هفت روز درباره دریافت بخشش خدا و آموختن اینکه با یاری او، آن را به دیگران نیز ببخشیم.
روز 1
مطالعه امروز
تأمل
شب آسمانی صاف را تصور کنید: مشرق پشت سرتان گسترده است، مغرب پیش رویتان، و میان آن دو فاصلهای چنان عظیم که هیچ قدم انسانی هرگز نتواند آن را بپیماید. این همان تصویری است که مزمورنویس برمیگزیند تا بگوید خدا با گناه ما چه میکند. او آن را فقط کنار نمیگذارد و بایگانی نمیکند. آن را دور میکند. کاملاً. برای همیشه. «به اندازهٔ دوری مشرق از مغرب، تقصیرهای ما را از ما دور کرد» (مزمور ۱۰۳:۱۲). مزمور با یادآوری این آغاز میشود که این خدا کیست: نه داوری دور که لغزشهای ما را میشمارد، بلکه پدری که «رحیم و رئوف است و دیرخشم و بسیار رحمت» (مزمور ۱۰۳:۸). برای کسی که نخستین بار این کلام را میخواند، شایسته است اینجا درنگ کند: خدای کتابمقدس در کمین نیست تا شما را در خطا بگیرد. او هر خطایی را که کردهاید از پیش میداند، و نخستین حرکتش به سوی شما رحمت است، نه محکومیت. و شما که سالهاست با خداوند قدم میزنید، به نکتهای بیندیشید که شاید پیش از این ندیده باشید. مزمورنویس میگوید خدا «سرشت ما را میداند و به یاد دارد که ما خاک هستیم» (مزمور ۱۰۳:۱۴). واژهٔ «به یاد دارد» در اینجا لطف و مهربانی را در خود دارد، نه تحقیر را. خدا ضعف ما را فراموش نمیکند تا وقتی میلغزیم بیتاب شود. او ناتوانی ما را با همان مراقبتی در ذهن خود نگه میدارد که پدری کودک خردسالش را نگه میدارد: آگاه از باری که هنوز نمیتواند بردارد، و به همین سبب ملایم. این حقیقت شیوهٔ پذیرفتن بخشش را تغییر میدهد. بسیاری از ما عفو خدا را در ذهن میپذیریم، اما سالها بار شرم را بر سینه حمل میکنیم. مزمور این را روا نمیدارد. اگر او گناه شما را به اندازهٔ دوری مشرق از مغرب دور کرده است، شما نمیتوانید بروید و آن را بازگردانید. رفته است. آنچه میماند شما هستید: شناختهشده، در آغوشگرفتهشده و محبوب پدری که رحمتش از آسمانها بلندتر است. امروز بگذارید این حقیقت در جایی مشخص فرود آید. به یک شکست بیندیشید که آن را پشت سر خود میکشید. خدا آن را از پیش دور کرده است. لازم نیست باری را که او دفن کرده است بر دوش بکشید.
روز 2
مطالعه امروز
تأمل
پطرس گمان میکرد سخاوتمند است. در فرهنگ زمان او، معلمان یهود معمولاً میآموختند که بخشیدن کسی تا سه بار بیش از کافی است. پس وقتی پطرس پیش آمد و هفت بار را پیشنهاد کرد، یعنی بیش از دو برابر عدد معمول و یکی هم برای احتیاط، احتمالاً انتظار داشت که سر تأیید تکان داده شود. اما عیسی با عددی پاسخ داد که هر حساب و کتابی را متوقف کرد: «به تو نمیگویم تا هفت مرتبه بلکه تا هفتاد مرتبه هفت» (متی ۱۸:۲۲). عیسی سقف تازهای به اندازهٔ چهارصد و نود تعیین نمیکرد. او اصلاً سقف را برمیداشت. همین که شروع کنی به شمردن اینکه چند بار کسی را بخشیدهای، یعنی معنای بخشایش را از پیش درنیافتهای. بخشایش، چنانکه عیسی میآموزد، معاملهای با سقف معین نیست. حالتی از دل است که از دریافت چیزی چنان عظیم سرچشمه میگیرد که هیچ قرضی که دیگری به ما دارد با آن قابل مقایسه نیست. مَثَلی که در پی میآید این را روشن میسازد. خادمی ده هزار قنطار به پادشاه بدهکار است، عددی چنان گزاف که مردم را به خنده میانداخت. یک قنطار تقریباً مزد بیست سال کار بود. ده هزار قنطار کوهی از بدهی بود، غیرممکن و پرداختنشدنی. پادشاه همه را رایگان و کامل میبخشد. سپس همان خادم همکاری را مییابد که صد دینار، یعنی تقریباً مزد سه ماه، به او بدهکار است و او را به زندان میافکند. تضاد پنهان نیست. قصد این است که ما را تکان دهد تا خود را بیازماییم. مَثَل آرام این پرسش را پیش هر ایماندار میگذارد: آیا میدانی، واقعاً میدانی، که چهقدر بخشیده شدهای؟ نه همچون یک واقعیت الهیاتی، بلکه همچون چیزی که در استخوانهایت حس میکنی؟ زیرا وقتی آن بدهی برای ما واقعی شود، وقتی کوه دههزارقنطاری را که خدا بهجای ما برداشت دریابیم، دلخوریهای صددیناریای که از دیگران در دل داریم چهرهای دیگر مییابند. بخشیدن دیگران دشوار است. هیچکس نباید خلاف این را وانمود کند. اما راه رسیدن به آن همیشه یکجا آغاز میشود: بازگشت به صلیب و به یاد آوردن آنچه در آنجا برای تو لغو شد.
روز 3
مطالعه امروز
تأمل
پولس به آرامی وارد این موضوع نمیشود. او با فهرستی آغاز میکند: تلخی، خشم، غضب، فریاد، بدگویی و خباثت، و به افسسیان میگوید همهٔ اینها از ایشان دور شود (افسسیان ۴:۳۱). برای خوانندهای که تازه با کتابمقدس آشنا شده، عبارت «دور کردن» عبارتی قوی است. یعنی چیزی را از تن درآوردن، همانگونه که لباسی را از تن بیرون میکشی. اینها فقط عادتهای بدی نیستند که باید مهارشان کرد، بلکه جامههایی هستند که بر تن کسی که مسیح را پوشیده است نمیشینند. سپس جایگزین میآید، و آن فقط «بیشتر تلاش کن مهربان باشی» نیست. پولس مینویسد: «با یکدیگر مهربان و شفیق باشید و همدیگر را بیامرزید چنانکه خدا نیز در مسیح شما را آمرزید» (افسسیان ۴:۳۲). این معیار نفس را بند میآورد. نه «ببخش چنانکه دوست داری بخشیده شوی». نه «ببخش وقتی سزاوار باشند». ببخش چنانکه خدا در مسیح تو را آمرزیده است. سنجهٔ بخشیدن ما باید سنجهٔ بخشش او باشد. کولسیان کلمهای میافزاید که خوانندگان باتجربه گاهی از کنار آن زود میگذرند: «متحمل یکدیگر شده» (کولسیان ۳:۱۳). تحمل و بردباری خویشاوند آرام بخشش است. بخشش با خطایی سروکار دارد که رخ داده است. بردباری صبر روزانهای است که اصطکاک زندگی در کنار آدمهای ناکامل را جذب میکند: ناراحتیهای کوچک، ضعفهای تکراری، و شیوههایی که مردم آنگونهاند که هستند. هر دو لازماند. و هر دو ممکناند، فقط به این دلیل که ما «برگزیدگان خدا و مقدسان و محبوبان» هستیم (کولسیان ۳:۱۲)، کسانی که پیش از آنکه از ایشان انجام وظیفهای خواسته شود، هویتی دریافت کردهاند. ترتیب را در هر دو قسمت ببین: آنچه هستی بر آنچه میکنی مقدم است. تو برگزیده و مقدس و محبوبی، پس رأفت و مهربانی و تواضع و فروتنی و حلم را در بر کن. خدا هرگز از ما نمیخواهد که بخشش را از هیچ بسازیم. او از ما میخواهد از آنچه پیشتر به ما داده شده است برگیریم. اگر امروز در بخشیدن کسی دشواری داری، دعوت این نیست که ارادهای بیشتر فرا بخوانی. دعوت این است که در محبوب بودن خودت عمیقتر فرو بروی، در این واقعیت بنشینی که خدا در مسیح تو را آمرزیده است، و بگذاری آن سرریز شود.
روز 4
مطالعه امروز
تأمل
عیسی این داستان را برای کسانی گفت که زمزمهکنان میگفتند او گناهکاران را میپذیرد و با ایشان غذا میخورد. پس پیش از ورود به این مَثَل، باید سنگینی شنوندگان را حس کنیم. فریسیان و کاتبان مردانی سرد و بیتفاوت نبودند؛ آنان بسیار دیندار بودند و باور داشتند قدوسیت مستلزم دوری از ناپاکان است. و عیسی به شکایت ایشان نه با استدلال، بلکه با داستان پدری پاسخ داد. درخواست پسر کوچکتر، «ای پدر، آن حصه از اموال را که به من میرسد به من بده» (لوقا ۱۵:۱۲)، در آن فرهنگ تقریباً به معنی آرزوی مرگ پدر بود. او ارث را میخواست بیآنکه رابطه را بخواهد. دارایی پدر را میخواست، نه خود پدر را. و پدر آن را به او داد. همین بهتنهایی تصویری از فیض است: آزادیای که خدا حتی برای دور شدن از خودش به ما میدهد. پسر سرانجام در سرزمینی دور خوک میچراند، که برای شنوندهٔ یهودی پستترین خواری قابل تصور بود. آنگاه متن میگوید: «به خود آمد» (لوقا ۱۵:۱۷). در این عبارت باید درنگ کرد. به خود آمدن همان لایق شدن نیست. نقشهٔ پسر هنگام برخاستن هنوز معاملهای است: او پیشنهاد میکند که نوکر مزدور شود تا نان خود را درآورد. هنوز انتظار بازگرداندن مقام خود را ندارد. دارد سخنرانی تمرین میکند. اما پدر نگران است و چشم به راه. «هنوز دور بود که پدرش او را دیده، مرحمت نمود و دویده، بر گردنش درآویخت و او را بوسید» (لوقا ۱۵:۲۰). پدر در انتظار بود. و چون پسر را دید، منتظر سخنرانی نماند. دوید. در خاور نزدیک باستان، مرد باوقار نمیدوید و این کار را خلاف شأن میدانستند. پدر با این حال دوید، و بر گردن پسرش درآویخت و او را بوسید. پسر سخنرانی تمرینشدهاش را آغاز میکند و پدر آن را با جشن قطع میکند. این است خدایی که عیسی به آن مردان دیندارِ شاکی نشان میداد، و به ما نیز. او با دستهای برهمزده کنار در نایستاده تا ببیند عذرخواهی شما کافی است یا نه. او میدود. در انتظار شما بوده است. و پیش از آنکه سخنانتان تمام شود، همین حالا جامه و انگشتری و ضیافت را طلب میکند.
روز 5
مطالعه امروز
تأمل
صحنه را تصور کنید: تپهای بیرون از دیوارهای اورشلیم، سه صلیب در برابر آسمان، و جمعیتی که صبح را به تمسخر آن مرد میانی گذرانده است. سربازان همین حالا میخها را به دستها و پاهای او کوبیدهاند. رهبران دینی طعنه میزنند. جمعیت فریاد استهزا برمیآورد. و درست در همان لحظه، نه پس از فروکش کردن درد، نه پس از آرام گرفتن جمعیت، عیسی دهان باز میکند و میگوید: «ای پدر، اینان را بیامرز، زیرا که نمیدانند چه میکنند» (لوقا ۲۳:۳۴). اگر هرگز این کلمات را نخواندهاید، بگذارید آهسته در جانتان بنشینند. اگر صد بار آنها را خواندهاید، بکوشید چنان بشنوید که گویی نخستین بار است. آنچه این را تکاندهنده میکند، زمان آن است. او منتظر نمیماند تا آسوده شود. منتظر نمیماند تا مردم توبه کنند و طلب بخشش نمایند. او برای آمرزش آنان دعا میکند در حالی که میخها هنوز تازهاند و دشنامها هنوز در هوا. این بخشش، یک احساس نیست، بلکه یک انتخاب است، عملی از اراده که در محبت لنگر انداخته است. عیسی چیزی را دریافته بود که ما اغلب از آن غافلیم: کسانی که او را آزار میدادند در کوری روحانی گام برمیداشتند. «نمیدانند چه میکنند.» این عبارت بهانهای برای گناه نیست، بلکه دریچهای است به رحمت خدا، که آنجا که فهم انسان به پایان میرسد با او دیدار میکند. سپس به اعمال رسولان ۷ میرسیم و استیفان را میبینیم، نخستین شهید مسیحی، که انبوهی خشمگین او را سنگسار میکنند. در حالی که سنگها فرو میریزند، لوقا ثبت میکند که او «به آواز بلند ندا در داد که ای خداوند، این گناه را بر ایشان قرار مده» (اعمال ۷:۶۰). روح مسیح استیفان را چنان دگرگون کرده بود که دعای صلیب، دعای واپسین نفس او شد. این الگو اتفاقی نبود. استیفان آنچه را عیسی کرد دیده بود، و آن چنان در او ریشه دوانده بود که در سختترین ساعتش ثمر آورد. امروز پرسشی آرام و کاوشگر پیش روی ماست: دشوارترین نام در فهرست شما کدام است؟ چه کسی است که هنوز خطایش چیزی را در سینهتان سفت میکند؟ عیسی آن دعا را از جایی آسان و دور نکرد. او آن را از صلیب کرد. یعنی بخشش، بخشش حقیقی، پرهزینه و برخوردار از قدرت روح، حتی در میانه زخم ممکن است، نه فقط پس از التیام آن. لازم نیست ابتدا آن را احساس کنید. میتوانید نخست آن را برگزینید و از خدا بخواهید احساس را از پی آن بیاورد.
روز 6
مطالعه امروز
تأمل
نوعی سنگینی هست که وقتی چیزی اعترافنشده مدت زیادی در جان بماند، تا مغز استخوان مینشیند. مزمورنویس آن را خوب میشناخت. در مزمور ۳۲ از زمانی پیش از اعتراف مینویسد، وقتی درباره گناهش خاموش مانده بود: «مادامی که خاموش ماندم، استخوانهایم پوسیده شد از نالیدنم در تمامی روز» (مزمور ۳۲:۳). این توصیفی زنده و جسمانی است از آنچه گناه از درون بر انسان میکند. او از گناه بهعنوان یک مفهوم حقوقی سخن نمیگوید، بلکه آن را چون تجربهای وصف میکند که او را فرسود، همانگونه که خشکسالی زمین را میفرساید. و آنگاه اعتراف کرد. و همهچیز تغییر کرد. یوحنای رسول، سدهها بعد، همین حقیقت را در روشنترین نور مینویسد: «اگر به گناهان خود اعتراف کنیم، او امین و عادل است تا گناهان ما را بیامرزد و ما را از هر ناراستی پاک سازد» (اول یوحنا ۱:۹). به دو واژهای توجه کنید که یوحنا کنار هم نهاده است: امین و عادل. خدا از آن رو ما را نمیبخشد که سهلگیر است یا چشم میپوشد. او ما را میبخشد زیرا به وعدههای عهد خود امین است و زیرا عدالت پیشاپیش بر صلیب برآورده شده است. بخشش، خم کردن قوانین از سوی خدا نیست، بلکه پاس داشتن آنهاست، در مسیح. برای خوانندهای که نخستین بار است، شکل ساده آن این است: اعتراف، اجرای مراسمی برای کسب لطف خدا نیست. صرفاً همسخن شدن با خدا درباره آنچه حقیقت است: اینکه گناه کردهایم، که اهمیت دارد، و که به رحمت او نیازمندیم. واژه در زبان اصلی یونانی این معنا را دارد که همان را بگوییم که خدا میگوید. وقتی اعتراف میکنیم، دیگر با خدا درباره وضع خود جدل نمیکنیم و در همان سویی میایستیم که او ایستاده است. این وضعیتی از فروتنی است، و در را میگشاید. برای ایماندار کهنهکار، این را بیندیشید: داود در مزمور ۳۲ میگوید وقتی به گناه خود اعتراف کرد، خدا «آثام گناهش» را آمرزید (مزمور ۳۲:۵)، عبارتی که تأکید را دوچندان میکند، گویی خدا نه فقط عمل را بلکه ریشه کج زیر آن را نیز بخشید. این عمق پاکسازی است. شما فقط روی کاغذ بخشوده نشدهاید، شسته شدهاید. هر آنچه را در سکوت حمل میکردهاید، هر آنچه امید داشتید هیچکس، حتی خدا، متوجه آن نشود، امروز روز خوبی است تا آن را به روشنایی بیاورید. او امین است. او عادل است. و او پاک خواهد کرد.
روز 7
مطالعه امروز
تأمل
این هفته راهی طولانی پیمودیم: از پهنای نفسگیر بخشایش خدا تا کار پرهزینه و روحسپردهای که بخشیدن دیگران است. امروز به پرسشی میرسیم که کل این سفر به سوی آن پیش میرفت: آزاد زیستن واقعاً چه شکلی دارد؟ نه فقط دانستن آموزهٔ بخشایش، نه فقط تجربهٔ لحظهای تکاندهندهٔ رهایی، بلکه گذراندن روزهای عادی همچون کسی که دیگر گروگان زخمهای کهنه و بدیهای گذشته نیست. میکاه نبی یکی از زیباترین تصویرهای بخشایش خدا را در تمام کتابمقدس به ما میدهد. او از خدایی مینویسد که «رحمت را دوست میدارد» و «جمیع گناهان ایشان را به عمقهای دریا خواهد انداخت» (میکاه ۷:۱۸-۱۹). این تصویر ژرفای دریا از سر عمد انتخاب شده است. در دنیای باستان، اعماق دریا دورترین و ناشناختهترین جایی بود که آدمی میتوانست تصور کند. خدا گناهان تو را در قفسهای بایگانی نمیکند. آنها را برای روز مبادا نگه نمیدارد. آنها را به جایی میافکند که از آن بازگشتی نیست. واعظان قدیم دلیلی داشتند که میگفتند: او گناهان را به دریا میاندازد و تابلویی میزند که روی آن نوشته است «ماهیگیری ممنوع». پولس در نامه به رومیان این آزادی را به متن روابط روزانه میآورد. «مغلوب بدی مشو بلکه بدی را به نیکویی مغلوب ساز» (رومیان ۱۲:۲۱). این است شکل عملی آزاد زیستن. معنایش این نیست که وانمود کنیم کار بد نیکوست یا درد هرگز رخ نداده است. معنایش این است که نگذاریم بدی در داستان زندگیات حرف آخر را بزند. هر عمل نیکوی واقعی نسبت به کسی که به تو بدی کرده، اعلامی است که تو زندانی او نیستی. تو آزادی، و انتخاب میکنی که چنین زندگی کنی. اکنون که این هفته به پایان میرسد، بیندیش که آزادی در جسم و جانت، در برنامهٔ روزانهات و در روابطت واقعاً چه حسی دارد. بخشایشی که از خدا دریافت کردهای معاملهای نیست که در روز اول به پایان رسانده باشی و از آن گذشته باشی. هوایی است که هر صبح تنفس میکنی. و بخشیدن دیگران نیز لحظهای نمایشی و یکباره نیست. تمرینی روزانه است و گاهی انتخابی روزانه، برای آنکه نگذاری گذشته بر حال فرمان براند. تو برای آزادی آفریده شدهای. به فیض او میتوانی چنین زندگی کنی.