Sewe dae oor hoe om met God te praat: eerlik, eenvoudig en sonder vrees om dit verkeerd te doen.
Dag 1
Vandag se lees
Besinning
Stel jou voor jy is een van die dissipels en sien hoe Jesus van die skare af wegglip om te bid. Daar is iets in die manier waarop Hy dit doen, sonder haas en sonder vertoon, wat jou laat verlang na wat Hy het. Dus vra jy Hom: "Here, leer ons bid." In Matteus 6 antwoord Hy daardie vraag nog voordat dit gevra word, en wat Hy gee, is nie 'n formule om op te sê nie, maar 'n deur om deur te gaan. Hy begin met 'n waarskuwing: moenie bid om gesien te word nie. Die godsdienstige leiers van sy tyd was lief vir lang, harde gebede op die markplein, gebede wat gerig was op die ore van mense en nie op die hart van God nie. Jesus sê reguit: "Hulle het hul loon reeds" (Matteus 6:5). Met ander woorde, applous is al wat hulle sal kry. Maar jy, sê Hy, jy gaan in jou kamer in, sluit die deur en praat met jou Vader wat in die verborge is. Die gehoor vir gebed is een. Dan gee Hy ons daardie woorde wat al twintig eeue lank weerklink: "Onse Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word" (Matteus 6:9). Let op dat die eerste woord nie "my" is nie, maar "onse". Gebed is nooit louter privaat nie. Selfs alleen in jou kamer sluit jy by 'n gesin aan. En let op dat die eerste beweging van gebed nie is om iets te vra nie. Dit is bloot om te erken wie God is: Vader. Heilig. Naby. Voordat ons ons behoeftes bring, laat ons ons harte rus in die waarheid van wie se teenwoordigheid ons binnegegaan het. As jy dit vir die eerste keer lees, hoor dit duidelik: jy het nie spesiale woorde, 'n sekere houding of 'n lang geskiedenis met God nodig om te bid nie. Jesus leer gewone mense, vissermanne, tollenaars en bekommerde moeders, hoe om met hulle Vader te praat. Vir die ervare gelowige is hier iets om oor na te dink: wanneer het jou gebede laas begin met verwondering oor die Naam van God voordat dit na die lys van behoeftes beweeg het? Die Here se Gebed is nie 'n plafon vir gebed nie. Dit is 'n kompas: dit wys ons na innigheid voor versoek, na God se koninkryk voor ons gemak. Elke keer as jy bid, leer jy dieselfde ding wat die dissipels geleer het: dat die God van die hemel Homself jou Vader noem, en dat Hy luister.
Dag 2
Vandag se lees
Besinning
Daar is 'n deur in hierdie verse, en Jesus sê jy moet daarop klop. Nie skugter nie. Nie net een keer nie. Hy gebruik drie woorde: vra, soek, klop. In die oorspronklike taal is dit almal voortdurende handelinge: bly vra, bly soek, bly klop. Dit is nie 'n teologie van 'n verkoopmasjien waar jy 'n knoppie druk en wag nie. Dit is 'n uitnodiging tot 'n lewende, volhardende, nabye verhouding met 'n God wat gevind wil word. "Bid, en vir julle sal gegee word; soek, en julle sal vind; klop, en vir julle sal oopgemaak word" (Matteus 7:7). Jesus maak nie hierdie belofte vaag nie. Hy sê nie "vra, en miskien" nie. Hy sê dat vir julle gegee sal word. Vir 'n eerste leser klink dit dalk amper te goed, en dit moet 'n eerlike vraag laat ontstaan: hoekom lyk dit dan asof sommige gebede onbeantwoord bly? Jesus beloof nie dat God ons alles sal gee wat ons wil hê volgens ons tydrooster nie. Hy beloof dat God ons alles sal gee wat ons nodig het, en dat geen opregte soeke na Hom ooit leeg uitkom nie. Daarna voer Hy 'n redenasie van die mindere na die meerdere wat byna ontwapenend eenvoudig is. As jou kind brood vra, gee jy hom nie 'n klip nie. As hy 'n vis vra, gee jy hom nie 'n slang nie. Jy is 'n onvolmaakte ouer, en tog weet jy hoe om goeie dinge te gee. "Hoeveel te meer," sê Jesus, "sal julle Vader wat in die hemele is, goeie dinge gee aan die wat Hom bid?" (Matteus 7:11). Lukas se weergawe voeg 'n verbasende besonderheid by: die Vader gee die Heilige Gees aan dié wat Hom bid. Die grootste gawe wat God kan gee, is nie 'n omstandigheid wat reggemaak is of 'n probleem wat opgelos is nie. Dit is Homself. Vir die gelowige wat lank en ernstig gebid het en die stilte gevoel het: sit 'n oomblik hier. Die belofte is nie dat God op ons skedule antwoord nie. Dit is dat Hy as Vader antwoord, en dit beteken soms met ja, soms met nog nie, en soms met iets beters as wat ons gevra het. Die deur waarop jy klop, is nie die deur na 'n pakhuis nie. Dit is die deur na 'n Persoon. Bly klop. Hy is reeds aan die ander kant.
Dag 3
Vandag se lees
Besinning
Die meeste van ons kom na die gebed wanneer die las swaar genoeg word. Ons hou vol, ons pla ons, ons probeer regkom, en dan, wanneer ons nie meer kan nie, bid ons. Paulus beskryf iets heeltemal anders. "Bid sonder ophou," skryf hy in 1 Tessalonisense 5:17. Dit is drie woorde wat gelowiges al tweeduisend jaar lank laat wonder en worstel. Hoe bid 'n mens sonder ophou as jy 'n werk het, 'n gesin, 'n dwalende verstand en 'n volle kalender? Die antwoord is nie dat ons vier-en-twintig uur per dag op ons knieë moet wees nie. Dit is dat gebed die atmosfeer word waarin ons leef, eerder as die opdrag wat ons gaan uitvoer. 'n Kind hou nie op om met 'n liefdevolle ouer te praat net omdat hy in die tuin speel nie. Hy roep uit, hy kyk terug, hy kom met nuus ingehardloop. "Bid sonder ophou" is 'n uitnodiging tot só 'n voortgaande, onbewaakte gesprek met God, waar die grens tussen gebed en die res van die lewe pragtig dun word. Filippense 4:6 maak dit konkreet: "Wees oor niks bekommerd nie, maar laat julle begeertes in alles deur gebed en smeking met danksegging bekend word by God." Die woord "bekommerd" beteken vol sorge, angstig, oorlaai. Paulus maak nie jou sorge klein nie. Hy bied jou 'n ruil aan: gee dit vir God, en ontvang in ruil daarvoor iets wat "alle verstand te bowe gaan" (Filippense 4:7). Daardie vrede is nie die afwesigheid van moeilike omstandighede nie. Dit is 'n wag, die woord beteken 'n militêre wag, wat om jou hart en gedagtes geplaas is in Christus Jesus. Let op die woord "danksegging" reg in die middel van daardie opdrag. Ons moet ons begeertes met danksegging bring, nie eers nadat die antwoord gekom het nie, maar vóór dit. Dit is die houding wat gebed verander van 'n desperate transaksie in 'n vertrouende gesprek. Vir die nuwe gelowige beteken dit: jy hoef nie jou angs eers op te ruim voordat jy bid nie. Jy bring dit, en jy bring dankbaarheid saam. Vir die volwasse gelowige is die vraag: is daar sorge wat jy nog dra en wat jy nooit werklik oorgegee het nie? Vandag is die dag om die ruil te maak.
Dag 4
Vandag se lees
Besinning
Markus skryf met dringendheid: sy Evangelie is vol van die woord "dadelik", wat beteken onmiddellik, nou dadelik. Dit is dus opvallend dat hy in die middel van al daardie vaart stilhou om ons te wys hoe Jesus iets stadigs en doelbewus doen. "En vroeg more, toe dit nog diep nag was, het Hy opgestaan en uitgegaan en na 'n eensame plek weggegaan en daar gebid" (Markus 1:35). Die aand tevore was buitengewoon: genesings, bevrydings, 'n hele stad wat by die deur saamdrom. En Jesus slaap nie lank nie, maar staan voor sonop op en vind 'n stil plek alleen met sy Vader. Dit is nie 'n toevallige besonderheid nie. Markus wys ons die enjin onder die bediening. Die wonders het nie die gebedslewe voortgebring nie: die gebedslewe het die wonders voortgebring. Jesus het nie gebid omdat Hy tyd oor gehad het nie. Hy het tyd gemaak omdat Hy geweet het alles anders hang daarvan af. Wanneer die dissipels Hom uiteindelik vind en in wese sê: "Almal soek U, laat ons gaan," is Hy nie paniekerig nie. Hy is rustig. Hy weet waarheen Hy volgende gaan, want Hy was reeds by die Vader. Die psalmdigter het hierdie ritme lank tevore verstaan. "HERE, in die môre hoor U my stem; in die môre rig ek my gebed tot U en wag ek" (Psalm 5:3). Daardie woord "wag" dra die beeld van 'n wagter wat die horison dophou: hy bid en wag dan met verwagting dat God sal beweeg. Gebed is nie net praat nie. Dit is ook die houding van 'n siel wat na God gekeer is en uitkyk na sy antwoord. Vir iemand wat net begin bid, bied hierdie gedeelte 'n sagte toestemming: jy het nie 'n katedraal of 'n volmaakte uur nodig nie. Jesus het 'n eensame plek gevind, waarskynlik 'n heuwelhelling, koud en donker. Wat saak maak, is dat jy gaan. Vir die gelowige wat al jare saam met God loop, vra jouself eerlik af: lei jou gebedslewe jou dag, of sleep dit agterna? Die stil plek is nie 'n luukse vir mense met eenvoudige lewens nie. Dit is die bron van die standvastigheid wat 'n ingewikkelde lewe moontlik maak. Vind vandag jou eensame plek, al is dit net vyf minute en 'n geparkeerde motor.
Dag 5
Vandag se lees
Besinning
Daar is 'n psalm wat begin met 'n beskuldiging wat reguit na die hemel gerig is. Dawid open nie met lof nie en warm nie op met beleefdhede nie. Hy open met: "Hoe lank, HERE, sal U my heeltemal vergeet?" (Psalm 13:1). As dit jou ontstel, is dit goed. Dit beteken jy lees eerlik. Dawid was 'n man na God se hart, en tog skud hy hier sy vuis na die hemel. Hy het vergete gevoel. Dit het gevoel asof God sy aangesig vir hom verberg. Dit het gevoel asof droefheid permanent in sy bors kom woon het terwyl sy vyande die oorhand kry. Vir die nuwe leser help dit om te weet dat die Psalms Israel se gebedeboek was: liedere wat in die tempel gesing is, hulpkrete wat in die woestyn opgegaan het, woorde wat deur duisend desperate monde gladgedra is voordat dit joune geword het. Dit was nooit bedoel as gepoleerde optredes nie. Dit was bedoel om waar te wees. En die waarheid wat Dawid hier vertel, is een wat baie van ons ken maar min van ons durf hardop sê: soms voel dit asof God afwesig is, en dit maak seer. Maar hier is wat die ervare gelowige dalk opnuut moet deurdink: Dawid bly nie in die klagte nie. Hy verlaat nie die gesprek nie. Hy draai om, nie omdat sy omstandighede verander het nie, maar omdat hy kies om te onthou wie God is, selfs wanneer hy dit nie kan voel nie: "Maar ek vertrou op u goedertierenheid, my hart sal juig oor u heil" (Psalm 13:5). Daardie woordjie "maar" doen buitengewone werk. Dit is die skarnier van eerlike gebed. Die klaaglied en die vertroue is nie teenoorgesteldes nie; dit is dieselfde gebed, deur dieselfde mond, tot dieselfde God. God is nie breekbaar nie. Hy kan jou woede, jou verwarring en jou "hoe lank" dra. Eerlike gebed is nie oneerbiedigheid nie, dit is nabyheid. Die mens wat in God se teenwoordigheid voorgee alles is reg, is die een wat afstand hou. Die een wat uit die dieptes uitroep, is die een wat naderkom. Bring vandag vir Hom wat werklik in jou hart is. Hy weet dit reeds. Hy wag net dat jy dit sê.
Dag 6
Vandag se lees
Besinning
Voordat jy vandag 'n enkele woord vir God sê, wil die honderdste psalm hê jy moet iets doen: 'n vreugdevolle geluid maak. Nie 'n stil, aarselende klop aan 'n deur waarvan jy nie seker is dat dit oop is nie, maar 'n vreugdegeluid, gemaak deur iemand wat weet hy is welkom. "Gaan in by sy poorte met danksegging, in sy voorhowe met lofsang" (Psalm 100:4). Die beeld is dié van 'n tempel, maar die uitnodiging geld vir elke gewone oggend van jou lewe. Vir 'n nuwe leser is dit die moeite werd om stil te staan by wat danksegging in gebed werklik doen. Dit is nie 'n ritueel om op te warm nie, soos rek voor 'n hardloop. Dit is 'n herorientering van die siel. Wanneer ons met dankbaarheid begin, bely ons iets waars oor die werklikheid: dat ons onsself nie gemaak het nie, dat ons nie alleen is nie, dat die God tot wie ons nader, goed is. Psalm 100 grond dit in die mees fundamentele waarheid: "Erken dat die HERE God is! Hy het ons gemaak, en syne is ons" (Psalm 100:3). Danksegging begin by onthou wie God is en wie nie. Die apostel Paulus skryf uit 'n tronkSel aan die gemeente te Kolosse en weerklink dit opvallend kernagtig: "Volhard in die gebed en waak daarin met danksegging" (Kolossense 4:2). Daardie woord "waak" beteken om alert te bly, wakker te wees in gebed, nie vaak of verstrooid nie. En die teenmiddel vir slaperige gebed, stel Paulus voor, is danksegging. Dankbaarheid hou die oë oop. Dit herinner ons dat gebed nie 'n monoloog teen die plafon is nie, maar 'n gesprek met die lewende God wat reeds oneindig baie gedoen het. Vir die gelowige wat al jare bid, is daar hier 'n sagte uitdaging: het jou gebede swaar geword van versoeke en maer van lof? Daar is niks verkeerd daarmee om behoeftes te bring nie, ons gaan more daaroor praat, maar 'n gebedslewe wat net op vra gebou is, kan stilweg wegdryf na om God as 'n outomaat te behandel eerder as 'n Vader. Probeer vandag met oop hande ingaan, nie om te ontvang nie, maar om dank te sê. Kyk wat dit doen aan alles wat daarna volg.
Dag 7
Vandag se lees
Besinning
Ons sluit hierdie week se reis af by die eerlikste plek waarheen gebed ons kan bring: die oomblik wanneer ons woorde opraak. Jy het al gaan sit om te bid en niks gevind nie behalwe 'n hol pyn wat jy nie kan noem nie. Jy wou al na God uitreik en gevoel het of jy in mis ingryp. As jy al daar was, het Romeine 8 iets buitengewoons vir jou om te sê: dít is nie die afwesigheid van gebed nie. Dit mag juis die diepste gebed van almal wees. "Net so kom die Gees ons ook in ons swakheid te hulp; want ons weet nie wat ons moet bid soos ons behoort nie, maar die Gees self pleit vir ons met onuitspreeklike versugtinge" (Romeine 8:26). Lees dit stadig. Die Gees van God, dieselfde Gees wat met die skepping oor die waters gesweef het, kom woon in die gelowige en bid deur hom of haar wanneer hulle self nie kan bid nie. Die sug wat jy nie in woorde kan uitdruk nie, is nie niks nie. Dit word vertolk deur Iemand wat jou hart en die Vader se wil volkome ken. Vir die nuwe gelowige is dit diep bevrydend: jy kan nie verkeerd bid as jy opreg jou na God toe keer nie. Jy het nie die regte woordeskat nodig nie. Jy hoef nie welsprekend of selfs samehangend te voel nie. Judas herinner ons om te "bid in die Heilige Gees" (Judas 20), dit wil sê om jou oor te gee aan die Gees se werking in ons, eerder as om heeltemal in eie krag te sukkel. Gebed is nie 'n opvoering wat jy lewer nie; dit is 'n gesprek wat die Gees moontlik maak. En vir hulle wat al lank met God loop, miskien veral vir hulle, is daar ook hier genade. Geestelike uitputting is werklik. Tye van smart, verwarring of dorheid kom oor die getrouste onder ons. Die belofte van Romeine 8:26 verval nie met rypheid nie. Die Gees pleit vir die ervare heilige net so teer as vir die nuutste bekeerling. Op die dae wanneer jou gebede nie meer as 'n sug voel nie, laat daardie sug jou gebed wees. God hoor wat woorde nie kan dra nie. Jy het nie hierdie week die einde van gebed bereik nie. Jy het net begin.