον που ήρθε να το πάρει επάνω Του. Όχι για να το μικρύνει, όχι για να προσποιηθεί ότι δεν έχει σημασία, αλλά για να το σηκώσει ο ίδιος. Για τον πιστό που ακολουθεί τον Κύριο εδώ και χρόνια, αναρωτηθείτε αν ο Αμνός έχει γίνει τόσο οικείος, ώστε να έχετε πάψει να θαυμάζετε. Αφήστε το απλωμένο δάχτυλο του Ιωάννη να σας οδηγήσει ξανά εκεί σήμερα: κοιτάξτε Τον, κοιτάξτε Τον πραγματικά, και αφήστε το θαύμα να επιστρέψει.
Ημέρα 3
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Ήταν μια μακριά μέρα. Ο Ιησούς δίδασκε τα πλήθη από μια βάρκα κοντά στην ακτή, παραβολή μετά από παραβολή, μέχρι που ο ήλιος χαμήλωσε. Τότε είπε στους μαθητές του: «Ας διαβώμεν εις το πέραν» (Μάρκος 4:35), και ξεκίνησαν να διασχίσουν τη λίμνη της Γαλιλαίας. Ο Μάρκος μας λέει, με τη λεπτομέρεια που θυμάται μόνο ένας αυτόπτης μάρτυρας, ότι τον πήραν «ως ήτο»: κουρασμένο, ακόμη με τα ρούχα της διδασκαλίας, χωρίς καμία προετοιμασία για ταξίδι. Και τότε ήρθε η καταιγίδα. Η λίμνη της Γαλιλαίας βρίσκεται σε μια λεκάνη που την περιβάλλουν λόφοι, και οι καταιγίδες μπορούν να την χτυπήσουν με τρομακτική ταχύτητα. Αρκετοί από τους μαθητές ήταν ψαράδες που δούλευαν σε αυτά τα νερά σε όλη τους τη ζωή. Δεν ήταν άνθρωποι που πανικοβάλλονταν εύκολα. Όμως ο Μάρκος μας λέει ότι τα κύματα έσπαζαν μέσα στο πλοίο και το πλοίο γέμιζε. Στο μεταξύ, ο Ιησούς κοιμόταν στην πρύμνη, πάνω σε ένα προσκέφαλο. Τον ξύπνησαν με μια ερώτηση που αντηχεί ακόμη μέσα από αιώνες ανθρώπινου πόνου: «Διδάσκαλε, δεν σε μέλει ότι χανόμεθα;» (Μάρκος 4:38). Έχεις προσευχηθεί ποτέ κάτι πολύ κοντινό σε αυτό; Αυτό που ακολούθησε είναι μία από τις πιο σιωπηλά συγκλονιστικές στιγμές σε ολόκληρη την Γραφή. Ο Ιησούς «εγερθείς επέπληξε τον άνεμον και είπε προς την θάλασσαν, Σιώπα, ησύχασον. Και εκόπασεν ο άνεμος, και έγεινε γαλήνη μεγάλη» (Μάρκος 4:39). Δεν προσευχήθηκε για να σταματήσει η καταιγίδα. Δεν παρακάλεσε τον Πατέρα εκ μέρους των μαθητών. Μίλησε απευθείας στον άνεμο και στο νερό, σαν αυτός που έχει εξουσία πάνω τους, επειδή πράγματι την έχει. Οι μαθητές, που φοβούνταν την καταιγίδα, βρέθηκαν τώρα να φοβούνται αυτόν, και ρωτούσαν ο ένας τον άλλον: «Τις άρα είναι ούτος;» Αυτή ακριβώς είναι η ερώτηση που ο Μάρκος θέλει να θέτουμε κι εμείς. Μην προσπεράσεις όμως βιαστικά το προσκέφαλο. Ο Ιησούς ήταν πραγματικά, ανθρώπινα εξαντλημένος. Γνωρίζει τι σημαίνει να είσαι ξεθεωμένος, να βρίσκεσαι στη βάρκα όταν τα κύματα είναι ψηλά, να σε περιβάλλουν φοβισμένοι άνθρωποι. Δεν είναι μια μακρινή θεότητα που μένει ασυγκίνητη μπροστά στις καταιγίδες της ανθρώπινης ζωής. Είναι στη βάρκα μαζί σου. Και έχει εξουσία πάνω σε ό,τι απειλεί να σε βυθίσει σήμερα. Η ίδια φωνή που είπε «Σιώπα, ησύχασον» στη λίμνη της Γαλιλαίας είναι η φωνή που μπορεί να μιλήσει μέσα στο χάος των συνθηκών σου αυτή τη στιγμή.
Ημέρα 4
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Το πλήθος μόλις είχε δει κάτι εξαιρετικό: πέντε χιλιάδες άνθρωποι χόρτασαν από πέντε ψωμιά και δύο ψάρια. Εντυπωσιάστηκαν τόσο πολύ, που ήθελαν να κάνουν τον Ιησού βασιλιά με τη βία. Όμως ο Ιησούς γνώριζε κάτι που εκείνοι δεν γνώριζαν: κυνηγούσαν το ψωμί, όχι τον Αρτοποιό. Γι' αυτό τους οδήγησε, με πραότητα και ευθύτητα, προς μια βαθύτερη πείνα που δεν είχαν ακόμη ονομάσει. «Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής», τους είπε· «όστις έρχεται προς εμέ δεν θέλει πεινάσει, και όστις πιστεύει εις εμέ δεν θέλει διψάσει ποτέ» (Ιωάννης 6:35). Είναι μία από τις μεγάλες εκφράσεις «Εγώ είμαι» του Ιησού και αξίζει να γευτούμε αργά. Το ψωμί στον αρχαίο κόσμο δεν ήταν συνοδευτικό, ήταν το ίδιο το γεύμα. Ήταν επιβίωση. Όταν ο Ιησούς καταφεύγει σε αυτή την εικόνα, δεν μιλά για πολυτέλεια ή για κάτι που απλώς εμπλουτίζει τη ζωή. Λέει: Εγώ είμαι εκείνο χωρίς το οποίο δεν μπορείτε να ζήσετε. Το πλήθος είχε αναφερθεί στο μάννα της ερήμου, τον θαυμαστό άρτο που έπεσε από τον ουρανό για να στηρίξει τον Ισραήλ επί σαράντα χρόνια. Ο Ιησούς τους διορθώνει με φροντίδα: δεν ήταν ο Μωυσής που έδωσε εκείνον τον άρτο, αλλά ο Πατέρας του. Και ο αληθινός άρτος από τον ουρανό δεν είναι κάτι, αλλά κάποιος. «Διότι ο άρτος του Θεού είναι ο καταβαίνων εκ του ουρανού και διδών ζωήν εις τον κόσμον» (Ιωάννης 6:33). Για όποιον διαβάζει για πρώτη φορά, η πρόσκληση εδώ είναι θαυμάσια απλή: ο Ιησούς λέει ότι η βαθύτερη πείνα που νιώθεις, αυτή που μια καριέρα, μια σχέση, μια επιτυχία ή ένα γεύμα δεν μπορούν να αγγίξουν, δημιουργήθηκε για να χορταίνει από Αυτόν. Ο Αυγουστίνος το είπε αξέχαστα, αν και όχι με τα λόγια της Γραφής: η καρδιά μας είναι ανήσυχη μέχρι να αναπαυθεί στον Θεό. Ο Ιησούς διατυπώνει ακριβώς αυτόν τον ισχυρισμό για τον εαυτό του. Είναι η ανάπαυση που αναζητά η ανησυχία σου. Για τον πιστό που γνωρίζει αυτή την αλήθεια εδώ και χρόνια, σκέψου τον στίχο 37: «Παν ό,τι μοι δίδει ο Πατήρ, προς εμέ θέλει ελθεί, και τον ερχόμενον προς εμέ δεν θέλω εκβάλει έξω». Η υπόσχεση είναι απόλυτη: με κανέναν τρόπο, για κανέναν λόγο, δεν θα διώξει όποιον έρχεται. Μπορεί να νιώθεις ακατάλληλος εξαιτίας των αποτυχιών, των αμφιβολιών ή της απόστασής σου. Εκείνος λέει: έλα όπως είσαι. Ο άρτος είναι ακόμη στο τραπέζι. Είσαι ακόμη καλοδεχούμενος εδώ.
Ημέρα 5
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Υπάρχει μια στιγμή σε κάθε ειλικρινή ζωή, όπου η γνώμη του πλήθους δεν αρκεί πια. Ο Ιησούς το γνώριζε αυτό, και γι' αυτό οδήγησε τους μαθητές Του στην Καισάρεια του Φιλίππου, έναν τόπο γεμάτο ειδωλολατρικούς ναούς και τον θόρυβο πολλών θεών, και τους έθεσε το ερώτημα που διαπερνά κάθε εποχή: «Τίνα λέγουσιν οι άνθρωποι ότι είμαι εγώ ο Υιός του ανθρώπου;» Οι μαθητές είχαν έτοιμες τις απαντήσεις. Άλλοι έλεγαν Ιωάννης ο Βαπτιστής. Άλλοι Ηλίας. Οι γνώμες ήταν σεβαστικές, ακόμη και κολακευτικές. Ήταν όμως λανθασμένες, και ο Ιησούς το ήξερε. Έτσι πλησίασε πιο κοντά: «Σεις δε τίνα με λέγετε ότι είμαι;» Ο Πέτρος απάντησε χωρίς δισταγμό: «Σύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος.» Λίγα λόγια που άλλαξαν τα πάντα. Προσέξτε ότι ο Ιησούς δεν συγχάρηκε τον Πέτρο για την οξυδέρκειά του. Είπε: «Μακάριος είσαι, Σίμων Βαρ-Ιωνά, διότι σαρξ και αίμα δεν σοι απεκάλυψε τούτο, αλλ' ο Πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς.» Αυτή η ομολογία δεν ήταν κατόρθωμα του Πέτρου, ήταν δώρο. Η γνώση του ποιος πραγματικά είναι ο Ιησούς δεν προέρχεται μόνο από έξυπνα επιχειρήματα ή θρησκευτική ανατροφή: προέρχεται από τον Θεό, που ανοίγει τα μάτια της καρδιάς. Για τον αναγνώστη που διαβάζει για πρώτη φορά, να το έδαφος κάτω από τα πόδια σας: «ο Χριστός» σημαίνει ο Χρισμένος, ο υποσχεμένος Βασιλιάς και Λυτρωτής, προς τον οποίο έδειχνε ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη. Ο Πέτρος έλεγε: Αυτός που περιμέναμε, είσαι Εσύ. Δεν είναι μικρός ισχυρισμός. Είναι ο μεντεσές πάνω στον οποίο γυρίζει όλη η ιστορία. Για τον έμπειρο πιστό, σταθείτε λίγο σε αυτό: η απάντηση του Πέτρου αποκαλύφθηκε, δεν προέκυψε από συλλογισμούς. Πόσο συχνά υπερασπιζόμαστε την πίστη μας σαν να ήταν πρωτίστως μια διανοητική θέση στην οποία φτάσαμε, και όχι ένα έλεος που λάβαμε; Υπάρχει μια ταπεινότητα στην ομολογία του Πέτρου που κάποτε χάνουμε. Δεν φτάσαμε στον Ιησού με τη σκέψη μας. Μας δόθηκε. Το ερώτημα στέκεται και σήμερα μπροστά σας. Ο κόσμος έχει τις γνώμες του: καλός δάσκαλος, ηθικό παράδειγμα, ιστορικό πρόσωπο. Ο Ιησούς όμως δεν ρωτά τι λέει ο κόσμος. Ρωτά τι λέτε εσείς. Η απάντησή σας σε αυτό το ερώτημα είναι το πιο σημαντικό πράγμα για εσάς.
Ημέρα 6
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Σήμερα φτάνουμε στο πιο δύσκολο και πιο άγιο έδαφος όλων των Ευαγγελίων. Το Λουκάς 23 μάς οδηγεί σε έναν λόφο που ονομάζεται Γολγοθάς, και δεν πρέπει να τον προσπεράσουμε βιαστικά. Δύο κακούργοι κρέμονται εκατέρωθεν του Ιησού. Το πλήθος παρακολουθεί. Οι άρχοντες χλευάζουν. Οι στρατιώτες παίζουν κορόνα γράμματα για τα ρούχα Του. Και στη μέση όλων αυτών, ο Υιός του Θεού, Εκείνος που καταπράυνε τη θάλασσα και ανέστησε τους νεκρούς, κρέμεται σιωπηλός μέσα στον πόνο. Τα πρώτα λόγια που καταγράφει ο Λουκάς από τον σταυρό δεν είναι κραυγή απελπισίας. Είναι προσευχή: «Πάτερ, συγχώρησον αυτούς· διότι δεν γνωρίζουσι τι πράττουσι». Σταθείτε εδώ. Οι άνδρες που κάρφωναν τα καρφιά δεν ζήτησαν συγχώρεση. Το πλήθος που χλεύαζε δεν τη ζήτησε. Ο Ιησούς όμως προσευχήθηκε γι' αυτήν παρ' όλα αυτά. Αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι η πιο συγκλονιστική φανέρωση αγάπης που είδε ποτέ ο κόσμος. Εκείνος που είχε κάθε δικαίωμα να επικαλεστεί κρίση, επικαλέστηκε έλεος. Τότε συμβαίνει κάτι απροσδόκητο. Ένας από τους κακούργους, που πεθαίνει δίπλα Του, γυρίζει και λέει: «Κύριε, ενθυμήθητί με, όταν έλθης εις την βασιλείαν σου». Δεν είχε χρόνο να βαπτιστεί, δεν είχε χρόνια πιστής υπηρεσίας να προσφέρει, δεν είχε κανένα θρησκευτικό πιστοποιητικό. Του είχε απομείνει μόνο μια ανάσα και μια απεγνωσμένη πίστη. Και ο Ιησούς του απάντησε: «Αληθώς σοι λέγω, σήμερον θέλεις είσθαι μετ' εμού εν τω παραδείσω». Η χάρη δεν απαιτεί μακρύ βιογραφικό. Απαιτεί μόνο μια καρδιά που στρέφεται προς Αυτόν. Για εκείνον που διαβάζει για πρώτη φορά, εδώ είναι η καρδιά του αποσπάσματος: ο Ιησούς δεν πέθανε ως θύμα των συνθηκών. Πέθανε σκόπιμα, για σένα. Κάθε χλευασμός που απορρόφησε, κάθε καρφί που υπέμεινε, ήταν το τίμημα που πληρωνόταν για την ανθρώπινη αμαρτία, τη δική σου και τη δική μου. Ο σταυρός είναι ο τόπος όπου η δικαιοσύνη και το έλεος φιλήθηκαν. Για εκείνον που το γνωρίζει αυτό εδώ και χρόνια: κοιτάξτε ξανά τον ληστή. Δεν ήξερε σχεδόν τίποτα από θεολογία. Ήξερε όμως ότι ήταν ένοχος, ήξερε ότι ο Ιησούς ήταν αθώος και πίστεψε ότι ο Ιησούς είχε βασίλειο. Αυτό αρκεί. Πάντοτε αρκούσε. Ο σταυρός μάς υπενθυμίζει ότι η σωτηρία ποτέ δεν είχε να κάνει με το πόσα γνωρίζουμε ή πόσο καιρό υπηρετούμε. Έχει να κάνει με το πού κοιτάζουμε όταν πεθαίνουμε.
Ημέρα 7
Η σημερινή ανάγνωση
Στοχασμός
Ήρθαν πριν από την ανατολή του ήλιου, κρατώντας αρώματα για να αλείψουν έναν νεκρό. Αυτή είναι η λεπτομέρεια που μας δίνει ο Λουκάς, και είναι σημαντική: αυτές οι γυναίκες δεν ήρθαν για να γίνουν μάρτυρες ενός θαύματος. Ήρθαν για να ολοκληρώσουν μια ταφή. Η ελπίδα, για εκείνες, είχε σφραγιστεί πίσω από μια πέτρα. Και τότε η πέτρα δεν ήταν πια εκεί. Δύο άγγελοι με λαμπερά ενδύματα τις συνάντησαν με ένα ερώτημα που αντηχεί σε κάθε γενιά: «Τι ζητείτε τον ζώντα μετά των νεκρών; Δεν είναι ώδε, αλλ' ανέστη.» Αυτά τα λόγια, δεν είναι εδώ, αλλά ανέστη, είναι το σημείο καμπής ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας. Ό,τι προηγήθηκε ήταν προετοιμασία. Ό,τι ακολούθησε είναι ανταπόκριση. Οι γυναίκες έτρεξαν. Ο Πέτρος έτρεξε. Και όταν ο Πέτρος έσκυψε και κοίταξε μέσα στον άδειο τάφο, ο Λουκάς μας λέει ότι «ανεχώρησε θαυμάζων μεθ' εαυτού το γεγονός». Ο θαυμασμός είναι η σωστή ανταπόκριση. Είναι και σήμερα. Ο Απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Κορινθίους δεκαετίες αργότερα, παραθέτει τους μάρτυρες σαν πρακτικό δικαστηρίου: ο Ιησούς εμφανίστηκε στον Πέτρο, έπειτα στους δώδεκα, έπειτα σε περισσότερους από πεντακόσιους μαζί, έπειτα στον Ιάκωβο, έπειτα σε όλους τους αποστόλους, και τελευταία από όλους στον ίδιο τον Παύλο. Αυτό δεν είναι μυθολογία ντυμένη με θρησκευτική γλώσσα. Ο Παύλος λέει: ρωτήστε τους. Οι περισσότεροι από αυτούς ζουν ακόμη. Πηγαίνετε και ρωτήστε τους τι είδαν. Η ανάσταση δεν ήταν συναίσθημα ή σύμβολο: ήταν γεγονός με μάρτυρες. Για τον νέο αναγνώστη, να τα Καλά Νέα στην πιο απλή μορφή τους: ο θάνατος δεν νίκησε. Ο τάφος δεν μπόρεσε να Τον κρατήσει. Και επειδή ανέστη, ό,τι είπε για τον εαυτό Του είναι αλήθεια, ό,τι σας υποσχέθηκε είναι βέβαιο, και ο τελευταίος λόγος πάνω στη ζωή σας δεν είναι ο θάνατος αλλά η ζωή. Για τον πιστό που κουβαλά αυτή την αλήθεια εδώ και χρόνια: μην αφήσετε τη συνήθεια να αμβλύνει τον θαυμασμό. Ο Παύλος δεν τον ξεπέρασε ποτέ. Αποκάλεσε τον εαυτό του «έκτρωμα», ακόμη κατάπληκτος που ο αναστημένος Χριστός εμφανίστηκε και σε εκείνον. Η ανάσταση δεν είναι πληροφορία παρασκηνίου για την πίστη σας. Είναι ο καρδιακός της παλμός. Ανέστη. Αληθώς ανέστη. Και επειδή ζει Εκείνος, θα ζήσετε και εσείς.