İncillərdə İsa ilə yeddi günlük görüş: Onun sözləri, qüdrəti, mərhəmәti, çarmıxı və dirilişi.
Gün 1
Bugünkü oxu
Düşüncə
İlk quş oxumamışdan əvvəl, heç bir sahilə ilk dalğa çırpılmamışdan əvvəl, zaman ilk nəfəsini almamışdan əvvəl Kəlam var idi. Yəhya Müjdəsinə bizi doğuluş hekayəsi ya da nəsil şəcərəsi ilə yavaş-yavaş daxil etmir. O, bizi bütün bunlardan daha qədim bir yerə aparır. “Əvvəldə Kəlam var idi, Kəlam Allah yanında idi və Kəlam Allah idi” (Yəhya 1:1) deyə yazır. Əgər Müqəddəs Kitaba yenicə başlamısansa, bunu yavaş-yavaş dinlə: Yəhya bizə deyir ki, İsa Beytlehemdəki yeslidə başlamadı. O, hər şeyin təməlində artıq var idi və mövcud olan hər şey Onun vasitəsilə yarandı. Bu ayələri yüz dəfə oxumuş olanlar bir anlıq “yanında” sözü ilə qalsınlar. Kəlam Allah yanında idi: yunan dilində bu söz üz-üzə olmağı, yaxın birlik içində olmağı bildirir. Yaradılışdan əvvəl, mələklərdən əvvəl, adlandıra biləcəyimiz hər şeydən əvvəl gerçəkliyin ürəyində bir münasibət var idi. Məhəbbət Allahın bizi yaradarkən icad etdiyi bir şey deyildi. Məhəbbət artıq Allahın, əbədi birlik içində olan Ata ilə Oğulun təbiəti idi. Bizim dünyamıza gələn məhz O idi. O, həqiqətən gəldi. 14-cü ayə indiyədək yazılmış ən heyrətamiz cümlələrdən biridir: “Kəlam bəşər cismi alıb aramızda məskən saldı.” “Məskən saldı” kimi tərcümə olunan söz hərfən aramızda çadırını qurdu deməkdir. Bu, səhrada Allahın xalqının düşərgəsinin ortasında yaşamağa gəldiyi məskənə açıq bir işarədir. Əbədi, yaradılmamış Allah bir xəbər və ya elçi göndərmədi. O, Özü gəldi, dəriyə bürünərək, aclığa, soyuğa və kədərə məruz qalaraq ki, biz “Onun izzətini, Atanın yeganə Oğlunun izzətini” görək. “O, lütf və həqiqətlə dolu idi.” Bu, bu gün sənin həyatın üçün nə deməkdir? Bu kitabı açanda və ya dua etmək üçün başını əyəndə heç vaxt uzaq, laqeyd bir Allahla məşğul olmadığın deməkdir. Ulduzları söz ilə yaradan Allah tapıla bilən, toxunula bilən, tanına bilən olmağı seçdi. O, sənin olduğun yerə gəldi. Bu səhər nə daşıyırsansa, şübhə, kədər, heyrət, ya da sadəcə sakit bir çərşənbə axşamı, bəşər cismi almış Kəlam uzaqda deyil. O, sənin yanında olmaq üçün təsəvvür oluna biləcək ən uzun yolu artıq qət etdi.
Gün 2
Bugünkü oxu
Düşüncə
Təsəvvür edin ki, İordan çayının kənarında dayanıb ətrafda dolaşan izdihama baxırsınız. Bu zaman tanıdığınız bir adam, vəhşi görünüşlü və güzəştsiz bir peyğəmbər, birdən dayanır, suyun o biri tərəfinə işarə edir və sizə doğru gələn başqa bir adam haqqında deyir: "Budur dünyanın günahını öz üzərinə götürən Allahın Quzusu!" (Yuhanna 1:29). Vəftizçi Yəhyanın bizə bəxş etdiyi an məhz budur. Çayın kənarında, adi bir günortadan sonra deyilən bu sözlər min illik tarixin ağırlığını daşıyır. Bu izdihamdakı yəhudi qulağı üçün "quzu" sözü xatirələrlə dolu idi. Bu, ölüm onların evindən keçib getsin deyə kəsilən Pasxa quzusu idi. Bu, məbəddə hər səhər və axşam fasiləsiz təqdim edilən gündəlik qurbanın quzusu idi. Bütün bunların arxasında isə yeddi əsr əvvəl yazılmış Yeşayanın ürək ağrıdan şeiri dayanırdı: "O, insanlar tərəfindən təhqir olunmuş və rədd edilmişdi, dərd çəkən, xəstəliyi yaxşı tanıyan bir adam idi" (Yeşaya 53:3). Yeşaya "günahlarımıza görə yaralanacaq" və "təqsirlərimizə görə əziləcək" birini, hamımızın günahının çiyinlərinə yüklənəcəyi birini gördü. İsrailin bütün qurban sistemi məhz bu bir nəfərə yönəlmiş uzun və yavaş bir ox idi. Vəftizçi Yəhyanın anladığı və şagirdlərin yalnız dirilişdən sonra tam dərk edəcəyi həqiqət budur: İsa bizə sadəcə daha yaxşı əxlaq öyrətmək və ya bizi daha mehriban insanlar olmağa ruhlandırmaq üçün gəlmədi. O, ən dərin problemimizi həll etmək üçün gəldi: günahın ağırlığını və onun bizimlə müqəddəs Allah arasında yaratdığı ayrılığı. Quzu qoyunlara azıb-gəzdikləri üçün nəsihət oxumur. Quzu onların yerinə ölür. İlk dəfə oxuyan üçün sadə və gözəl həqiqət budur: nə etmisinizsə, vicdanınızın sakit guşələrində nə daşıyırsınızsa, Yəhya onu götürmək üçün gələn Şəxsə işarə edir. Onu kiçiltmək üçün yox, onun əhəmiyyətsiz olduğunu iddia etmək üçün yox, onu Özü daşımaq üçün. Uzun illərdir iman edən üçün isə özünüzdən soruşun: Quzu sizə o qədər tanış gəlib ki, artıq heyrətlənməyi dayandırmısınız? Qoy Yəhyanın uzanan barmağı bu gün sizi yenidən ora yönəltsin. Ona baxın, həqiqətən baxın və qoy heyrət geri qayıtsın.
Gün 3
Bugünkü oxu
Düşüncə
Uzun bir gün olmuşdu. İsa sahildə bir qayıqdan izdihama təlim verirdi, məsəl ardınca məsəl çəkirdi, günəş artıq enmişdi. Sonra şagirdlərinə dedi: «Gəlin o biri sahilə keçək» (Mark 4:35). Onlar Qalileya gölünü keçməyə yola düşdülər. Markın yalnız şahidin xatırlaya biləcəyi təfərrüatla bildirdiyinə görə, şagirdlər Onu «necə ki var idi, elə» götürdülər: yorğun, hələ də təlim verdiyi paltarda, səfərə heç bir hazırlıq görmədən. Və sonra fırtına qopdu. Qalileya gölü təpələrlə əhatə olunmuş çökəklikdə yerləşir və fırtınalar ora qorxunc sürətlə enə bilir. Bu şagirdlərdən bir neçəsi ömrü boyu bu sularda işləmiş balıqçılar idi, asanlıqla çaşıb qalan adamlar deyildilər. Amma Mark bildirir ki, dalğalar qayığın içinə çırpılırdı və qayıq su ilə dolurdu. Bu vaxt İsa arxa tərəfdə, yastığın üstündə yatmışdı. Onlar Onu əsrlər boyu insan iztirabının içində səslənən bir sualla oyatdılar: «Ustad, həlak olduğumuza əhəmiyyət vermirsənmi?» (Mark 4:38). Heç buna çox yaxın bir dua etmisinizmi? Bundan sonra baş verən hadisə bütün Müqəddəs Yazılarda səssizcə nəfəsi kəsən ən təsirli anlardan biridir. İsa ayılıb küləyi danladı və dənizə dedi: «Sus, dayan!» Külək kəsdi və hər yer sakitləşdi (Mark 4:39). O, fırtınanın dayanması üçün dua etmədi. Şagirdlər adından Atadan diləmədi. O, külək və suya birbaşa, onlara hökm edən kimi söz dedi, çünki həqiqətən də hökm edən Odur. Fırtınadan qorxan şagirdlər indi özlərini Ondan qorxan gördülər və bir-birindən soruşdular: «Bu kimdir ki?» Mark bizim də məhz bu sualı verməyimizi istəyir. Amma yastığın yanından tələsik keçməyin. İsa həqiqətən, insan kimi yorulmuşdu. O, taqətdən düşməyin, dalğalar yüksələndə qayıqda olmağın, qorxmuş insanlarla əhatə olunmağın nə demək olduğunu bilir. O, insan həyatının fırtınalarına biganə qalan uzaq bir ilahi deyil. O, sizinlə birlikdə qayıqdadır. Bu gün sizi batırmaqla hədələyən hər şeyin üzərində Onun səlahiyyəti var. Qalileya gölünə «Sus, dayan!» deyən həmin Səs indi də hal-vəziyyətlərinizin qarmaqarışıqlığına söz deyə bilər.
Gün 4
Bugünkü oxu
Düşüncə
Izdiham yenicə fövqəladə bir hadisənin şahidi olmuşdu: beş çörək və iki balıqla beş min nəfər doyurulmuşdu. Onlar o qədər heyran olmuşdular ki, İsanı zorla padşah etmək istəyirdilər. Amma İsa onların bilmədiyi bir şeyi bilirdi: onlar Çörəkçinin deyil, çörəyin ardınca düşmüşdülər. Buna görə də O, onları yumşaqlıqla və açıq şəkildə hələ adını çəkmədikləri daha dərin bir aclığa doğru yönəltdi. Onlara dedi: «Həyat çörəyi Mənəm. Mənim yanıma gələn heç vaxt acmaz, mənə iman edən heç vaxt susuzluq çəkməz» (Yəhya 6:35). Bu, İsanın «Mən...Mənəm» deyə söylədiyi böyük sözlərdən biridir və yavaş-yavaş dadılmağa layiqdir. Qədim dünyada çörək yanında verilən xörək deyildi, əsas yemək idi. O, sağ qalmaq demək idi. İsa bu obrazı işlədəndə, həyatın lüksündən və ya əlavəsindən söz açmır. O deyir: Mən sizin onsuz yaşaya bilməyəcəyiniz şeyəm. İzdiham çöldəki mannanı xatırlatmışdı, İsrailin səhrada qırx il yaşaması üçün göydən yağan möcüzəli çörəyi. İsa onları qayğı ilə düzəldir: o çörəyi Musa deyil, Onun Atası vermişdi, göydən gələn əsl çörək isə nə isə deyil, kimsədir. «Çünki Allahın çörəyi göydən enib dünyaya həyat verən Çörəkdir» (Yəhya 6:33). İlk dəfə oxuyan üçün buradakı dəvət çox sadədir: İsa deyir ki, hiss etdiyiniz ən dərin ac, karyeranın, münasibətin, nailiyyətin və ya yeməyin toxuna bilmədiyi o ac, Onun tərəfindən doyurulmaq üçün yaradılıb. Avqustin bunu yadda qalan şəkildə ifadə etmişdi, baxmayaraq ki, bu Müqəddəs Yazıların sözləri deyil: ürəklərimiz Allahda rahatlıq tapana qədər narahatdır. İsa məhz bu iddianı Özü haqqında edir. O, sizin narahatlığınızın axtardığı rahatlıqdır. Bu həqiqəti illərdir bilən iman sahibi üçün 37-ci ayəni düşünün: «Atanın Mənə verdiyi hər kəs Mənim yanıma gələcək və yanıma gələni heç vaxt qovmayacağam.» «Heç vaxt» sözü mütləqdir: heç bir halda, heç bir səbəbə görə yanına gələn heç kəsi geri çevirməz. Ola bilər ki, uğursuzluqlarınız, şübhələriniz, uzaqlığınız sizi layiq olmayan kimi göstərir. O isə deyir: yenə də gəl. Çörək hələ də süfrədədir. Burada hələ də xoş gəlmisiniz.
Gün 5
Bugünkü oxu
Düşüncə
Hər səmimi insanın həyatında elə bir an gəlir ki, izdihamın fikri artıq kifayət etmir. İsa bunu bilirdi. Buna görə şagirdlərini Filipp Qeysəriyyəsinə apardı. Bu yer bütpərəst məbədlərlə və saysız-hesabsız tanrıların səs-küyü ilə dolu idi. Orada onlara hər dövrü kəsib keçən sualı verdi: «Camaat Mənim, İnsan Oğlunun kim olduğumu deyir?» Şagirdlərin cavabı hazır idi. Kimisi Vaftizçi Yəhya dedi, kimisi İlyas. Bu fikirlər hörmətli, hətta tərifli idi. Amma yanlış idi və İsa bunu bilirdi. Ona görə daha da dərinə getdi: «Bəs siz Mənim kim olduğumu deyirsiniz?» Peter tərəddüd etmədən cavab verdi: «Sən Məsihsən, diri Allahın Oğlusan!» Hər şeyi dəyişdirən bir cavab. Nəzər yetirin: İsa Peterin dərrakəsinə görə onu təbrik etmədi. O dedi: «Ey Yunus oğlu Şimon, sən xoşbəxtsən! Çünki bunu sənə cism və qan deyil, göylərdə olan Atam aşkar etdi.» Bu etiraf Peterin nailiyyəti deyildi, bir hədiyyə idi. İsanın həqiqətən kim olduğunu bilmək yalnız ağıllı mübahisədən və ya dini tərbiyədən gəlmir. O, Allahın ürəyin gözlərini açmasından gəlir. İlk dəfə oxuyanlar üçün burada ayağınızın altındakı zəmin budur: «Məsih» Məsh olunmuş deməkdir. Bütün Əhdi-Ətiq onun gəlişinə işarə edirdi. O, vəd olunmuş Padşah və Xilaskardır. Peter sanki deyirdi: bizim gözlədiyimiz Kəs Sənsən. Bu, kiçik iddia deyil. Bütün tarixin döndüyü oxdur. Uzun illərdir iman edənlər üçün isə bunu düşünün: Peterin cavabı əqli nəticə deyil, aşkarlanma idi. Biz imanımızı neçə dəfə sanki əldə etdiyimiz əqli mövqe kimi müdafiə edirik, halbuki o, qəbul etdiyimiz bir mərhəmətdir. Peterin etirafında bir təvazökarlıq var ki, biz onu bəzən itiririk. Biz düşünərək İsaya çatmadıq. O, bizə bəxş olundu. Sual bu gün də sizinlə eyni otaqdadır. Dünyanın öz fikirləri var: yaxşı müəllim, əxlaqi nümunə, tarixi şəxsiyyət. Amma İsa dünyanın nə dediyini soruşmur. O, sizin nə dediyinizi soruşur. Bu suala verdiyiniz cavab sizin haqqınızda ən vacib şeydir.
Gün 6
Bugünkü oxu
Düşüncə
Bu gün biz bütün İncillərdəki ən çətin və ən müqəddəs torpağa gəlirik. Luka 23 bizi Kalvari adlanan təpəyə gətirir və biz buradan tələsik keçməməliyik. İki cinayətkar İsanın hər iki tərəfində asılıb. Izdiham seyr edir. Rəhbərlər istehza edir. Əsgərlər Onun paltarı üçün püşk atır. Və bütün bunların ortasında Allahın Oğlu, dənizi sakitləşdirən və ölüləri dirildən Şəxs, sükut və əzab içində asılıb. Lukanın çarmıxdan qeyd etdiyi ilk sözlər ümidsizlik fəryadı deyil. Bu, duadır: "Ata, onları bağışla, çünki nə etdiklərini bilmirlər." Burada dayanın. Mismarları çalan adamlar bağışlanma diləmədi. Lağ edən izdiham da diləmədi. Amma İsa yenə də bunun üçün dua etdi. Bu zəiflik deyil. Bu, dünyanın indiyə qədər şahidi olduğu ən heyrətamiz məhəbbət təzahürüdür. Hökm gətirməyə tam haqqı olan Şəxs əvəzində mərhəmət diləndi. Sonra gözlənilməz bir şey baş verir. Yanında ölməkdə olan cinayətkarlardan biri üzünü çevirib deyir: "İsa, Səltənətinə gələndə məni yada sal." Onun vəftiz olunmağa vaxtı yox idi, təqdim edəcək illərlə sadiq xidməti yox idi, heç bir dini üstünlüyü yox idi. Onun yalnız son nəfəsi və ümidsiz bir imanı qalmışdı. İsa ona cavab verdi: "Sənə doğrusunu deyirəm, bu gün mənimlə birgə cənnətdə olacaqsan." Lütf uzun bir tərcümeyi-hal tələb etmir. O, yalnız dönmüş bir ürək tələb edir. Yeni oxucu üçün bu hissənin ürəyi budur: İsa hadisələrin qurbanı kimi ölmədi. O, bilərəkdən, sizin üçün öldü. Qəbul etdiyi hər təhqir, dözdüyü hər mismar insan günahı üçün ödənilən bədəl idi, sizin və mənim günahımız üçün. Çarmıx ədalətin və mərhəmətin öpüşdüyü yerdir. Bunu illərdir bilənlər üçün isə, o cinayətkara bir də baxın. O, ilahiyyat haqqında demək olar ki, heç nə bilmirdi. Amma günahkar olduğunu bilirdi, İsanın günahsız olduğunu bilirdi və İsanın bir Səltənəti olduğuna inanırdı. Bu kifayətdir. Həmişə kifayət olub. Çarmıx bizə xatırladır ki, xilas heç vaxt nə qədər bildiyimizlə və ya nə qədər xidmət etdiyimizlə bağlı olmayıb. O, ölərkən hara baxdığımızla bağlıdır.
Gün 7
Bugünkü oxu
Düşüncə
Onlar gün doğmamış gəldilər və ölmüş bir adamı məsh etmək üçün ətirli yağlar gətirmişdilər. Luka bizə bu təfərrüatı verir və bu vacibdir: bu qadınlar möcüzənin şahidi olmağa gəlməmişdilər. Onlar dəfni başa çatdırmağa gəlmişdilər. Onlar üçün ümid daşın arxasında möhürlənmişdi. Sonra isə daş yerində yox idi. Parlaq paltarlı iki mələk onları hər nəslin qulağında səslənən bir sualla qarşıladı: «Niyə dirini ölülər arasında axtarırsınız? O burada yoxdur, dirilib.» «O burada yoxdur, dirilib» sözləri bütün bəşər tarixinin dönüş nöqtəsidir. Ondan əvvəlki hər şey hazırlıq idi. Ondan sonrakı hər şey cavabdır. Qadınlar qaçdı. Peter qaçdı. Peter əyilib boş məzara baxanda, Luka yazır ki, o, baş verənlərə heyrətlənərək geri qayıtdı. Heyrət düzgün cavabdır. Bu gün də belədir. Həvari Pavel onilliklər sonra Korinflilərə yazarkən şahidləri məhkəmə protokolu kimi sıralayır: İsa Peterə göründü, sonra on ikisinə, sonra bir dəfəyə beş yüzdən çox qardaşa, sonra Yaquba, sonra bütün həvarilərə və hamıdan sonra Pavelin özünə. Bu, dini dillə geyindirilmiş mifologiya deyil. Pavel deyir: onlardan soruşun. Onların çoxu hələ sağdır. Gedin, nə gördüklərini soruşun. Dirilmə hiss və ya rəmz deyildi, şahidləri olan hadisə idi. Yeni oxuyanlar üçün Müjdə ən sadə formada belədir: ölüm qalib gəlmədi. Qəbir Onu saxlaya bilmədi. O dirildiyi üçün Onun Özü haqqında dedikləri doğrudur, sizə verdiyi hər vəd möhkəmdir və həyatınız üzərində son söz ölüm deyil, həyatdır. Bu həqiqəti illərlə daşıyan iman edən üçün isə: alışmaq heyrətinizi kütləşdirməsin. Pavel bunu heç vaxt unutmadı. O, özünü «vaxtsız doğulmuş» adlandırırdı və dirilmiş Məsihin ona göründüyünə hələ də heyran idi. Dirilmə imanınız üçün arxa plan məlumatı deyil. O, imanın ürək döyüntüsüdür. O dirilib. Həqiqətən dirilib. Və O yaşadığı üçün siz də yaşayacaqsınız.