Tut ils plans

Consolaziun en il led

Set dis cun pleds tenars da la Scrittura per temps da perdita, ad ir cun Dieu che è datiers als cors franti.

  1. Di 1

    Il Dieu da tutta consolaziun

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    I dat in num per Dieu che la gronda part da nus na pensa mai da tschertgar, enfin che tut croda ensemen. Paul, che scriva or da ses agen catalog da naufragis, battidas e nuschs senza sien, cumenza ses brev a las Corintians betg cun ina strategia u ina explicaziun, mabain cun in num: "il Bab da la misericordia e il Dieu da tut consolaziun" (2 Corintians 1:3). Observa quest pled: tut. Betg insumma consolaziun, betg consolaziun d'occasiun, betg consolaziun per la led ch'El considerescha degna. Tut consolaziun. El na valitescha betg noss pers avant che decider, sch'El vegn u betg. Il psalmist va anc pli datiers en Psalm 34:18: "Il Segner è datiers a quels che han il cor frantg, e salva quels che han in spiert squatschà." Il pled datiers munta sinquai: qua, bain datiers, betg a distanza, spectond or d'in lieu segir. En il mund antic n'era in cor frantg betg mo ina sentida; i era ina cundiziun da collaps total, quella sort led che plia ina persuna en dus. Ed exact là, en il lieu dal plià en dus, di la Scrittura che Dieu s'avischina il pli. El na vegn betg repulsà da tia disfatga. El va incunter ad ella. Paul agiunta insatge che lecturs novs pon chattar surprendent e cartents da lunga data han forsa emblidà: Dieu ans consolescha "uschia che nus pudain consolar quels che èn en tutta sort tribulaziun, cun la consolaziun cun la quala nus essan consolads da Dieu" (2 Corintians 1:4). Tia led n'è nagina via senza sortida. Ella vegn gia ussa tessida en insatge che arriva ina giada tar in'autra persuna en sia agen'ura stgira. Ti na stos betg anc vesair quai. Ti stos be retschaiver quai ch'El porscha oz. Sch'ti es en las uras crudas e fraschas da la perdita, na stos ti betg far la part dal ferm ni fabritgar pasch. Ti es envidà simplamain d'esser datiers a quel che è gia datiers a ti. Porta ils toc frantgs. El è il Dieu da tut consolaziun, e tut munta er tia.

    Mussar il diAudio disponibel
  2. Di 2

    Jesus ha bragì

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    Dus dals pleds ils pli quietamain devastants da tut la Scrittura cumparan en Gion 11,35: «Gesu ha bragì.» Quai è il vers il pli curt da la Bibla, e forsa propi il pli impurtant per tgi che sesa gist ussa en la led. Laschain quai arrivar en nus, avant che ir vinavant. Gesu ha bragì. El era gist arrivà tar la fossa da seis amì Lazarus. Maria era sa tratga a ses pes, e ses pleds eran inchaussads da quella sort led che na dumonda betg suenter las furmalitads: «Segner, sche ti fissas stà qua, fiss mes frar betg mort» (Gion 11,32). Ella n'al accusa betg, ella di simplamain la vardad da sia dolur, e ella la di a la persuna giusta. Gesu na corregia betg sia teologia. El na cumenza betg immediatamain cun ina priedgia davart la resurrecziun. La Scrittura di ch'el «ha suspirà en il spiert e è vegnì cuntuerbà» (v. 33), e lura: el ha bragì. Quai che fa tut quai uschè extraordinari: Gesu saveva gia, tge ch'el fascheva. Be paucs minuts pli tard sorteva Lazarus vivs or da quella fossa. El tegneva il miracul en ses mauns durant tut il temp. Ed el ha tuttina bragì. Quai munta che ses larmas n'eran betg larmas da disperaziun u da deblezza, mabagnu larmas d'amur. El n'ha betg bragì perquai ch'el n'aveva nagina risposta, el ha bragì perquai che las persunas ch'el amava averan dolur. La led da quels ch'el amava al ha mess en moviment fin tar las larmas, era sch'el enconuscheva la fin. Per il lecturs ch'è gia ditg en il cammin cun Dieu: ponderai quai. Il Fegl etern da Dieu, tras il qual tut è vegnì creà, steva tar ina fossa e ha bragì. La led n'è nagina defecta da la fidanza. Ella n'è nagin segn che ti na crettas betg en la resurrecziun. Gesu ha cret en la resurrecziun dapli che mintga uman che ha mai vivì, ed el ha tuttina bragì. Tias larmas n'èn nagina cuntradicziun a tia confidenza en Dieu, ellas pon gea esser ina da las uraziuns las pli sincheras che ti has mai fatg. El ta vesa en tia led oz. Ed el na resta betg nunmuvì.

    Mussar il diAudio disponibel
  3. Di 3

    Tras la val

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    Il Psalm 23 è uschè enconuschent che nus riscain da til leger sco in segnal da via: ils egls passan sur el senza propi s'arrestar. Pia lain oz ir fitg plaun e observar nua che quest psalm tant ama nus maina propi. David n'empermetta nagina vita senza vals. El nus maina directamain en ina. «Er sche jau giaschel tras la val da l'ombra da la mort, n'hai jau tema da nagin mal» (Psalm 23:4). La val è reala. L'ombra è reala. David na fa betg sco sch'i fiss auter, e nus na dastgain gnanc. Quai che midas tut è la prepositiun: tras. Betg en la val per restar, mabain tras ella: i dat moviment, i dat direcziun, i dat in auter vart. E i dat in Cumpogn. «Pertge che ti es cun mai; tes bastun e tes sguli m'consoleschan.» Il bastun dal pastur serviva a stgatschar ils animals da rapina; il sguli serviva a manar e a sustegnair las nursas sin vias stretgas. Tuts dus èn preschents en la val. Protecziun e direcziun: exact quai che nus dovrain cura che nus na vesain betg clar. Per l'emprim lectur è bun da savair che David ha scrit or da l'experientscha. El era sez pastur avant ch'el era retg, e el saveva tge che quai vul dir da manar animals temarus tras in terren privlus. El n'scriva betg teoria, mabain testimoniança. El era stà en la val. El aveva sentì l'ombra. E el aveva chattà il Pastur fidaivel. Per il lectur che va gia dapi onns cun Dieu: la val da l'ombra n'è betg l'absenza dal Pastur, mabain in dals lieus nua ch'El è il pli spezialmain e il pli persunalmain preschent. Ils pasculs verds e las auas quietas dals versets 2 e 3 èn magnifics, ma be en il vers 4 passa David da discurrer davart Dieu a discurrer directamain cun El. «Ti es cun mai.» L'intimitad s'approfundescha en il stgir. In tge lieu che ti es oz en la val, ti na vas betg suletta u suletta. Il Pastur enconuscha mintga pass da questa via, ed El n'ha betg bandunà tia vart.

    Mussar il diAudio disponibel
  4. Di 4

    Mintga larma stersa

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    Johannes, l'ultim apostel ch'è anc en vita, scriva la Revelaziun sco um vegl en exil sin l'insla Patmos. El ha survivì a bunamain tut quels ch'el ha amà. El ha vis a patir la baselgia. Ed en quest context dat Dieu ad el ina visiun uschè vasta ed uschè tenra ch'ella ha purtà cors attristads durant dumiladus onns: "Et el stgiclescha ora tut las larmas da lur egls, e la mort n'exista betg pli, ni led ni lamentaziun ni dolur. Pertge che il vegl è passà" (Revelaziun 21:4). Per in lecturs che legia ussa per l'emprima giada, vala la paina da far ina pausa tar l'maletg da Dieu che stgiclescha ora las larmas. Quai n'è betg in act distant ed administrativ: quai è in Bab che s'engenuglia davant la fatscha d'ina uffant. Il Dieu che ha clamà las galaxias a l'existenza vegn preschentà qua en ina acziun uschè intima ch'ella pretenda ina maun tenra ed ina preschientscha datiers. Mintga larma ch'ti has mai bragì è vegnida vesida. Mintga ina vegn ina giada tractada persunalmain e cun tenerezza. Il passus cumenza cun in nov tschiel ed ina nova terra, e lura suonda la gronda annunzia: "Guarda, la tenda da Dieu è tranter ils umans! El vegn ad abitar tar els, ed els vegnan ad esser ses pople, e Dieu sez vegn ad esser tar els, lur Dieu" (v. 3). Il pled tenda porta cun sai il pais da l'entir Veder Testament: il lieu nua che tschiel e terra èn sa scuntrads, nua che la preschientscha da Dieu ha chattà ses repos tranter ses pople. Johannes di: tut quai ch'era avant mo parzialmain vair, è ussa vair en moda cumpletta, duraivla ed irrevocabla. Dieu cun nus. Betg sco visita. Per abitar. Per il cartents experimentà: observa che il vers 5 di: "Guarda, jau fatsch tut nov", e betg "jau fatsch tut chaussas novas". El na bandunescha betg quai ch'era. El renova. Las persunas ch'ti has amà e pers, la vita che la led ha midada: nagut n'è ordaifer il ravugl da quest pled: nov. Quai n'è nagina fugia da la realitad. Quai è la speranza la pli realistica en l'entir univers, ditga da quel che seda sin il tron e agiunta: "Pertge che questas pleds èn vairs e fidaivels." La led è real. E quai è real er.

    Mussar il diAudio disponibel
  5. Di 5

    Led cun speranza

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    I dat ina led per la quala il mund n'offrescha nagin remedi: la led dad esser en pe tar ina fossa e da sa dumandar, sch'il bun adia saja propi per adina. Ils creders da Tessalonica enconuscheva questa led. Intgins da lur cars eran morts avant che Gesu turnia, ed els avevan temma che quels eran en tgaussa sa perdidas insatge, eran vegnids lascha enavos. Pau lur scriva betg per sgrondar lur led, mabagnu per l'endrizzar. El na di betg: «Na stos betg esser trists.» El di insatge bler pli tenerin e bler pli precis: «na stos betg esser trists sco ils auters che n'han nagina speranza» (1 Tessalonicans 4,13). La differenza n'è betg las larmas, mabagnu tge che sa chatta sin l'autra vart da quellas. Pau fa lura insatge extraordinari. El ancra la speranza da la resurrecziun betg en in giavisch, mabagnu en quai che è gia success. «Pertge sche nus cretain che Gesu è morts e ha resurrectà, alura vegn Dieu a manar cun el era quels che èn s'indurmenzads en Gesu» (1 Tessalonicans 4,14). La resurrecziun da Cristus n'è betg mo ina consolaziun, ella è la perdita. Perquai ch'el è levà or da la fossa, ha la fossa betg l'ultim pled sur da quels che èn ses. La logica è uschè ferma sco la fossa vida. Per in lectur che cumenza be ussa: «sa durmentar» è qua il pled tener che la Scrittura duvra per la mort d'in creder, betg l'extincziun, mabagnu ina paus cun in svegl che vegn. Per il creder pli vegl: ponderai quai, Pau di che Dieu als vegn a manar *cun* el. Quels che nus avain pers en Cristus n'èn betg en in lieu persuls. Els èn tar il Segner, e cura ch'el vegn, vegnan els era. Quest toc fa fin cun in maletg uschè viv ch'el ha consolà la baselgia durant duamilli onns: in clom, ina truba, ina levada, in reveder, e lura quai: «e uschia vegnin nus ad esser per adina cun il Segner» (1 Tessalonicans 4,17). Betg be per in temp. Per adina. Tge che perdita che ti portas oz, laschia quest pled «per adina» far sia lavur lenta e profunda en tai. La led è vera. Ma era questa speranza. Ed questa speranza n'è nagin sentiment, ella è ina empermischun suttascritta en la resurrecziun.

    Mussar il diAudio disponibel
  6. Di 6

    Dad nua che l'agid vegn

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    Auza ils egls. Qua cumenza quest di. Il scriptur dal Psalm 121 guarda si vers las muntognas e dumonda la dumonda che mintga cor en led dumonda a la fin en sia atgna lingua: dad nua vegn mia agid? Quai n'è betg ina dumonda da desperaziun, mabain ina dumonda sin la via ad ina resposta. E la resposta vegn en il medem mument, segira e senza prescha: «Mia agid vegn dal Segner, che ha creà tschiel e terra» (Psalm 121:2). Quel che ha furmà las muntognas è il medem che auda tes clom. Lascha che questa proporziun s'etablescha en tai. Quai che suonda en il Psalm 121 è ina da las passagias las pli protectivas da tut la Scrittura. Il Segner na lascha betg sbittar tes pe. El na dorma betg. El è tia ombra, tes mussader, tia guardia cura che ti vas or e cura che ti vegns en. Per insatgi che è en led n'èn quai nagins empermischuns abstracts, mabain ina maun sin la spatla en il stgir. Ti pos sentir ti sco sch'il terren sut la vita da mintgadi avess midà. Il psalm raspa directamain a quest sentiment: El guarda. El na dorma betg. La grondezza da l'univers na til distrai betg da la pitschnadad da tes dolur particular. Jeremia ha scrit las Lamentaziuns en las ruinas da Jerusalem, circumdà d'ina devastaziun uschè totala ch'ella è squasi nunimaginabla. E malgrà quai scriva el or da questa ruina plaids che han survivì tut ils imperis: «Las grazias dal Segner n'han betg fin, e sia misericordia n'è betg a fin. Mintga damaun èn ellas novas, grond è tia fidaivladad» (Lamentaziuns 3:22-23). Observa: el na di betg che las circumstanzas hajan midà. El di ch'el ha clamà enamen insatge. La speranza è en ils temps ils pli stgirs savens in act da regurdanza deliberada. Per l'emprima lectura: Jeremia na fa betg sco sche tut fiss en urdens. El sa decida, en mesa ina devastaziun reala, da s'regurdar da quai ch'el sa esser vair davart Dieu. Per la persuna cun experientscha en la fidaivladad: tegna endament che «nov mintga damaun» vul dir che la misericordia che ti dovras per oz n'è betg gia duvrada ier. Sias grazias n'èn betg ina provisiun limitada. Tge che questa damaun porta cun sai, e il led sa far las damaunas spezialmain grevas, i dat ina misericordia frestga en ella, ch'aspetta gia.

    Mussar il diAudio disponibel
  7. Di 7

    Nagut na po ans separar

    La lectura d'oz

    Meditaziun

    Nus avain ir set dis ensemen tras la val, ed oz na arrivain nus betg a la fin dal led, mabain sin il fund sut el, sin il fund che na po betg cedar. Paul fa en Romans 8:35 ina dumonda che tuna quasi sco ina provocaziun: «Tgi vul nus separar da l'amur da Cristus?» Ed alura, sco sch'el anticipass mintga risposta stgira che il cor uman pudess suschurar, numna el: tribulaziun, tema, persecuziun, fom, nidezza, privel, spada. El na discurra betg teoreticamain. El citescha in psalm davart esser mazzà tut il di. El sa co che la suffrientscha para dad endadens. E lura vegn ina da las grondas pleds da midada da tut la Scrittura: «Na.» Betg ina dissenziun curtaisa, mabain ina refusa trionfanta. «Na, en tut quai surmuntain nus pli che victurs tras Quel che ans ha amà» (Romans 8:37). Observai la frasa cun attenziun: betg *malgrà* questas chaussas, mabain *en* ellas. La victoria n'è betg che la chaussa greva vegn allontanada. Ella è la preschientscha da Quel che ans ha amà, che ans tegna endadens la chaussa greva, nunmaschadà. Paul stenda alura il linguatg fin a ses cunfins per esser segir che nagut na passa tras la rait. La mort. La vita. Ils engels. Las potenzas. Il preschent. Il futur. L'autezza. La profunditad. Mintga auter creatira. El construescha ina glista senza largias. Nagut ord l'urden creà, ed il led, uschè devastant ch'el saja, tutga a l'urden creà, na po arrivar en l'amur da Dieu e trair tai or da lez. Per in lecturs che legia questas lingias per l'emprima giada è quai la chaussa la pli simpla e la pli stupenda: ti na pos betg esser nunamà da Dieu. Betg tras tut quai che ta vegniva, betg tras tut quai che ta fa tema. Per il cartent sperimentà: ristga «l'amur da Dieu che sa mussa en Cristus Jesus, nossa Segner» (Romans 8:39). L'amur n'è betg abstract. Ella sa chatta en ina Persuna, en Quel che è ì en la mort ed è turnà. El n'ha betg amà tai or d'ina distanza segira. El è ì tut en. E perquai ch'el l'ha fatg, na dat betg in lieu nua che tes led poss manar tai ed nua che sia amur n'è gia stada, ed spetga gia. Ti n'es betg suletta u sulet. Ti n'has mai stà suletta u sulet. E nagut, nagut, na po far quai nunvair.

    Mussar il diAudio disponibel