Сем дзён пяшчотнага Пісання для часоў страты: ідзём разам з Богам, Які блізкі да скрушаных сэрцам.
Дзень 1
Чытанне на сёння
Роздум
Ёсць імя Бога, да якога большасць з нас і не думае звяртацца, пакуль зямля не сыдзе з-пад ног. Павел, які пісаў са свайго ўласнага спісу караблекрушэнняў, пабояў і бяссонных начэй, пачынае ліст да карынфян не са стратэгіі і не з тлумачэнняў, а з імя: «Айцец міласэрнасці і Бог усялякага суцяшэння» (2 Карынцянам 1:3). Заўважы слова «усялякага». Не крыху суцяшэння, не часам, не суцяшэнне толькі для таго смутку, які Ён лічыць вартым. Усялякага. Ён не ацэньвае нашы страты, перш чым прыйсці. Псалміст прыбліжае яшчэ больш у Псальме 34:19: «Блізкі Госпад да тых, хто скрушаны сэрцам, і ратуе спакутаваных духам». Слова «блізкі» значыць: побач, тут, а не здалёку, не назіраючы з бяспечнай адлегласці. У старажытным свеце зламанае сэрца было не проста пачуццём, а станам поўнага краху, гора, што складае чалавека напалову. І менавіта там, у месцы, дзе мы зложаныя напалову, Пісанне кажа, што Бог набліжаецца найбольш. Яго не адштурхоўвае твая зруйнаванасць. Ён ідзе да яе. Павел дадае тое, што можа здзівіць чытача, які чытае упершыню, і што даўнія вернікі, магчыма, забылі: Бог суцяшае нас, «каб мы маглі суцяшаць тых, хто ў якой-кольвечы скрусе, тым суцяшэннем, якім Бог суцяшае нас саміх» (2 Карынцянам 1:4). Твой смутак не тупік. Ён ужо цяпер уплятаецца ў тое, што аднойчы дойдзе да іншага чалавека ў яго цёмную гадзіну. Табе не трэба гэтага пакуль бачыць. Табе трэба толькі прыняць тое, што Ён прапануе сёння. Калі ты ў першыя, балючыя гадзіны страты, табе не трэба паказваць моц і штучна ствараць мір. Цябе клічуць проста быць побач з Тым, Хто ўжо побач з табой. Прынясі ўсе асколкі. Ён Бог усялякага суцяшэння, а «усялякага» значыць і твайго.
Дзень 2
Чытанне на сёння
Роздум
Два самыя ціха разбуральныя словы ва ўсім Пісанні знаходзяцца ў Ян 11:35: «Ісус заплакаў». Гэта самы кароткі верш у Бібліі, і, магчыма, самы важны для таго, хто сёння перажывае гора. Дазвольце гэтым словам дайсці да сэрца, перш чым мы пойдзем далей. Ісус заплакаў. Ён толькі што прыйшоў да грobu Свайго сябра Лазара. Марыя ўпала Яму да ног, і словы яе былі напоўнены такім горам, якое не клапоціцца пра ветлівасць: «Гасподзе! калі б Ты быў тут, не памёр бы брат мой» (Ян 11:32). Яна неabвінавачвае Яго. Яна проста кажа праўду пра свой боль, і кажа яе таму, каму трэба. Ісус не папраўляе яе багаслоўе. Ён не пачынае адразу прапаведаваць пра ўваскрасенне. Пісанне гаворыць, што Ён «глыбока ўздыхнуў духам і засмуціўся» (ст. 33), а потым Ён заплакаў. Вось што робіць гэта асабліва дзіўным: Ісус ужо ведаў, што Ён зробіць. Праз некалькі хвілін Лазар выйдзе з той пячоры жывым. Цуд увесь час быў у Яго руках. І ўсё ж Ён плакаў. Значыць, Яго слёзы не былі слязьмі роспачы ці бездапаможнасці. Гэта былі слёзы любові. Ён плакаў не таму, што не меў адказу, а таму, што людзям, якіх Ён любіў, было балюча. Гора тых, каго Ён любіў, кранула Яго да слёз, нават калі Ён ведаў, чым усё скончыцца. Тым, хто даўно ідзе шляхам веры, прапаную задумацца: вечны Сын Божы, праз Якога ўсё створана, стаяў ля магілы і плакаў. Гора не з'яўляецца правалам веры. Яно не знак таго, што вы не верыце ва ўваскрасенне. Ісус верыў ва ўваскрасенне больш за кожнага, хто калі-небудзь жыў, і ўсё ж плакаў. Вашы слёзы не супярэчаць даверу да Бога. Мабыць, яны як раз адна з самых шчырых малітваў, якія вы калі-небудзь узносіце. Сёння Ён бачыць вас у вашым горы. І Яго гэта не пакідае абыякавым.
Дзень 3
Чытанне на сёння
Роздум
Псальм 23 такі знаёмы, што мы рызыкуем чытаць яго так, як чытаем дарожны знак: вочы слізгаюць, не затрымліваючыся. Таму сёння давайце запаволімся і заўважым, куды гэты любімы псальм нас вядзе насамрэч. Давід не абяцае жыцця без далін. Ён вядзе нас проста ў адну з іх. «Калі я пайду і далінай ценю смерці, не збаюся зла» (Псальмы 23:4). Даліна сапраўдная. Цень сапраўдны. Давід не прыкідваецца інакш, і нам не варта. Усё змяняе прыназоўнік: праз. Не ў даліну, каб там застацца, а праз яе: ёсць рух, ёсць кірунак, ёсць другі бок. І ёсць Спадарожнік. «Бо Ты са мною; жазло Тваё і кій Твой, яны суцяшаюць мяне». Жазло пастуха служыла, каб адбівацца ад драпежнікаў, а кій, каб накіроўваць і падтрымліваць авечак на вузкіх сцежках. І тое, і другое ёсць у даліне. Абарона і кіраванне: роўна тое, што нам трэба, калі мы не бачым ясна. Тым, хто чытае ўпершыню, карысна ведаць, што Давід пісаў з уласнага досведу. Ён сам быў пастухом, перш чым стаць каралём, і ведаў, што значыць весці спалоханых жывёл праз небяспечную мясцовасць. Ён піша не тэорыю, а сведчанне. Ён быў у даліне. Ён адчуваў цень. І ён знайшоў Пастыра вернага. Для таго, хто ідзе з Богам гадамі: даліна ценю не ёсць адсутнасць Пастыра, гэта адно з месцаў, дзе Ён найбольш асабіста і найбольш дакладна прысутнічае. Зялёныя пашы і ціхія воды вершаў 2 і 3 цудоўныя, але менавіта ў вершы 4 Давід пераходзіць ад размовы пра Бога да размовы непасрэдна з Ім. «Ты са мною». Блізкасць паглыбляецца ў цемры. Дзе б вы ні знаходзіліся сёння ў даліне, вы не ідзяце па ёй у адзіноце. Пастыр ведае кожны крок гэтай сцежкі, і Ён не пакінуў вас.
Дзень 4
Чытанне на сёння
Роздум
Іаан, апошні з жывых апосталаў, піша Адкрыцьцё ўжо старым, у выгнанні на востраве Патмас. Ён перажыў амаль усіх, каго любіў. Ён бачыў, як пакутуе Царква. І менавіта ў такім становішчы Бог дае яму бачанне такое шырокае і такое пяшчотнае, што яно вось ужо дзве тысячы гадоў падтрымлівае скрушаныя сэрцы: «І выцера Бог усякую слязу з вачэй іхніх, і смерці ўжо не будзе; ні плачу, ні енку, ні болю ўжо не будзе, бо ранейшае прайшло» (Адкрыцьцё 21:4). Таму, хто чытае упершыню, варта спыніцца на вобразе Бога, які выціраe слёзы. Гэта не далёкі, афіцыйны ўчынак. Гэта Айцец, які схіляецца да тварыку дзіцяці. Бог, Які словам стварыў галактыкі, паказаны тут за ўчынкам такім блізкім, што патрэбны пяшчотны дотык і Яго прысутнасць побач. Кожную слязу, якую ты калі-небудзь праліў, Ён бачыў. Кожнай з іх Ён аднойчы асабіста і пяшчотна дакранецца. Перыкопа пачынаецца з новага неба і новай зямлі, а потым гучыць вялікая вестка: «Вось, скінія Бога з людзьмі, і Ён будзе жыць з імі; яны будуць Яго народам, і сам Бог будзе з імі, іхні Бог» (в. 3). Слова «скінія» нясе ў сабе вагу ўсяго Старога Запавету: месца, дзе неба сустракалася з зямлёй і дзе прысутнасць Божая спачывала сярод Яго народа. Іаан кажа: усё, што раней было праўдай толькі часткова, цяпер поўнае, вечнае і непахіснае. Бог з намі. Не наведвае, а жыве. Тым, хто даўно ідзе за Госпадам, звярні ўвагу: у вершы 5 сказана «Вось, Я раблю ўсё новым», а не «Я раблю ўсё новае». Ён не адкідае тое, што было. Ён аднаўляе. Людзі, якіх ты любіў і страціў, жыццё, якое змяніў смутак, нішто з гэтага не па-за межамі гэтага слова: новае. Гэта не ўцёкі ад рэчаіснасці. Гэта найбольш рэальная надзея ва ўсім сусвеце, прамоўленая Тым, Хто сядзіць на троне і дадае: «бо словы гэтыя праўдзівыя і верныя». Смутак сапраўдны. І гэта таксама.
Дзень 5
Чытанне на сёння
Роздум
Ёсць гора, ад якога свет не прапаноўвае лекаў: гора чалавека, які стаіць ля магілы і задаецца пытаннем, ці сапраўды развітанне назаўсёды. Верniкі ў ФесаLonіках добра ведалі такі смутак. Некаторыя іх блізкія памерлі да вяртання Ісуса, і людзі баяліся, што тыя нечага пазбавіліся, што іх пакінулі. Павел піша ім не для таго, каб папракнуць іх за смутак, а каб накіраваць яго. Ён не кажа: «Не смуткуйце». Ён кажа нешта значна больш пяшчотнае і дакладнае: «не смуткуйце, як іншыя, што не маюць надзеі» (1 Фесаланікійцаў 4:13). Розніца не ў слязах, а ў тым, што стаіць па той бок ад іх. Потым Павел робіць дзіўную рэч. Ён абапіраецца надзею на ўваскрасенне не на жаданне, а на тое, што ўжо здарылася. «Бо калі мы верым, што Ісус памёр і ўваскрэс, то і памерлых у Ісусе Бог прывядзе з Ім» (1 Фесаланікійцаў 4:14). Уваскрасенне Хрыста не толькі суцяшэнне, яно доказ. Паколькі Ён паўстаў з магілы, магіла не мае апошняга слова над тымі, хто належыць Яму. Гэта логіка трывалая, як пустая пячора. Тым, хто чытае упершыню: «спаць» тут гэта пяшчотнае слова, якім Пісанне называе смерць верніка. Гэта не знішчэнне, а спакой, пасля якога надыдзе absуджэнне. Тым, хто даўно ў веры, прапаную задумацца: Павел кажа, што Бог прывядзе іх *з* Ім. Тыя, каго мы страцілі ў Хрысце, не чакаюць дзесьці ў адзіноце. Яны з Госпадам, і калі Ён прыйдзе, яны прыйдуць разам з Ім. Гэты ўрывак завяршаецца вобразам такім яркім, што ён суцяшае Царкву ўжо дзве тысячы гадоў: воклік, труба, уваскрасенне, сустрэча, а потым словы: «і так заўсёды будзем з Госпадам» (1 Фесаланікійцаў 4:17). Не на час. Заўсёды. Якую б страту вы ні несяць сёння, дазвольце гэтаму слову «заўсёды» павольна і глыбока рабіць сваю працу ў вас. Гора сапраўднае. Але сапраўдная і гэтая надзея. І гэтая надзея не пачуццё, а абяцанне, падпісанае ўваскрасеннем.
Дзень 6
Чытанне на сёння
Роздум
Падніміце вочы. З гэтага пачынаецца гэты дзень. Аўтар Псалма 121 глядзіць на горы і задае пытанне, якое рана ці позна задае кожнае сэрца, што перажывае гора, сваёй мовай: адкуль прыйдзе мая дапамога? Гэта не пытанне роспачы, гэта пытанне, якое спяшаецца да адказу. І адказ прыходзіць адразу, пэўны і нястрымны: «Дапамога мая ад Госпада, Які стварыў неба і зямлю» (Псальмы 121:2). Той, Хто сфармаваў горы, і ёсць Той, Хто чуе ваш крык. Дазвольце гэтай суаднесенасці запасці ў сэрца. Тое, што далей гаворыцца ў Псальме 121, належыць да найбольш беражліва ахоўных месцаў усяго Пісання. Гасподзь не дасць саслізнуць вашай назе. Ён не драмле. Ён ваш цень, ваш Ахоўнік, ваш Вартавы, калі вы выходзіце і калі вяртаецеся. Для чалавека ў жалобе гэта не абстрактныя абяцанні, а рука на плячы ў цемры. Магчыма, вы адчуваеце сябе зусім няўстойліва, нібы глеба пад звычайным жыццём зрушылася. Псальм кажа менавіта ў гэтае адчуванне: Ён пільнуе. Ён не дрэмле. Велічыня сусвету не адцягвае Яго ад малой меры вашага асабістага болю. Ераміia напісаў Плач на руінах Іерусаліма, акружаны разбурэннем такім поўным, што яго амаль немагчыма ўявіць. І ўсё ж з сярэдзіны гэтых руін ён пішa словы, якія перажылі ўсе імперыі: «Дзякуючы літасці Гасподняй мы не загінулі, бо міласэрнасць Яго не вычэрпваецца. Яна абнаўляецца кожнай раніцай; вялікая вернасць Твая» (Плач Ераміі 3:22-23). Звярніце ўвагу: ён не кажа, што абставіны змяніліся. Ён кажа, што прыгадаў нешта. Надзея ў самыя змрочныя поры часта бывае наўмысным актам памяці. Для таго, хто чытае ўпершыню: Ераміia не прыкідваецца, што ўсё добра. Ён выбірае, сярод сапраўднага разбурэння, памятаць тое, што ведае пра Бога як праўду. Для дасведчанага вернiка: падумайце, што «кожнай раніцай новая» азначае, што міласэрнасць, патрэбная вам сёння, не была вычарпана ўчорашнім днём. Яго спагада не мае канечнага запасу. Што б ні прынесла гэтая раніца, а гора ўмее рабіць раніцы асабліва цяжкімі, у ёй ужо чакае свежая міласэрнасць.
Дзень 7
Чытанне на сёння
Роздум
Мы сем дзён разам ішлі праз даліну, і сёння прыходзім не да канца гора, а да глебы пад ім, глебы, якая не праваліцца. Павел задае ў Рымлянаў 8:35 пытанне, што гучыць амаль як выклік: «Хто ж адлучыць нас ад любові Хрыстовай?» А потым, нібы прадбачачы кожны змрочны адказ, што можа шапнуць чалавечае сэрца, пералічвае іх: уціск, нястача, ганенне, голад, галеча, небяспека, меч. Ён кажа не тэарэтычна. Ён цытуе псальм пра тое, як нас забіваюць цэлы дзень. Ён ведае, як выглядае пакута знутры. І тады прыходзіць адно з вялікіх пераломных слоў ва ўсім Пісанні: «Не». Не ветлівая нязгода, а пераможная адмова. «Але ва ўсім гэтым мы атрымліваем поўную перамогу праз Таго, Хто палюбіў нас» (Рымлянаў 8:37). Прыслухайцеся да гэтых слоў: не *насуперак* гэтаму, а *ў* гэтым. Перамога не ў тым, што цяжкае знікае. Яна ў прысутнасці Таго, Хто палюбіў нас і трымае нас усярэдзіне цяжкага, нязломленых. Павел пасля гэтага расцягвае мову да мяжы, каб нішто не прасмыкнула праз сетку. Смерць. Жыццё. Анёлы. Уладарствы. Цяперашняе. Будучае. Вышыня. Глыбіня. Любая іншая істота. Ён складае спіс без прабелаў. Нішто ў створаным парадку, а гора, якім бы разбуральным яно ні было, належыць да створанага парадку, не можа дацягнуцца да любові Бога і вырваць вас з яе. Для таго, хто чытае ўпершыню, гэта самае простае і самае ашаламляльнае: Бог не можа перастаць вас любіць. Ні праз нішто, што з вамі здарылася, ні праз нішто, чаго вы баіцеся. Для дасведчанага вернага: спыніцеся на словах «любові Божай, што ў Хрысце Езусе, Госпадзе нашым» (Рымлянаў 8:39). Гэтая любоў не абстрактная. Яна мае Асобу, Таго, Хто прайшоў праз смерць і вярнуўся. Ён не любіў вас з бяспечнай адлегласці. Ён увайшоў да канца. І таму няма такога месца, куды вас можа завесці гора, дзе Яго любоў ужо не пабывала б і не чакала б вас. Вы не адны. Вы ніколі не былі адны. І нішто, нішто не можа зрабіць гэта няпраўдай.