Sewe dae om Jesus in die Evangelies te ontmoet: sy woorde, sy krag, sy deernis, sy kruis en sy opstanding.
Dag 1
Vandag se lees
Besinning
Voordat die eerste voël gesing het, voordat die eerste golf teen enige kus gebreek het, voordat die tyd self sy eerste asem getrek het, was daar die Woord. Johannes lei ons nie sag in sy Evangelie in met 'n geboorteverhaal of 'n geslagsregister nie. Hy neem ons na iets ouer as dit alles. "In die begin was die Woord," skryf hy, "en die Woord was by God, en die Woord was God" (Johannes 1:1). As jy nuut by die Bybel is, luister stadig: Johannes sê vir ons dat Jesus nie in 'n krip in Betlehem begin het nie. Hy was reeds daar by die fondament van alles, en alles wat bestaan, het deur Hom ontstaan. Vir diegene wat hierdie verse al honderd keer gelees het: staan 'n oomblik stil by die woord "by". Die Woord was by God, en die Grieks dra die gedagte van van aangesig tot aangesig wees, in innige gemeenskap. Voor die skepping, voor die engele, voor enigiets wat ons kan noem, was daar 'n verhouding in die hart van die werklikheid. Liefde was nie iets wat God uitgedink het toe Hy ons gemaak het nie. Liefde was reeds die wese van God self, die Vader en die Seun in ewige gemeenskap. Dit is Hy wat in ons wêreld ingestap het. En ingestap het Hy. Vers 14 is een van die mees oorweldigende sinne wat ooit geskryf is: "En die Woord het vlees geword en onder ons kom woon." Die woord wat met "kom woon" vertaal word, beteken letterlik dat Hy Sy tent onder ons opgeslaan het, 'n doelbewuste eggo van die tabernakel in die woestyn, waar God in die middel van Sy volk se kamp kom woon het. Die ewige, ongeskape God het nie 'n boodskap of 'n boodskapper gestuur nie. Hy het self gekom, in vel toegedraai, onderworpe aan honger en koue en droefheid, sodat ons "sy heerlikheid kon aanskou, 'n heerlikheid soos van die eniggebore Seun van die Vader, vol genade en waarheid." Wat beteken dit vir jou lewe vandag? Dit beteken jy het nooit met 'n verre, onverskillige God te doen wanneer jy hierdie Boek oopmaak of jou kop buig om te bid nie. Die God wat die sterre met 'n woord laat ontstaan het, het gekies om vindbaar, aanraakbaar en kenbaar te word. Hy het gekom tot waar jy is. Wat jy vanoggend ook al dra, twyfel, droefheid, verwondering of bloot 'n stil Dinsdag, die Woord wat vlees geword het, is nie ver nie. Hy het reeds die langste denkbare reis afgelê, net om by jou te wees.
Dag 2
Vandag se lees
Besinning
Stel jou voor jy staan op die oewer van die Jordaanrivier en kyk hoe 'n skare rondbeweeg, toe 'n man wat jy ken, 'n profeet, wild en onbuigsaam, skielik stilstaan, oor die water wys en van 'n ander man wat na jou toe aangestap kom, sê: "Kyk, die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem!" (Johannes 1:29). Dit is die oomblik wat Johannes die Doper vir ons gegee het. En daardie woorde, op 'n gewone middag by 'n rivier uitgespreek, dra die gewig van duisend jaar se geskiedenis. Vir 'n Joodse oor in daardie skare was die woord "lam" gelaai met herinnering. Dit was die Paaslam, geslag sodat die dood by die huisgesin sou verbygaan. Dit was die lam van die daaglikse offer in die tempel, soggens en saans sonder ophou gebring. En agter dit alles was die aangrypende poësie van Jesaja, sewe eeue vantevore geskryf: "Hy was veragtelik en deur die mense verwerp, 'n man van smarte en vertroud met krankheid" (Jesaja 53:3). Jesaja het iemand gesien wat "ter wille van ons oortredinge deurboor" en "ter wille van ons ongeregtighede verbrysel" sou word, iemand op wie se skouers die sonde van ons almal gelê sou word. Die hele offerstelsel van Israel was 'n lang, stadige pyl wat na hierdie een man gewys het. Wat Johannes die Doper verstaan het, en wat die dissipels eers ná die opstanding ten volle sou begryp, is dat Jesus nie bloot gekom het om ons beter sedes te leer of ons te inspireer om vriendeliker mense te word nie. Hy het gekom om die diepste probleem wat ons het, aan te pak: die las van sonde en die skeiding wat dit tussen ons en 'n heilige God veroorsaak. Die lam hou nie vir die skape 'n lesing oor hulle dwaal nie. Die lam sterf in hulle plek. Vir die leser wat vir die eerste keer hier is, is dit die eenvoudige en pragtige waarheid: wat jy ook al gedoen het, wat jy ook al in die stil hoekies van jou gewete dra, Johannes wys na Hom wat gekom het om dit weg te neem. Nie om dit te verklein nie, nie om voor te gee dit maak nie saak nie, maar om dit self te dra. Vra jouself, as jy al lank glo, af of die Lam so bekend geword het dat jy opgehou het om verwonderd te wees. Laat Johannes se uitgestrekte vinger jou vandag weer daarheen wys: aanskou Hom, aanskou Hom werklik, en laat die verwondering terugkeer.
Dag 3
Vandag se lees
Besinning
Dit was 'n lang dag. Jesus het skares vanuit 'n skuit aan die oewer geleer, gelykenis na gelykenis, totdat die son laag gestaan het. Toe sê Hy vir sy dissipels: "Laat ons oorvaar na die oorkant" (Markus 4:35), en hulle het oor die See van Galilea vertrek. Markus vertel ons, met die soort besonderhede wat net 'n ooggetuie onthou, dat hulle Hom saamgeneem het "soos Hy was": moeg, nog in sy onderrigklere, sonder enige voorbereiding vir 'n vaart. En toe kom die storm. Die See van Galilea lê in 'n kom wat deur heuwels omring word, en storms kan met skrikwekkende snelheid daarop neerdaal. Verskeie van hierdie dissipels was vissermanne wat hul hele lewe op hierdie water gewerk het. Dit was nie manne wat maklik paniekerig geraak het nie. Maar Markus vertel ons die golwe het in die skuit geslaan, en die skuit het vol geraak. Intussen het Jesus agter in die skuit op 'n kussing geslaap. Hulle het Hom wakker gemaak met 'n vraag wat nog steeds weerklink deur eeue van menslike lyding: "Meester, skeel dit U nie dat ons vergaan nie?" (Markus 4:38). Het jy al ooit iets baie na aan dit gebid? Wat daarna gebeur het, is een van die mees stil asemrowende oomblikke in die hele Skrif. Jesus het "opgestaan en die wind bestraf en vir die see gesê: Swyg, wees stil! En die wind het gaan lê, en daar het 'n groot stilte gekom" (Markus 4:39). Hy het nie gebid dat die storm moes ophou nie. Hy het nie die Vader namens die dissipels gevra nie. Hy het direk met die wind en die water gepraat as Een wat gesag oor hulle het, want dit het Hy. Die dissipels, wat bang was vir die storm, was nou bang vir Hom en het vir mekaar gevra: "Wie is dié dan?" Dit is presies die vraag wat Markus wil hê ons moet vra. Maar moenie haastig by die kussing verbyloop nie. Jesus was waarlik, menslik uitgeput. Hy weet wat dit is om afgemat te wees, om in die skuit te sit wanneer die golwe hoog gaan, om omring te wees deur bangmakers. Hy is nie 'n verre Godheid wat onaangeraak bly deur die storms van die menslike lewe nie. Hy is saam met jou in die skuit. En Hy het gesag oor alles wat jou vandag dreig om te oorweldig. Dieselfde stem wat vir die See van Galilea gesê het: "Swyg, wees stil!" is die stem wat nou in die chaos van jou omstandighede kan inspreek.
Dag 4
Vandag se lees
Besinning
Die skare het pas iets buitengewoons beleef: vyfduisend mense is met vyf brode en twee visse gevoed. Hulle was so beïndruk dat hulle Jesus met geweld koning wou maak. Maar Jesus het geweet wat hulle nie geweet het nie: hulle het die brood gejaag, nie die Bakker nie. Daarom het Hy hulle saggies en reguit gedryf na 'n dieper honger wat hulle nog nie benoem het nie. "Ek is die brood van die lewe," het Hy vir hulle gesê, "wie na My toe kom, sal glad nie honger kry nie, en wie in My glo, sal nooit meer dors kry nie" (Johannes 6:35). Dit is een van die groot "Ek is"-uitsprake van Jesus, en dit verdien om stadig geproe te word. Brood in die antieke wêreld was nie 'n bykos nie, dit was die maaltyd self. Dit was oorlewing. Wanneer Jesus na hierdie beeld gryp, praat Hy nie van 'n luukse of 'n verryking van die lewe nie. Hy sê: Ek is wat julle nie sonder kan lewe nie. Die skare het verwys na die manna in die woestyn, die wonderbrood wat uit die hemel geval het om Israel veertig jaar lank in die woestyn te onderhou. Jesus korrigeer hulle met sorg: dit was nie Moses wat daardie brood gegee het nie, maar sy Vader, en die ware brood uit die hemel is nie iets nie, maar iemand. "Want die brood van God is Hy wat uit die hemel neerdaal en aan die wêreld die lewe gee" (Johannes 6:33). Vir iemand wat hier vir die eerste keer lees, is die uitnodiging wonderlik eenvoudig: Jesus sê dat die diepste honger wat jy voel, die een wat 'n loopbaan, 'n verhouding, 'n prestasie of 'n maaltyd nie kan raak nie, geskep is om deur Hom gestil te word. Augustinus het dit onvergeetlik gestel, hoewel nie in die woorde van die Skrif nie: ons harte is onrustig totdat hulle rus in God. Jesus maak presies daardie aanspraak oor Homself. Hy is die rus waarna jou rusteloosheid soek. Vir die gelowige wat hierdie waarheid al jare ken, oorweeg vers 37: "Alles wat die Vader My gee, sal na My toe kom; en hom wat na My toe kom, sal Ek geensins uitwerp nie." Daardie woord "geensins" is absoluut: onder geen omstandighede, om geen rede, sal Hy iemand wegsteur wat na Hom toe kom nie. Jy voel dalk onbevoeg weens jou mislukkings, jou twyfel, jou afstand. Hy sê: kom tog. Die brood is nog op die tafel. Jy is steeds welkom hier.
Dag 5
Vandag se lees
Besinning
In elke eerlike lewe kom daar 'n oomblik wanneer die mening van die menigte nie meer genoeg is nie. Jesus het dit geweet, en daarom het Hy sy dissipels na Cesarea Filippi gebring, 'n plek vol heidense tempels en die geraas van baie gode, en hulle die vraag gevra wat deur elke eeu sny: "Wie sê die mense is Ek, die Seun van die mens?" Die dissipels het antwoorde gehad. Sommige het gesê Johannes die Doper. Ander het gesê Elia. Die menings was eerbiedig, selfs vleiend. Maar dit was verkeerd, en Jesus het dit geweet. Toe vra Hy nader: "Maar julle, wie sê julle is Ek?" Petrus het sonder aarseling geantwoord: "U is die Christus, die Seun van die lewende God." 'n Belydenis wat alles verander het. Let op dat Jesus nie vir Petrus gelukgewens het met sy skerp denke nie. Hy het gesê: "Salig is jy, Simon Barjona, want vlees en bloed het dit nie aan jou geopenbaar nie, maar my Vader wat in die hemele is." Hierdie belydenis was nie Petrus se prestasie nie; dit was 'n geskenk. Die kennis van wie Jesus werklik is, kom nie net uit slim argumente of 'n godsdienstige opvoeding nie. Dit kom wanneer God die oë van die hart oopmaak. Vir die leser wat nuut is, is hier die grond onder jou voete: "die Christus" beteken die Gesalfde, die beloofde Koning en Verlosser na wie die hele Ou Testament gewys het. Petrus het gesê: die Een vir wie ons gewag het, dit is U. Dit is geen geringe bewering nie. Dit is die skarnier waarop die hele geskiedenis draai. Vir die ervare gelowige, dink hieroor na: Petrus se antwoord is geopenbaar, nie beredeneer nie. Hoe dikwels verdedig ons ons geloof asof dit hoofsaaklik 'n verstandelike standpunt is waartoe ons gekom het, en nie 'n barmhartigheid wat ons ontvang het nie? Daar is 'n nederigheid in Petrus se belydenis wat ons soms verloor. Ons het nie ons pad na Jesus uitgedink nie. Hy is aan ons gegee. Die vraag staan vandag nog in die kamer by jou. Die wêreld het sy menings: goeie leermeester, morele voorbeeld, historiese figuur. Maar Jesus vra nie wat die wêreld sê nie. Hy vra wat jy sê. Jou antwoord op daardie vraag is die belangrikste ding aangaande jou.
Dag 6
Vandag se lees
Besinning
Vandag kom ons by die swaarste en heiligste grond in al die Evangelies. Lukas 23 bring ons by 'n heuwel wat Golgota genoem word, en ons moenie daardeur haas nie. Twee misdadigers hang weerskante van Jesus. Die skare kyk toe. Die owerstes spot. Soldate dobbel om sy klere. En te midde van alles hang die Seun van God, Hy wat die see tot bedaring gebring en die dooies opgewek het, in stilte en lyding. Die eerste woorde wat Lukas van die kruis aanteken, is nie 'n uitroep van wanhoop nie. Dit is 'n gebed: "Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie." Staan hier stil. Die manne wat die spykers ingedryf het, het nie om vergifnis gevra nie. Die skare wat gespot het, het nie daarom gevra nie. Maar Jesus het tog daarvoor gebid. Dit is nie swakheid nie. Dit is die ontsagwekkendste openbaring van liefde wat die wêreld ooit gesien het. Hy wat elke reg gehad het om oordeel af te roep, het in plaas daarvan barmhartigheid afgeroep. Toe gebeur iets onverwags. Een van die misdadigers wat langs Hom sterwe, draai om en sê: "Here, dink aan my as U in u koninkryk kom." Hy het geen tyd gehad om gedoop te word nie, geen jare van getroue diens om aan te bied nie, geen godsdienstige verwysings nie. Hy het net 'n asem oor gehad en 'n desperate geloof. En Jesus het hom geantwoord: "Voorwaar Ek sê vir jou, vandag sal jy saam met My in die paradys wees." Genade vereis nie 'n lang lewensbeskrywing nie. Dit vereis net 'n hart wat omgedraai het. Vir die nuwe leser is dit die hart van hierdie gedeelte: Jesus het nie as 'n slagoffer van omstandighede gesterf nie. Hy het met opset gesterf, vir jou. Elke bespotting wat Hy verduur het, elke spyker wat Hy gedra het, was die prys wat vir menslike sonde betaal is, joune en myne. Die kruis is waar geregtigheid en barmhartigheid mekaar gesoen het. Vir hom wat dit al jare weet: kyk weer na daardie misdadiger. Hy het byna niks van teologie geweet nie. Maar hy het geweet hy is skuldig, hy het geweet Jesus is onskuldig, en hy het geglo Jesus het 'n koninkryk. Dit is genoeg. Dit was nog altyd genoeg. Die kruis herinner ons dat redding nooit daaroor gegaan het hoeveel ons weet of hoe lank ons al dien nie. Dit gaan oor waarheen ons kyk wanneer ons sterwe.
Dag 7
Vandag se lees
Besinning
Hulle het voor sonop gekom met speserye om 'n dooie man te salf. Dit is die besonderheid wat Lukas ons gee, en dit is belangrik: hierdie vroue het nie gekom om 'n wonderwerk te sien nie. Hulle het gekom om 'n begrafnis te voltooi. Vir hulle was die hoop agter 'n klip verseël. En toe was die klip weg. Twee engele in blinkende klere het hulle ontmoet met 'n vraag wat nog deur elke geslag weerklink: "Waarom soek julle die lewende by die dooies? Hy is nie hier nie, maar Hy het opgestaan." Hierdie woorde is die draaipunt van die hele menslike geskiedenis. Alles daarvoor was voorbereiding. Alles daarna is antwoord. Die vroue het gehardloop. Petrus het gehardloop. En toe Petrus gebuk en in die leë graf ingekyk het, vertel Lukas ons dat hy "weggegaan het, verwonderd by homself oor wat gebeur het". Verwondering is die regte antwoord. Dit is dit nog steeds. Die apostel Paulus, wat dekades later aan die Korintiërs skryf, stel die getuies op soos 'n hofverslag: Jesus het aan Kefas verskyn, toe aan die twaalf, toe aan meer as vyfhonderd broeders op een slag, toe aan Jakobus, toe aan al die apostels, en laaste van almal ook aan Paulus self. Dit is nie mitologie in godsdienstige taal nie. Paulus sê: vra hulle. Die meeste van hulle leef nog. Gaan vra hulle wat hulle gesien het. Die opstanding was nie 'n gevoel of 'n simbool nie. Dit was 'n gebeurtenis met getuies. Vir die nuwe leser is hier die goeie nuus in sy eenvoudigste vorm: die dood het nie gewen nie. Die graf kon Hom nie hou nie. En omdat Hy opgestaan het, is alles wat Hy van Homself gesê het waar, is alles wat Hy jou beloof het veilig, en is die laaste woord oor jou lewe nie die dood nie, maar die lewe. Vir die gelowige wat hierdie waarheid al jare dra: moenie toelaat dat vertroudheid die verwondering stomp maak nie. Paulus het nooit daaroor weggekom nie. Hy het homself "een wat ontydig gebore is" genoem, nog steeds verbaas dat die opgestane Christus aan hom verskyn het. Die opstanding is nie agtergrondinligting vir jou geloof nie. Dit is die hartklop daarvan. Hy het opgestaan. Hy het waarlik opgestaan. En omdat Hy lewe, sal jy ook lewe.