Todos os plans

Consolo na dor

Sete días de Escritura serena para tempos de perda, camiñando co Deus que está preto dos corazóns feridos.

  1. Día 1

    O Deus de todo consolo

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Hai un nome de Deus que a maioría de nós nunca pensa en buscar ata que o chan se nos esenvorca. Paulo, escribindo desde o seu propio rexistro de naufraxios, azoutes e noites en vela, abre a súa carta aos Corintios non con estratexias nin explicacións, senón cun nome: "o Pai das misericordias e Deus de todo consolo" (2 Corintios 1:3). Repara nesa palabra: todo. Non algún consolo, non un consolo ocasional, non consolo só para a dor que Il xulgue digna. Todo consolo. Il non cualifica as nosas perdas antes de decidir se se fai presente. O salmista achégase aínda máis no Salmo 34:18: "O Señor está preto dos que teñen o corazón roto, e salva os de espírito abatido." Preto quere dicir aquí mesmo, non a distancia, mirando desde un lugar seguro. No mundo antigo, un corazón roto non era só un sentimento: era un estado de derrubamento total, esa dor que dobra a unha persoa pola metade. E é precisamente aí, no lugar do dobrado pola metade, onde a Escritura di que Deus se achega máis. Il non se afasta da túa desfeita. Move cara a ela. Paulo engade algo que a quen le por primeira vez pode sorprender, e que quen leva moito tempo na fe quizais esqueceu: Deus consólanos "para que nós poidamos consolar os que están en calquera tribulación, co consolo co que nós mesmos somos consolados por Deus" (2 Corintios 1:4). A túa dor non é un camiño sen saída. Está sendo tecida, agora mesmo, nalgo que un día chegará a outra persoa na súa propia hora escura. Non tes que velo aínda. Só tes que recibir o que Il che ofrece hoxe. Se estás nas primeiras horas, as máis cruas, da perda, non necesitas aparentar forza nin fabricar paz. Estás convidado simplemente a achegarte ao que xa está preto de ti. Trae os anacos rotos. Il é o Deus de todo consolo, e todo significa o teu.

    Ver o díaAudio dispoñible
  2. Día 2

    Xesús chorou

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Dúas das palabras máis silenciosamente devastadoras de toda a Escritura aparecen en Xoán 11,35: "Xesús chorou." É o versículo máis curto da Biblia, e quizais o máis importante para quen está agora mesmo mergullado no loito. Deixemos que cale en nós antes de seguir adiante. Xesús chorou. Acababa de chegar á tumba do seu amigo Lázaro. María botárase aos seus pés, coas palabras empapadas desa dor que non se preocupa polas formalidades: "Señor, se ti estiveses aquí, meu irmán non morrería" (Xoán 11,32). Ela non o está acusando. Simplemente di a verdade da súa dor, e dío á Persoa axeitada. Xesús non lle corrixe a teoloxía. Non se lanza de inmediato a un sermón sobre a resurrección. A Escritura di que "estremeceuse no seu espírito e conturbouse" (v. 33), e despois chorou. Isto é o que o fai tan admirable: Xesús xa sabía o que ía facer. Dentro duns minutos, Lázaro sairía vivo da tumba. Tiña o milagre nas súas mans todo o tempo. E aínda así chorou. Isto significa que as súas bágoas non eran de desesperación nin de impotencia, senón de amor. Non choraba por non ter resposta; choraba porque as persoas que amaba estaban sufrindo. A dor dos seus amados conmoveuno ata as bágoas, mesmo coñecendo o final. Para o lector con camiño andado, detense nisto: o Fillo eterno de Deus, por quen foron feitas todas as cousas, estivo ante unha sepultura e chorou. O loito non é un fracaso da fe. Non é sinal de que non creas na resurrección. Xesús creu na resurrección máis ca ninguén que vivise nunca, e aínda así chorou. As túas bágoas non contradicen a túa confianza en Deus; poden ser, de feito, unha das oracións máis sinceras que nunca fagas. Él vete hoxe na túa dor. E non queda indiferente.

    Ver o díaAudio dispoñible
  3. Día 3

    A través do val

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    O Salmo 23 é tan familiar que corremos o risco de lelo como se le un sinal de tráfico: os nosos ollos pasan sobre el sen deterse de verdade. Por iso, hoxe imos frear de todo e fixarnos en onde nos leva realmente este salmo tan amado. David non promete unha vida sen vales. Condúcenos directamente a un. "Aínda que pase polo val da sombra da morte, non temerei mal ningún" (Salmo 23:4). O val é real. A sombra é real. David non finxe o contrario, e nós tampouco o debemos facer. O que o cambia todo é a preposición: polo. Non cara ao val para quedar nel, senón a través del: hai movemento, hai dirección, hai outro lado. E hai un Compañeiro. "Pois ti estás comigo; a túa vara e o teu caxado consólanme." A vara do pastor servía para espantar os depredadores; o caxado, para guiar e sostelas ovellas polos camiños estreitos. Ambos están presentes no val. Protección e guía: exactamente o que necesitamos cando non podemos ver con claridade. Para quen le por primeira vez, axuda saber que David escribiu desde a experiencia. Fora pastor antes de ser rei, e sabía o que significaba guiar animais asustados por terreos perigosos. Non escribe teoría, escribe testemuño. Estivera no val. Sentira a sombra. E atopara fiel o Pastor. Para quen leva anos camiñando con Deus, considera isto: o val da sombra non é a ausencia do Pastor, é un dos lugares onde El está máis especificamente, máis persoalmente presente. Os verdes pastos e as augas tranquilas dos versículos 2 e 3 son gloriosos, pero é no versículo 4 onde David pasa de falar sobre Deus a falarlle directamente a El. "Ti estás comigo." A intimidade fai máis profunda na escuridade. Enténdate onde te entendas hoxe no val, non o camiñas só. O Pastor coñece cada paso deste camiño, e non se afastou do teu lado.

    Ver o díaAudio dispoñible
  4. Día 4

    Toda bágoa enxugada

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Xoán, o derradeiro apóstolo que quedaba con vida, escribe o Apocalipse sendo xa un ancián desterrado na illa de Patmos. Sobreviviu a case todos os que amou. Viu sufrir a igrexa. E nese contexto, Deus dálle unha visión tan ampla e tan tenra que levou consolo a corazóns feridos durante dous mil anos: "Deus enxugará toda bágoa dos seus ollos, e xa non haberá morte, nin loito, nin choro, nin dor, porque as primeiras cousas pasaron" (Apocalipse 21:4). Para quen le isto por primeira vez, vale a pena deterse na imaxe de Deus enxugando as bágoas. Non é un acto distante e administrativo: é un Pai axeonllado diante do rostro dun neno. O Deus que fixo xurdir as galaxias coa súa palabra aparece facendo algo tan íntimo que pide unha man delicada e unha presenza moi próxima. Cada bágoa que choraches foi vista. Cada unha delas será un día atendida persoalmente, con tenrura. A pasaxe comeza cun ceo novo e unha terra nova, e despois chega o gran anuncio: "Velaquí o tabernáculo de Deus cos homes: el habitará con eles, e eles serán o seu pobo, e o mesmo Deus estará con eles e será o seu Deus" (v. 3). A palabra tabernáculo leva o peso de todo o Antigo Testamento: o lugar onde o ceo se atopaba coa terra, onde a presenza de Deus repousaba entre o seu pobo. Xoán di: todo o que antes só era verdade en parte agora é plenamente, para sempre e sen volta atrás verdade. Deus connosco. Non de visita. Morando. Para o crente experimentado, fíxate en que o versículo 5 di: "Velaquí que fago novas todas as cousas", non "fago cousas totalmente novas". Il non bota fóra o que foi. Renóvao. As persoas que amaches e perdiches, a vida que o loito cambiou: nada disto queda fóra do alcance desa palabra: novo. Isto non é fuxir da realidade. É a esperanza máis realista do universo, pronunciada polo que está sentado no trono e engade: "porque estas palabras son fieis e verdadeiras". O loito é real. E isto tamén.

    Ver o díaAudio dispoñible
  5. Día 5

    Dor con esperanza

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Hai unha dor para a que o mundo non ofrece remedio: a dor de estar ante unha sepultura e preguntarse se a despedida é de verdade para sempre. Os crentes de Tesalónica coñecían esa dor. Algúns dos seus seres queridos morreran antes de que Xesús volvese, e temían que eses seres amados quedasen dalgún xeito sen a súa parte, deixados atrás. Paulo escríbelles, non para reprender a súa tristura, senón para reorientala. Non di: "Non sufrades." Di algo moito máis tenro e moito máis preciso: "para que non vos entristezades coma os outros que non teñen esperanza" (1 Tesalonicenses 4,13). A diferenza non está nas bágoas, senón no que hai ao outro lado delas. Paulo fai entón algo admirable. Ancora a esperanza da resurrección, non nun desexo ilusorio, senón no que xa aconteceu. "Pois se cremos que Xesús morreu e resucitou, tamén Deus, por medio de Xesús, levará con el os que morreron" (1 Tesalonicenses 4,14). A resurrección de Cristo non é só un consolo: é a proba. Como El saíu da tumba, a tumba non ten a última palabra sobre os que lle pertencen. A lóxica é tan firme coma o sepulcro baleiro. Para quen le por primeira vez, "durmir" é aquí a palabra suave que a Escritura usa para a morte dun crente: non aniquilación, senón descanso, cun espertar por vir. Para o crente curtido, detense nisto: Paulo di que Deus os levará *con* El. Os que perdemos en Cristo non están esperando nalgún lugar en soidade. Están co Señor, e cando El veña, eles virán tamén. Este pasaxe remata cunha imaxe tan viva que levou consolo á Igrexa durante dous mil anos: un berro, unha trompeta, unha resurrección, un reencontro, e logo isto: "e así estaremos sempre co Señor" (1 Tesalonicenses 4,17). Non por un tempo. Sempre. Sexa cal for a perda que levas hoxe, deixa que esa palabra, "sempre", faga en ti o seu traballo lento e profundo. O loito é real. Pero tamén o é esta esperanza. E esta esperanza non é un sentimento: é unha promesa asinada na resurrección.

    Ver o díaAudio dispoñible
  6. Día 6

    De onde vén a axuda

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Levanta os ollos. Así comeza este día. O autor do Salmo 121 mira cara aos outeiros e formula a pregunta que todo corazón en loito acaba facendo, cada un na súa propia lingua: de onde me virá o auxilio? Non é unha pregunta de desesperación, é unha pregunta que vai de camiño cara a unha resposta. E a resposta chega de seguida, segura e sen présa: "O meu auxilio vén do Señor, que fixo o ceo e a terra" (Salmo 121:2). Aquel que formou as montañas é o mesmo que escoita o teu laio. Deixa que esa proporción se asente dentro de ti. O que segue no Salmo 121 é unha das pasaxes máis coidadosamente protectoras de toda a Escritura. O Señor non deixará que o teu pé tropece. Non dormirá. É a túa sombra, o teu garda, quen te protexe na saída e na entrada. Para quen está de loito, estas non son promesas abstractas: son unha man sobre o ombreiro na escuridade. Quizais te sintas por completo inseguro, coma se o chan da vida cotiá se movese. O salmo fala directamente a ese sentimento: El vela. Non cabeceia. A inmensidade do universo non o distrae da pequenez da túa dor concreta. Xeremías escribiu as Lamentacións entre as ruínas de Xerusalén, rodeado dunha devastación tan total que case non se pode imaxinar. E, con todo, desde dentro desa ruína escribe palabras que sobreviviron a todos os imperios: "A bondade do Señor non se esgota, a súa misericordia non se acaba; renóvase cada mañá, grande é a túa fidelidade" (Lamentacións 3:22-23). Fíxate: non di que as circunstancias cambiasen. Di que trouxo algo á memoria. A esperanza, nas estacións máis escuras, adoita ser un acto de lembranza deliberada. Para quen le por primeira vez: Xeremías non finxe que todo vaia ben. Escolle, no medio dunha devastación real, lembrar o que sabe que é verdade sobre Deus. Para o crente experimentado: pensa que "nova cada mañá" significa que a misericordia que necesitas para hoxe non foi gastada polo onte. As súas compaixóns non son unha provisión limitada. Sexa o que sexa o que traia esta mañá, e o loito ten un xeito de facer as mañás especialmente difíciles, hai nela misericordia fresca, que xa te agarda.

    Ver o díaAudio dispoñible
  7. Día 7

    Nada nos pode separar

    A lectura de hoxe

    Reflexión

    Camiñamos xuntos sete días polo val, e hoxe chegamos non ao fin da dor, senón ao chan que hai debaixo dela, o chan que non cede. En Romanos 8:35 Paulo fai unha pregunta que soa case a desafío: "Quen nos separará do amor de Cristo?" E despois, como se se adiantase a todas as respostas sombrías que o corazón humano poida murmurar, enuméraas: tribulación, angustia, persecución, fame, desnudez, perigo, espada. Non fala en teoría. Cita un salmo sobre ser mortos todo o día. Sabe como é o sufrimento por dentro. E entón chega unha das grandes palabras de xiro de toda a Escritura: "Non." Non un desacordo educado, senón unha negativa triunfante. "Pero en todo isto vencemos con folgura grazas a aquel que nos amou" (Romanos 8:37). Fíxate ben na expresión: non *a pesar* destas cousas, senón *nelas*. A vitoria non é que desapareza o que é duro. É a presenza de Aquel que nos amou, sostendo-nos dentro do duro, sen ser derrotados. Paulo estira entón a linguaxe ata os seus límites para asegurarse de que nada se escapa da rede. A morte. A vida. Os anxos. Os principados. O presente. O futuro. A altura. A profundidade. Calquera outra criatura. Está construíndo unha lista sen fendas. Nada da orde creada, e a dor, por devastadora que sexa, pertence á orde creada, pode chegar ao amor de Deus e arrincarte del. Para quen le isto por primeira vez, é a cousa máis sinxela e asombrosa: non podes deixar de ser amado por Deus. Nin por nada do que che pasou, nin por nada do que temes. Para o crente experimentado, detente en "o amor de Deus, que está en Cristo Xesús, noso Señor" (Romanos 8:39). Ese amor non é abstracto. Ten un lugar nunha Persoa: Aquel que entrou na morte e volveu. Non te amou desde unha distancia segura. Entrou ata o fondo. E porque o fixo, non hai lugar ao que te leve a túa dor onde o seu amor non estivese xa, e non te estea esperando. Non estás só. Nunca estiveches só. E nada, absolutamente nada, pode facer que isto deixe de ser verdade.

    Ver o díaAudio dispoñible