Siku saba kuhusu kupokea msamaha wa Mungu na kujifunza, kwa msaada wake, kuwasamehe wengine.
Siku ya 1
Usomaji wa leo
Tafakari
Fikiria anga la usiku katika jioni safi: mashariki ikinyooka nyuma yako, magharibi ikinyooka mbele yako, na kati yake umbali mkubwa mno hata hakuna mguu wa mwanadamu ungeweza kuutembea. Hiyo ndiyo picha anayoichagua mtunga zaburi anapojaribu kueleza kile Mungu anachofanya na dhambi zetu. Hakuziweka kando tu, wala hakuzihifadhi kwenye kumbukumbu. Anaziondoa. Kabisa. Milele. "Kama mashariki ilivyo mbali na magharibi, ndivyo alivyotuondolea makosa yetu" (Zaburi 103:12). Zaburi hii inaanza kwa kutukumbusha Mungu huyu ni nani: si hakimu aliye mbali anayehesabu kushindwa kwetu, bali ni Baba aliye "mwingi wa huruma na neema, si mwepesi wa hasira, ni mwingi wa fadhili" (Zaburi 103:8). Kwa msomaji wa mara ya kwanza, ni vema kusimama hapa kidogo: Mungu wa Biblia hasubiri kukukamata ukikosea. Tayari anajua kila kosa ulilolifanya, na hatua yake ya kwanza kuelekea kwako ni huruma, si hukumu. Kwa wale ambao wametembea na Bwana kwa miaka mingi, tafakari jambo ambalo huenda hukuliona. Mtunga zaburi anasema Mungu "anajua umbo letu, anakumbuka ya kuwa sisi tu mavumbi" (Zaburi 103:14). Neno "anakumbuka" hapa lina upole, si dharau. Mungu hasahau udhaifu wetu kisha akachoka subira tunapojikwaa. Anaushika unyonge wetu moyoni mwake kwa uangalifu ule ule ambao baba humshika mtoto mdogo: akijua yale ambayo bado hawezi kubeba, na kuwa mpole kwa sababu hiyo. Hili hubadilisha jinsi tunavyopokea msamaha. Wengi wetu hukubali msamaha wa Mungu akilini, lakini hubeba uzito wa aibu vifuani mwetu kwa miaka mingi baadaye. Zaburi hii haikubali hilo. Ikiwa ameondoa dhambi yako mbali kama mashariki ilivyo mbali na magharibi, huwezi kwenda kuirudisha. Imeondoka. Kinachobaki ni wewe: unayejulikana, unayeshikwa, na unayependwa na Baba ambaye huruma yake ni ya juu kuliko mbingu. Leo, acha kweli hii itue mahali mahususi. Fikiria kosa moja ulilokuwa ukilivuta nyuma yako. Mungu tayari ameliondoa. Huna haja ya kubeba yale ambayo yeye mwenyewe ameshayazika.
Siku ya 2
Usomaji wa leo
Tafakari
Petro alidhani anakuwa mkarimu. Katika utamaduni wa siku zake, marabi kwa kawaida walifundisha kwamba kumsamehe mtu mara tatu kunatosha kabisa. Kwa hiyo Petro aliposogea mbele na kutaja saba, yaani mara mbili ya idadi iliyotarajiwa, na moja zaidi, huenda alitarajia kibali cha kichwa. Badala yake, Yesu alimjibu kwa namba iliyosimamisha kila hesabu: "Sikuambii, hata mara saba; bali hata saba mara sabini" (Mathayo 18:22). Yesu hakuwa akiweka kikomo kipya cha mia nne na tisini. Alikuwa akiuvunja kikomo chenyewe kabisa. Wakati unapoanza kuhesabu mara ngapi umemsamehe mtu, tayari umekosea kuelewa msamaha ni nini. Msamaha, kama Yesu anavyoufundisha, si muamala wenye kikomo. Ni msimamo wa moyo, unaotiririka kutokana na kupokea kitu kikubwa mno hata deni lolote analotudai mtu mwingine haliwezi kulinganishwa nacho. Mfano unaofuata unalifanya hili liwe wazi. Mtumishi mmoja anadaiwa na mfalme talanta elfu kumi, namba ya kipuuzi ambayo ingewachekesha umati. Talanta moja ilikuwa takriban mshahara wa miaka ishirini. Talanta elfu kumi ilikuwa mlima wa deni usiowezekana kulipwa. Mfalme anamsamehe yote, bure na kikamilifu. Kisha mtumishi huyo huyo anampata mwenzake anayemdai dinari mia, takriban mshahara wa miezi mitatu, naye anamtupa gerezani. Tofauti hii si ya kificho. Imekusudiwa kutushtua hadi tujichunguze. Hili ndilo swali ambalo mfano huu unamwuliza kimya kimya kila mwamini: Je, unajua, kweli unajua, umesamehewa kiasi gani? Si kama ukweli wa kitheolojia, bali kama kitu unachokihisi hadi kwenye mifupa yako? Kwa sababu deni hilo linapokuwa halisi kwetu, tunapoelewa mlima wa talanta elfu kumi ambao Mungu aliuondoa kwa ajili yetu, manung'uniko ya dinari mia tunayoshikilia dhidi ya wengine huanza kuonekana tofauti kabisa. Kuwasamehe wengine ni vigumu. Hakuna anayepaswa kujifanya vinginevyo. Lakini njia ya kuingia katika msamaha huanza daima kwa namna ile ile: kurudi msalabani na kukumbuka kile kilichofutwa pale kwa ajili yako.
Siku ya 3
Usomaji wa leo
Tafakari
Paulo hapunguzi makali ya jambo hili. Anaanza na orodha: uchungu, ghadhabu, hasira, makelele, matukano, ubaya. Anawaambia Waefeso yote hayo yaondolewe kwao (Waefeso 4:31). Kwa msomaji mpya, "yaondolewe" ni usemi mzito. Una maana ya kuvua kitu, kama unavyovua koti. Mambo haya si tabia mbaya tu za kudhibitiwa. Ni mavazi yasiyomfaa mtu aliyevikwa Kristo. Kisha inakuja njia mbadala, nayo si "jitahidi zaidi kuwa mwema." Paulo anaandika: "Tena iweni wafadhili ninyi kwa ninyi, wenye huruma, mkisameheana kama na Mungu katika Kristo alivyowasamehe ninyi" (Waefeso 4:32). Kipimo hiki ni cha kustaajabisha. Si "samehe kama ungetaka kusamehewa." Si "samehe wanapostahili." Samehe kama Mungu katika Kristo alivyokusamehe. Kipimo cha kusamehe kwetu kinapaswa kuwa kipimo chake yeye. Wakolosai inaongeza neno ambalo wasomaji wazoefu huliacha haraka mno: "Mkichukuliana" (Wakolosai 3:13). Kuchukuliana ni ndugu mpole wa kusamehe. Kusamehe hushughulikia kosa lililokwisha tendeka. Kuchukuliana ni uvumilivu wa kila siku unaobeba msuguano wa kuishi pamoja na watu wasio wakamilifu: kero ndogo ndogo, udhaifu unaojirudia, jinsi watu walivyo tu. Yote mawili yanahitajika. Yote mawili yanawezekana kwa sababu tu sisi ni "wateule wa Mungu, watakatifu, wapendwa" (Wakolosai 3:12), watu waliopokea utambulisho kabla ya kuagizwa kutimiza wajibu. Tazama mpangilio katika vifungu vyote viwili: wewe ni nani kunatangulia unachofanya. Umechaguliwa, ni mtakatifu, ni mpendwa, kwa hiyo jivike moyo wa huruma, utu wema, unyenyekevu, upole, uvumilivu. Mungu hatuagizi kamwe kutengeneza msamaha kutoka patupu. Anatuagiza kuchota kutoka kile tulichokwisha kupewa. Kama unapata ugumu wa kumsamehe mtu leo, mwaliko si kukusanya nguvu zaidi za utashi. Ni kuingia ndani zaidi katika kupendwa kwako, kukaa katika ukweli kwamba Mungu katika Kristo amekusamehe, na kuacha huo ufurike.
Siku ya 4
Usomaji wa leo
Tafakari
Yesu alisimulia hadithi hii kwa watu waliokuwa wakinung'unika kwamba anakaribisha wenye dhambi na kula nao. Kwa hiyo, kabla hatujaingia katika mfano huu, tunapaswa kuhisi uzito wa wasikilizaji wake. Mafarisayo na waandishi hawakuwa watu baridi wasiojali; walikuwa watu wa dini kwa dhati, walioamini kwamba utakatifu unahitaji kujitenga na walio najisi. Na Yesu alijibu manung'uniko yao si kwa hoja, bali kwa hadithi kuhusu baba. Ombi la mwana mdogo, "Baba, nipe sehemu ya mali iliyo haki yangu" (Luka 15:12), katika utamaduni ule lilikuwa karibu sawa na kutamani baba yake afe. Alitaka urithi bila uhusiano. Alitaka alichokuwa nacho baba, si baba mwenyewe. Na baba akampa. Hilo peke yake ni picha ya neema: uhuru ambao Mungu hutupa hata wa kumwacha. Mwana huyo anaishia kulisha nguruwe katika nchi ya mbali, jambo ambalo kwa msikilizaji Myahudi lilikuwa udhalilishaji wa chini kabisa uwezao kufikirika. Kisha maandiko yanasema, "alipozingatia moyoni mwake" (Luka 15:17). Maneno haya yanastahili kutafakariwa. Kurudiwa na fahamu si sawa na kuwa mstahili. Mpango wa mwana alipoinuka bado ulikuwa wa kibiashara: angeomba kuwa mtumishi wa kuajiriwa, apate riziki yake kwa kazi. Bado hakutarajia kurejeshwa. Alikuwa akijizoeza hotuba. Lakini baba alikuwa akitazama. "Hata alipokuwa angali mbali, baba yake alimwona" (Luka 15:20). Baba alikuwa akitazama njia. Na alipomwona mwanawe, hakusubiri hotuba. Alikimbia. Katika Mashariki ya Karibu ya kale, mtu mwenye heshima hakukimbia; ilihesabiwa kuwa ni utovu wa heshima. Baba alikimbia hata hivyo, akamwangukia mwanawe shingoni na kumbusu. Mvulana anaanza hotuba yake aliyoizoeza, naye baba anaikatiza kwa sherehe. Huyu ndiye Mungu ambaye Yesu anamfunua kwa watu wa dini wanaonung'unika, na kwetu sisi pia. Hasimami mlangoni kwa mikono iliyokunjwa, akisubiri kusikia kama msamaha wako unatosha. Anakimbia. Amekuwa akikutazamia. Na kabla maneno yako hayajaisha, tayari anaagiza vazi, pete, na karamu.
Siku ya 5
Usomaji wa leo
Tafakari
Fikiria tukio hili: kilima nje ya kuta za Yerusalemu, misalaba mitatu dhidi ya anga, na umati ambao umeshinda asubuhi nzima ukimdhihaki mtu aliye katikati. Askari wamemaliza kupigilia misumari mikononi na miguuni mwake. Viongozi wa dini wanamcheka kwa dharau. Umati unamzomea. Na katika wakati huo hasa, si baada ya maumivu kupungua, wala umati ulipotulia, Yesu anafumbua kinywa chake na kusema, "Ee Baba, uwasamehe, kwa maana hawajui watendalo" (Luka 23:34). Kama hujawahi kusoma maneno haya, yaache yakushukie polepole. Kama umeyasoma mara mia, jaribu kuyasikia kana kwamba ni mara ya kwanza. Kinachostaajabisha zaidi ni wakati alioutumia. Hasubiri hadi astarehe. Hasubiri hadi watu watubu na kuomba msamaha. Anawaombea msamaha wakati misumari bado ni mipya, wakati matusi bado yanarushwa. Huu si msamaha kama hisia, bali ni msamaha kama uamuzi, tendo la utashi lililotia nanga katika upendo. Yesu alielewa jambo ambalo mara nyingi sisi hulikosa: wale waliokuwa wanamwumiza walikuwa wanatenda katika upofu wa kiroho. "Hawajui watendalo." Maneno hayo si kisingizio cha dhambi; ni dirisha la kuiona rehema ya Mungu, anayekutana na watu pale ufahamu wao unapoishia. Kisha tunafungua Matendo 7 na kumwona Stefano, shahidi wa kwanza wa Kikristo, akipigwa mawe hadi kufa na umati uliojaa hasira. Mawe yanapomwangukia, Luka anaandika kwamba alilia kwa sauti kuu, "Ee Bwana, usiwahesabie dhambi hii" (Matendo 7:60). Stefano alikuwa amebadilishwa sana na Roho wa Kristo hata sala ya msalabani ikawa sala ya pumzi yake ya mwisho. Mfano huo haukuwa wa bahati mbaya. Stefano alikuwa ameona alichofanya Yesu, nacho kilikuwa kimeota mizizi ndani yake kwa kina hata kikazaa matunda katika saa yake ngumu kuliko zote. Hili ndilo swali tulivu na lenye kuchunguza kwa leo: ni jina gani gumu zaidi katika orodha yako? Ni nani ambaye kosa lake bado linabana kitu fulani kifuani mwako? Yesu hakuomba sala ile akiwa mahali pa mbali na pa raha. Aliiomba akiwa msalabani. Hilo linamaanisha kwamba msamaha, msamaha wa kweli, wenye gharama, na wenye nguvu za Roho, unawezekana hata katikati ya jeraha, si baada tu ya kupona. Si lazima uusikie kwanza moyoni. Unaweza kuuchagua kwanza, na kumwomba Mungu alete hisia hiyo baadaye.
Siku ya 6
Usomaji wa leo
Tafakari
Kuna aina ya uzito unaotua katika mifupa pale jambo lisiloungamwa linapokaa muda mrefu mno rohoni. Mtunga zaburi aliufahamu vizuri. Katika Zaburi 32 anaandika kuhusu wakati kabla ya kuungama, alipokaa kimya kuhusu dhambi yake: "Niliponyamaza kimya, mifupa yangu ilichakaa, kwa kuugua kwangu mchana kutwa" (Zaburi 32:3). Hiyo ni picha hai, ya kimwili, ya jinsi hatia inavyomfanyia mtu kutoka ndani. Haisemi kuhusu hatia kama dhana ya kisheria, bali anaielezea kama uzoefu, kitu kilichomkausha kama ukame unavyoikausha nchi. Kisha akaungama. Na kila kitu kikabadilika. Mtume Yohana, akiandika karne nyingi baadaye, anaweka kweli hiyo hiyo katika nuru iliyo wazi kabisa: "Tukiri dhambi zetu, yeye ni mwaminifu na wa haki, hata atusamehe dhambi zetu na kutusafisha na udhalimu wote" (1 Yohana 1:9). Zingatia maneno mawili ambayo Yohana anayaunganisha: mwaminifu na wa haki. Mungu hatusamehi kwa sababu ni mlegevu au kwa sababu anageuzia mbali macho yake. Anatusamehe kwa sababu ni mwaminifu kwa ahadi za agano lake, na kwa sababu haki imekwisha kutimizwa msalabani. Msamaha si Mungu kuzipinda sheria; ni Mungu kuziheshimu, kupitia Kristo. Kwa msomaji wa mara ya kwanza, hivi ndivyo ilivyo kwa urahisi: kuungama si kutekeleza ibada ili kupata kibali cha Mungu. Ni kukubaliana tu na Mungu kuhusu ukweli, kwamba tumetenda dhambi, kwamba ni jambo zito, na kwamba tunahitaji rehema yake. Neno la Kigiriki cha asili linabeba wazo la kusema yale yale anayosema Mungu. Tunapoungama, tunaacha kubishana na Mungu kuhusu hali yetu na kusimama upande ule ule anaousimamia yeye. Huo ni msimamo wa unyenyekevu, nao hufungua mlango. Kwa mwamini aliyekomaa, tafakari hili: Daudi katika Zaburi 32 anasema kwamba alipoikiri dhambi yake, Mungu alisamehe "upotovu wa dhambi yangu" (Zaburi 32:5), maneno yanayosisitiza kana kwamba Mungu alisamehe si tendo tu bali pia shina potovu lililo chini yake. Hicho ndicho kina cha maana ya kutakaswa. Hujasamehewa kwenye karatasi tu; umeoshwa. Chochote ulichokibeba kimyakimya, chochote ulichotumaini kwamba hakuna atakayekiona, hata Mungu, leo ni siku njema ya kukileta nuruni. Yeye ni mwaminifu. Yeye ni wa haki. Naye atakutakasa.
Siku ya 7
Usomaji wa leo
Tafakari
Tumesafiri njia ndefu wiki hii: kutoka upana wa kustaajabisha wa msamaha wa Mungu hadi kazi ya gharama, inayowezeshwa na Roho, ya kuwapa wengine msamaha huo. Leo tunafika kwenye swali ambalo safari yote ilikuwa ikielekea: kuishi huru kunaonekanaje hasa? Si kuujua tu mafundisho ya msamaha, si kuwa na wakati mmoja wa kuguswa na kuachiliwa, bali kutembea katika siku za kawaida kama mtu asiyeshikiliwa tena mateka na majeraha ya zamani au makosa ya zamani. Nabii Mika anatupa mojawapo ya picha nzuri kuliko zote za msamaha wa Mungu katika Maandiko yote. Anaandika juu ya Mungu ambaye "apenda rehema" na ambaye "utazitupa dhambi zao zote katika vilindi vya bahari" (Mika 7:18-19). Picha hiyo ya bahari kuu ni ya makusudi. Katika ulimwengu wa kale, vilindi vya bahari vilikuwa mahali pasipofikika na pasipojulikana kuliko pote ambapo mtu angeweza kuwaza. Mungu hayahifadhi makosa yako kabatini mahali fulani. Hayawekei akiba. Anayatupa mahali ambapo hayawezi kurudi. Kuna sababu wahubiri wa zamani walisema: Anayatupa baharini kisha anabandika ubao unaosema "Hakuna Uvuvi." Paulo, akiwaandikia Warumi, analeta uhuru huu katika undani wa mahusiano ya kila siku. "Usishindwe na uovu, bali uushinde uovu kwa wema" (Warumi 12:21). Hili ndilo umbo la vitendo la kuishi huru. Haimaanishi kujifanya kwamba mambo mabaya ni mema, au kwamba maumivu hayakutokea. Inamaanisha kukataa kuuacha uovu uwe na neno la mwisho katika hadithi yako. Kila tendo la wema wa kweli kwa mtu aliyekukosea ni tangazo kwamba wewe si mfungwa wake. Wewe ni huru, na unachagua kuishi hivyo. Wiki hii inapofikia mwisho, tafakari uhuru unavyohisiwa kwa kweli katika mwili wako, ratiba yako, na mahusiano yako. Msamaha uliopokea kutoka kwa Mungu si muamala uliokamilisha Siku ya Kwanza kisha ukaendelea na mambo mengine. Ni hewa unayovuta kila asubuhi. Na msamaha unaowapa wengine si wakati mmoja wa kuigiza; ni mazoezi ya kila siku, wakati mwingine uamuzi wa kila siku, wa kukataa kuruhusu yaliyopita yatawale yaliyopo. Uliumbwa kuishi huru. Kwa neema yake, unaweza.